Кіріспе

АҚШ Конституциясының бірінші түзетуіне қатысты сот тәжірибесіндегі артық кеңдік доктринасы негізінен Бірінші түзету бойынша заңдарға конституциялық шағымдармен айналысады.

Сипаттама

Федералдық немесе штаттық заңдардың конституциялықтығына қатысты АҚШ сот жүйесінде шаллығу туындағанда, олар заңның немесе ереженің толыққанды күшін жоққа шығарып, барлық қолданылуына қарсылық білдіру арқылы, немесе нақты бір жағдайға немесе жағдайлар жиынтығына қатысты қолданылған шағым арқылы күшін жоғалтуға ұшырауы мүмкін. Бірінші түзетуге қатысты жағдайларды есептемегенде, конституциялық шағымдардың көп бөлігі қолданылған шағымдарға негізделген, ал заңға қатысты шағымдар «жетістікке жету үшін ең қиын шағым, өйткені шағымданушы Актінің жарамды болатын жағдайдың жоқ екенін дәлелдеуі керек», - делінген АҚШ-тың Салерноға қарсы ісінде. Мысалы, Нью-Йорк штаты университетінің қамқоршылар кеңесінің Fox-қа қарсы ісін қараңыз, 492 U.S. 469, 483 (1989) және R.A.V.-тың Сент-Пол қаласына қарсы ісі, 505 U.S. 377 (1992). Шамадан тыс кеңдік, анық емеспен тығыз байланысты; егер тыйым адамға өз әрекеті заңға сәйкес келе ме, жоқ па, білу үшін тым нашар айтылса, олар заңдық салдарларға ұшырамас үшін заңның белгісіз тұжырымдамасына сәйкес келуі мүмкін нәрседен қашық жүреді. Осылайша, заңның салдары мақсаттан әлдеқайда кеңейеді немесе АҚШ Конституциясы рұқсат еткеннен әлдеқайда кеңейеді, сондықтан заң шамадан тыс кең болып табылады. Шамадан тыс кеңдікке байланысты жарамсыздықтың «күшті дәрісін» шабуылға ұшыраған заң сот алдындағы талапкерге қатысты конституциялық емес болған жағдайда қолдану қажет емес және оны қолдануға болмайды. Стивенске қарсы іс, 130 S. Ct. 1577, 1592 (Алито судьясының келіспеушілігі). Шамадан тыс кеңдік доктринасының мақсаты – «әртүрлі әлеуметтік шығындар арасында тепе-теңдікті сақтау». АҚШ-тың Уильямсқа қарсы ісі, 553 U.S. 285, 292. Нақты айтқанда, бұл доктрина «өз қолданыстарының кейбіреулері толыққанды конституциялық болатын заңды жарамсыз деп танудың зиянды салдары» мен «шамадан тыс кең заңның күшіне қарсы тұру қаупі конституциялық қорғалған сөзбен айналысудан адамдарды тоқтатуы мүмкін» арасындағы тепе-теңдікті сақтауға тырысады. Заңның шамадан тыс кеңдігі маңызды екенін анықтау үшін соттар заңның нақты өмірдегі әрекеттерге қалай қолданылатынын қарастырады, қиялға берілген гипотетикалық жағдайларды емес. Мысалы, 301-302 беттерді қараңыз. Осыған сәйкес, соттар шамадан тыс кеңдік талап етушінің «заң мәтінінен және нақты фактілерден» шамадан тыс кеңдік бар екенін дәлелдеу міндетін жүктеуін қайта-қайта баса көрсеткен. Вирджинияның Хикске қарсы ісі, 539 U.S. 113 (2003). Сол сияқты, «заңның өзі сотқа келмеген тараптардың Бірінші түзетудегі қорғанысына елеулі қауіп төндіретін нақты қауіп болса ғана, оны шамадан тыс кеңдік негізінде күшке жол бермеуге болады». Лос-Анджелес қалалық кеңесінің мүшелерінің Винсент үшін салық төлеушілерге қарсы ісі, 466 U.S. 789, 801 (1984). Hoffman Estates v. The Flipside, Hoffman Estates, Inc. ісінде сот коммерциялық сөзді қамтымайды деп шешті. Льюис Саргентич бұл доктринаны алғаш рет 1970 жылы Гарвард заң журналында жарияланған «The First Amendment Overbreadth Doctrine» (83 Harv. L. Rev. 844) деген мақаласында талдап, атады. Саргентичтің мақаласына сілтеме жасай отырып, АҚШ Жоғарғы Соты 1973 жылы Бродрик пен Оклахома арасындағы істе доктринаны ресми мойындады, онда сот «кейбір қорғалмаған сөздерді жазасыз қалдырудың қоғамға келтіретін зияндылығы басқалардың қорғалған сөздерінің үнсіздікке ұшырауы және тым кең заңдардың тежеуші әсерлері салдарынан наразылықтардың күшеюі мүмкін» екенін айтты.