Кіріспе

Ресейлік және кеңестік ұйымдасқан қылмыс тобы

Чечен мафиясы (Нохчий мафиясы; ) – бұрынғы Кеңес Одағы аумағында Ресей мафиясымен қатар жұмыс істейтін ең ірі этникалық ұйымдасқан қылмыс топтарының бірі.

Құрылымы

Кеңес дәуірінде славян және кавказдық қылмыскерлердің көпшілігі "заң ұрылары" субмәдениетін ұстанса, чечендер көбінесе оған қарсы тұрды. Олардың орнына, теіп тайпалық құрылымын және заңнан тыс батыр – абрек ұғымын пайдалануды қалаған.

Мәскеуде

Чечен мафиясының Мәскеу бөлімшесі, сондай-ақ Община немесе "қауымдастық" деп белгілі, 1980 жылдары бандит Николай Сулейманов құрған. Сулейманов қолданылған көліктермен сауда жасап, табысының көп бөлігін салықтан қашу арқылы тапқан. Кейіннен топ капитализм Кеңес экономикасына енген кезде қорқытып алуға көшті. Осы кезде Хож-Ахмет Нухаев, сол кезде университет студенті және Чеченстан тәуелсіздігіне бағытталған астыртын студент қозғалысының мүшесі, күш қолданушы ретінде тартылды. Нұхаев, идеологиялық көзқарастарымен, өзінің "қорғауындағы" бизнестерге қосымша талап қойды: олар өз жұмыскерлеріне чеченді міндетті түрде шақыру керек еді. Чечендердің Мәскеуге көшіп келуіне көмектесу оның ұйымының қылмыстық әлемде күшті күшке айналуына әкелер еді. Борис Березовский осы кезеңде чечендермен байланысы бар кәсіпкерлердің бірі болды. Чечендердің зорлық-зомбылыққа бейімділігі қауіпті болды және көп ұзамай олар Мәскеудегі басты қылмыстық топқа айналды. Бұл оларды ұйымдасқан қылмыс пен чечен сепаратистік қозғалысы арасындағы байланыстың күшеюінен алаңдаған Солтсевская братва және Ореховская бандасы сияқты славян топтарымен қақтығысқа түсірді.

Чечен сепаратизмімен байланысы

Қож Ахмет Нұқаев студент кезінде чечен ұлтшылдарына қаржы жинау үшін рэкетпен айналыса бастағанын мәлімдеді. Дейін, оның қызметі барысында Нұқаев Джохар Дудаевпен танысты, ол Мәскеудегі чечен қауымындағы оның маңызды рөлін мойындады және 1991 жылы түрмеден қашуға көмектесуден бұрын оны ресми емес көмекші ретінде алды. Нұқаев Бірінші Чечен соғысына дейін Ресей үкіметімен соңғы сәттегі келіссөздерге қатысып, маңызды рөл атқарды. Кейін Грозный шайқасында жараланды. Соғыстан кейін Нұқаев Чечен саясатындағы маңызды рөлін жалғастырды және Еуропа мен Әзірбайжан арасында мұнай құбырын салу арқылы Чеченстанға гүлдену әкелуді мақсат тұтқан «Кавказ ортақ нарығы» атты холдингтік компания құрды. Бірақ Екінші Чечен соғысы бұл жобаны тоқтатты. Соғысқа толы Чечняда көтерілісшілердің көптегені қаржы жинау үшін қылмыстық жолға түсті. Құнықтап алу көтерілісшілер мен жергілікті қарақшылар үшін, соның ішінде Арби Бараевтың Исламдық арнайы мақсаттағы полкі үшін маңызды бизнеске айналды. Әсіресе бір жағдайда төрт британдық инженерді ұрлап, басын кесіп өлтірді. Мұнай ұрлығы мен контрабанда да маңызды табыс көзіне айналды. Чечня қысқа ғана тәуелсіздік кезеңінде анархияға ұшырап, қару-жарақ саудасының ірі орталығына айналды (Грозный орталығында қару-жарақ базары болды), қылмыстық табысын ақтап салу үшін мафиозилер жергілікті банктерді пайдаланды, ал бәсекелес әскери лидерлер, қарулы топтар және исламист террористер билік үшін күресті. Осы құқықсыздық атмосферасы Ресеймен қарым-қатынасты шиеленістірді және Екінші Чечен соғысын ақтауға себеп болды.

Чечен үкіметімен байланысы

Рамзан Кадыровтың билігі кезінде Чечнядағы қылмыстық жағдай бұрынғы соғыс кезеңіндегі хаостан өзгеше бағытқа бұрылды. Үкімет шенеуніктері Мәскеуден миллиардтаған мемлекеттік қаражатты жымқырып, Чечняны қаржылық "қара жұдырыққа" айналдырды деген айыптаулар бар, сондай-ақ құрылыс жобалары үшін сыбайлық талап етеді. Кадыровшылар бірқатар кісі өлтірулерге және кісі өлтіруге талпыныс жасауға жауапты деп саналады, олардың кейбіреулері Ямадаев ағайындыларының жағдайындағыдай саяси, ал кейбіреулері бизнеспен байланысты, мысалы, 2012 жылы Лондонда банкир Герман Горбунцовқа жасалған қастандық.

Танымал мәдениетте

"Шығыс уәделері" (2007) фильмінде чечен бандиттері Лондондағы өз серіктесі өлтірілгені үшін кек алуға тырысады. 2008 жылғы "Қараңғы рыцарь" фильмінде Готэм қаласының ұйымдасқан қылмыстық топтарының бірі Ричи Костер сомдаған "Чечен" деп танылатын кейіпкермен бейнеленген. Чеченнің қасында екі қатыгез ит бар. Кейіннен Чечен Джокердің (Хит Леджер) бұйрығымен өлтіріледі, ол оны өз иттеріне жем ретінде беру үшін кесіп тастауға бұйрық береді. Бұл иттер кейіннен Джокер Бэтменге (Кристиан Бейл) шабуыл жасау үшін пайдаланады. Орыс криминалдық фильмі "Братан" сюжетінің бір бөлігі нарықты бақылау үшін чечен және орыс мафиясы арасындағы күрес төңірегінде өрбиді. "Бригада" сериалының бірнеше эпизодтарында атаулы топтың чечен содырларымен және ұйымдасқан қылмыс өкілдерімен байланыстары көрсетіледі. Чечен мафиясы Фредерик Форсайттың "Айкон" романында пайда болады. Чечен қылмыскерлері "Басқа жігіттер" фильмінің соңында көрінеді. Түрік телесериалы "Құрттар аңғары" сериалдарында аңғарда чечен мафиясының мүшелері бейнеленген. 2014 жылғы "The Drop" фильмінде чечен мафиясы Бруклиндегі бірнеше барды заңсыз ақша жинау үшін пайдаланады. Осы фильмде чечен мафиясы басты қарсыластар ретінде көрсетіледі және оларды Човка Умаров (Михаил Аронов) сомдайды. HBO "Барри" сериалында Лос-Анджелестегі чечен мафиясын Горан Пазар (Гленн Флешлер) басқарады, ал Горанның жақын серігі Нохо Хэнк (Энтони Карриган) басты кейіпкерлердің бірі болып табылады.