Кіріспе

Римдік құқықтық принцип (426 жылы жарияланған)
Цитациялар заңы (Lex citationum) – 426 жылы император Валентиан III, немесе оның регенті анасы Галла Плацидия Августа тарапынан Равенна қаласынан Рим Сенаты мен халқына жарияланған рим заңы. Ол Теодосий II-нің 438 жылғы заң жинағына (Кодекс Теодосиан 1, 4, 3) және Кодекс Юстинианның алғашқы нұсқасына енгізілген.

Мақсат

Бұл судьяларға белгілі бір мәселе бойынша юристтердің көптеген жазбаларын қарастырып, соның негізінде шешім қабылдауға көмектесу мақсатымен жасалған. Заң тарихшысы Алан Уотсонның пікірінше, "Бұл Сілтемелер заңы Рим құқықтануының төмендеген кезеңі болып табылады, себебі [ол] дұрыс пікірді ең жақсы шешімді таңдау арқылы емес, дауыс санау арқылы анықтау керектігін жариялайды". Дегенмен, бұл "саяси көрегенділіктің айқын белгісін көрсетті" және оны іс жүзінде сот ісін жүргізуді жеңілдетуге жасалған тытыру ретінде қарастыруға болады, "сол кездегі өрбудегі білімсіздікке, кең таралған жемқорлық пен әділетсіздікке қарсы".

Мазмұны

Ульпиан, Гай, Паулус, Папиниан және Модестинге, олар классикалық кезеңнің көрнекті юристтері болғандықтан, құқық берілді. Юристтердің келтірген цитаталарына да құқық берілді. Егер юристтер арасында келіспеушілік туса, көпшіліктің пікірі басымдыққа ие болар еді. Егер әр тараптан тең саны пікір болса, Папинианның пікірі қолданылар еді. Егер Папиниан пікір білдірмесе, судья өз қалауынша шешім қабылдауға құқылы болар еді. Кемсіз классикалық юристтердің еңбектерін де, олардың дұрыс келтірілгенін растау үшін кем дегенде екі тиісті қолжазбаны салыстыру шартымен келтіруге болар еді. Бұл, әсіресе, кемсіз юристтердің еңбектері сирек кездесетін және күдік тудыратын жағдайларда маңызды болар еді.