Генрик Леон Страсбургер: Польша азаматы және Даңзіг комиссары

Кіріспе

Генрик Леон Страсбургер (27 мамыр 1887 – 2 мамыр 1951) – поляк экономисі, Данциг еркін қаласының (қазіргі Гданьск) бас комиссары және Ұлттар Лигасының делегаты. Ол сондай-ақ Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Польша үкіметінің эмиграциядағы мүшесі болды. "Нью-Йорк Таймс" газетінің мәліметінше, ол Гитлердің өзінің еліне қауіп төндіріп отырғанын ең біріншілерден болып және ең ашық мойындаған поляктардың бірі болды. Ол бұл ескертуді соғыс басталуға бірнеше ай қалғанда жарық көрген "Данциг ісі" атты кітабында нақты көрсеткен.

Алғашқы жылдар

Ол 1887 жылдың 25 мамырында Варшава қаласында Юльян Теофил Страсбургер (Эдуард Адольф Страсбургердің жартылай ағасы) мен Джозеф Симмлердің қызы Маржа (Джулия Мария) Симмлер отбасында дүниеге келді. Олардың ата-тегі неміс этносынан шыққан, бірақ поляк халқының құрамына сіңіп кеткен. Ол Хайдельберг және Харьков университеттерінде білім алған.

Мансап

1916 жылдан 1918 жылға дейін Польша өнеркәсіп қауымдастығының директоры болды. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Страсбургер Польшаның бірінші үкіметінің мүшесі болды, ол 1918 жылдан 1923 жылға дейін Сауда және өнеркәсіп министрлігінде хатшы, ал 1923 жылы Сыртқы істер министрлігінде мемлекеттік хатшы лауазымын атқарды. 1921 жылы Ригадағы Польшаның бейбіт келісімдер делегациясының мүшесі, 1923 және 1924 жылдары Ұлттар Лигасының делегаты болды. Ол Италия, Франция, Румыния, Югославия, Финляндия, Бельгия және Жапониямен сауда келісімдерін жүргізді. Содан кейін ол Польшаның Сыртқы істер министрлігіне қосылды, ал 1924 жылдан 1932 жылға дейін Польша Республикасының бас комиссары (Komisarz Generalny Rzeczpospoltej Polskiej) болды, ол Сенат пен Польша үкіметі арасындағы байланыс үшін жауапты болды. 1932 жылы ол қызметінен кетіп, орнын доктор Казимеж Папее алды. Бұл халықаралық назарын аударған ерекше қадам болды, өйткені бұл Польша саясатының Данцигке қатысты маңызды өзгерісін білдірді, себебі еркін қала деп саналатын Данциг Берлин ұлтшылдарының орталығына айналды. Страсбургерге Данциг билігімен жұмыс істеуге еркіндік берілді және оның алғашқы жылдарында Данциг пен Польша қатынастарын жақсартуда сәттілікке жетті, бірақ соңғы екі жылында қиындықтар артты, себебі еркін қаланың жаңа ұлтшыл Сенаты неміс ұлтшылдары мен гитлершілдердің бекінісіне айналды. Сенат Польшаға деген қарсылығын күшейтті, ал 1931 жылы Страсбургер мен Данциг президенті доктор Эрнст Зием арасындағы ашық пікір алмасыстан кейін Страсбургер отставкаға кетуді ұсынды, бірақ ол қабылданбады. Ол 1932 жылы тағы да отставкаға кетуге тырысқанда, Польша үкіметі Польшаның Данциг саясаты Варшавада, емес Данцигте қабылдалатынын шешті. 1932-1939 жылдары ол Польша өнеркәсіптерінің орталық ұйымының президенті болды. 1939 жылы Германияның Польшаға басып кіргеннен кейін Страсбургер Польша үкіметінің эмиграциядағы құрамына кірді. 1939 жылдан 1942 жылға дейін Сикорский үкіметінде Польшаның қаржы, өнеркәсіп және сауда министрі болды. 1942 жылы Нью-Йоркте ол әлемге бір миллионнан астам поляк еврейлерінің қаза болғанын хабарлады. 1943 жылы Таяу Шығыстағы министр болды. Соғыстан кейін ол 1945 және 1946 жылдары Ұлыбританияда елші болып, коммунистер бақылауындағы Варшава үкіметіне қызмет етуді таңдады. Ол 1949 жылы осы үкіметпен келіспей, әйелі мен балаларымен бірге Лондонда қалды. Ол 1951 жылы 2 мамырда Лондонда, эмиграцияда бола тұрып қайтыс болды.

From 1916 to 1918, he was the director of the Polish Industrial Association. After World War I, Strasburger was a member of the first Polish government, as undersecretary in the Ministry of Commerce and Industry from 1918 to 1923, as well as holding the position of undersecretary of state in the Ministry of Foreign Affairs in 1923. He was a member of the Polish peace delegation at Riga in 1921, and a delegate to the League of Nations in 1923 and 1924. He conducted commercial treaty negotiations with Italy, France, Romania, Yugoslavia, Finland, Belgium, and Japan. He then joined the Polish Foreign Office, and from 1924 to 1932 he was general commissioner (commissariat) of the Polish Republic (Komisarz Generalny Rzeczpospoltej Polskiej), responsible for the liaison between the Senate and the Polish government in the Free City of Danzig. He resigned in 1932 and was replaced by Dr. Kazimierz Papée. This was an unusual move that drew international attention since it seemed to mark an important change in Polish policy towards Danzig, as the supposedly free city was becoming a centre for Berlin Nationalist activities. Strasburger had been allowed a free hand in dealing with Danzig authorities, and during his first few years in office had had success in improving Danzig Polish relations, but difficulties increased in his last two years in office, caused by the new Nationalist Senate of the free city, which became a stronghold of the German Nationalists and Hitlerites. The Senate became increasingly hostile towards Poland, and after a public dispute in 1931 between Strasburger and the president of Danzig, Dr. Ernst Ziehm, Strasburger offered his resignation but it was not accepted. When he tried again to resign in 1932, the Polish government decided that Danzig Polish policies would be made in Warsaw, not in Danzig. From 1932 to 1939, he was the president of the Central Organisation of Polish Industries. After the 1939 German invasion of Poland, Strasburger became part of the Polish government in exile. From 1939 to 1942 he was the Polish Minister of Finance, Industry and Commerce in the Sikorski government. In 1942, he was the individual who announced to the world in New York City that over one million Polish Jews had been killed. In 1943, he became the Minister in the Middle East. Following the war he made the choice of serving the Warsaw government controlled by the Communists, as ambassador to Great Britain in 1945 and 1946. He broke with this government in 1949 and stayed in London with his wife and children. He died on 2 May 1951, in London, while still in exile.

Отбасы

1926 жыл шамасында ол Родриг Дюниннің қызы Ольга Дюнинге (1902–1972) үйленді. Олардың Генрих және Тереза есімді екі баласы болды.