Кіріспе

Допамин агонистері дәрісі. Мирапекс саудалық атауымен сатылатын Прамипексол – Паркинсон ауруын (ПА) және тынышсыз аяқ синдромын (ТАС) емдеуге қолданылатын дәрі. Паркинсон ауруында ол жеке немесе леводопамен бірге қолданылуы мүмкін. Бұл дәрі құмар ойындарға, импульсивті мінез-құлыққа, гиперсексуалдыққа және шектен тыс тамақтануға алып келуі мүмкін, тіпті бұрын осындай мінез-құлықтары болмаған адамдарда да. Клиникалық депрессияны емдеу үшін Прамипексолді немесе басқа допамин агонистерін қолданудан туындаған импульстік бақылаудың бұзылуына байланысты зиянды әсерлер туралы хабарлар да болған. Депрессияға қарсы препаратты қабылдағандарда импульстік бақылаудың бұзылуының таралуы мен ауырлығы толыққанды түсініксіз, себебі препарат депрессияны емдеуге бекітілмеген және оның анедондық депрессияны емдеудегі тиімділігін зерттейтін алғашқы ірі зерттеулер 2022 жылы ғана жүргізілді. Пациенттердің аз бөлігінде, емделіп жатқан жағдайға қарамастан, импульсивтілікке және өзін-өзі бақылаудың жоғалуына байланысты жедел және күрт тұлға өзгерістері туралы жекелеген жағдайлар тіркелген, бірақ мұндай әсерлердің таралуы әлі толыққанды белгілі емес. Бұл дәрі жалпы қолданысқа арналған препарат ретінде сатылады. 2021 жылы АҚШ-та бұл дәрі 2 миллионнан астам рецепт бойынша ең көп тағайындалған 209-шы дәрі болды.

Медициналық қолданыстар

Прамипексоль Паркинсон ауруын (ПА) және тынығсыз аяқтар синдромын (ТАС) емдеу үшін қолданылады. Кейде депрессияға қарсы препарат ретінде белгіленеді. Оның антидепрессант ретіндегі тиімділігі, төмен дозаларда допамин D3 рецепторларына күшті жартылай агонистік әрекеті мен басымдылығының нәтижесі болуы мүмкін (төмендегі кестеге қараңыз); сондай-ақ, препарат D2 авторецепторларын десенсибилизациялайды, бірақ постсинаптикалық D2 рецепторларын десенсибилизацияламайды, бұл префронталды қабықта допамин және серотонин деңгейінің жоғарылауына алып келеді. Прамипексольді ұзақ мерзімді қолдану D3 авторецепторларының десенсибилизациясына әкелуі мүмкін, бұл допамин тасымалдаушы функциясының төмендеуіне әкеледі. Депрессияға қатысты сынақтар әртүрлі нәтижелер көрсетті. Прамипексоль сонымен қатар REM ұйқысының мінез-құлқы бұзылысын емдеу үшін де қолданылған, бірақ бұл бұзылысқа қолдануға лицензиясы жоқ. Байқау жүргізілген зерттеулер оның REM ұйқысының мінез-құлқы бұзылысының жиілігі мен қарқындылығын азайтатынын көрсетеді, бірақ рандомизацияланған бақыланатын сынақтар жүргізілмеген, сондықтан оның осы бұзылыстағы рөліне дәлелдер нашар.

Брендтер

Бренд атаулары: Мирапекс, Мирапекс ER, Мирапексин, Сифrol, Глепарк және Опримеа.

Зерттеу

Прамипексоль селективті серотонинді қайта сіңіру ингибиторларын (СССИ) қабылдайтын кейбір пайдаланушыларда кездесетін жыныстық дисфункцияны емдеу үшін бағаланды. Прамипексоль пилоттық зерттеулерде, плацебомен бақыланатын дәлелдемелік зерттеуде биполярлық бұзылыста тиімді екенін көрсетті. Сонымен қатар, клиникалық депрессия және фибромиалгияны емдеу үшін де зерттеулер жүргізілуде.

Деривативтер

Прамипексольдің туындылары CJ 998, CJ 1037, CJ 1638, CJ 1639, D 264, D 440 және D 512 болып табылады.