Кіріспе

Кейти Кинг – 1870 жылдары спиритуалистер материализацияланған рух деп сенген жандарға берілген есім. Рухтың нақты ма, әлде алаяқтық па екендігі туралы мәселе 1870-ші жылдардың ортасында кеңінен талқыланған қоғамдық дауға айналды. Рух алғаш рет 1871 және 1874 жылдар аралығында Флоренс Куктың Лондонда өткізген сеанстарында, ал кейіннен 1874–1875 жылдары Нью-Йоркте медиум Дженни Холмс және оның күйеуі Нельсон Холмс ұйымдастырған сеанстарда пайда болды. Спиритуалистер Кейти Кингті Джон Кингтің қызы деп есептеді, ол 1850-ші жылдардан 1870-ші жылдарға дейін көптеген сеанстарда, материалдық рухтармен байланыста пайда болған рухтарды басқарушы болды. Рухты басқарушы – сеанс кезінде басқа рухтардың пайда болуын ұйымдастыратын, күшті және байланысқа түсе алатын рух. Джон Кинг өзін Генри Морганның руымын деп мәлімдеді (Дойл 1926: 1-том, 241, 277).

Флоренс Кук

Флоренс Кук (шамамен 1856 – 1904) – 1870 жылы медиумдық қабілеттерін дамыта бастаған, ал 1871 жылы Франк Херн мен Чарльз Уильямс сияқты белгілі медиумдармен бірге осы қабілеттерін жетілдірген жасөспірім қыз. Херн "Джон Кинг" рухымен байланысты болса, Флоренс "Кэти Кинг" рухымен байланысты болды, ол Джон Кингтің қызы деп есептелді. 1875 жылы Херннің алаяқтықпен айналысқаны анықталды. Кэти Кинг алғаш денесіз бет ретінде пайда болды, кейін толыққанды физикалық материализацияға жетті. 1873 жылдың 9 желтоқсанында Хакниде адвокат Уильям Волкман Флоренс Кук өткізген сеансқа қатысты, сол кезде Кэти Кинг материализацияланып, қатысушылардың қолынан ұстады. Рухтың Кукке өте ұқсас екеніне күдіктенген Волкман оның қолы мен белін ұстап, оны медиумның өз арбасымен алдағанын айыптады. Басқа қатысушылар рухты Волкманның қолынан тартып алып, Кук бірнеше минуттан кейін шыққан шкафқа қайтарды. Волкман рухтың Кукпен маскарада екендігі туралы пікірін жариялады. Мисс Куктың қолдаушылары Волкманды сеанс кезінде қажетті әдептілік ережелерін бұзғаны үшін сынады, осылайша оның тергеуші ретінде сенімділігіне күмән келтірді. Волкман басқа медиум, мисс Гуппимен байланыста болды, ол өзінің бәсекелесін жамандауға тырысқан болуы мүмкін. Сонымен қатар, рухтар медиумдарынан энергия мен затты алатындықтан, Кэти Кингтің Кукке ұқсауы таңқаларлық емес еді. Өз ұстанымдарын қорғауға қарамастан, Кук пен оның жақтастары осы оқиғадан қатты ренжіді – газеттер оны "әшкерелеу" деп жазды – және өздерінің позицияларын қолдау үшін жаңа дәлелдер іздеді. Осы мақсатта олар белгілі және құрметті ғалым Крукске жүгінді. 1871-1874 жылдар аралығында сэр Уильям Крукс спиритуалистік медиумдардың тудырған табиғаттан тыс құбылыстарын зерттеді. Ол медиумдарға қойған шарттарын былай сипаттады: "Бұл менің үйімде, менің таңдаған достарым мен көрермендерімнің арасында, менің шарттарымда болуы керек, мен аппараттарға қатысты қалағанымды істей аламын" (Дойл 1926: 1 том, 177 бет). 15 жасар Кук, Крукс үйінде Крукс пен оның достары мен отбасы мүшелерінің куәгерлігімен, Кэти Кингтің рухын материализациялады деп айтылады, ол жүріп, сөйлеп, өлшеніп, тіпті отбасының сәбиін ұстады (Дойл 1926: 1 том, 241 бет). 1874 жылдың наурызында Крукс үйінде өткен бірлескен сеанста Кэти Кинг "Флоренс Мейпл" рухымен бірге көрінді, ол көп ұзамай алаяқ ретінде әшкереленген медиум Мэри Шоуэрспен материализацияланған еді. Сеанстар медиумды қараңғыда өткізілді, өйткені спиритуалистер материализация үшін өте қараңғы орта қажет деп санайды, бірақ кейде рухтар жарықта материализацияланып, фотосуреттері түсірілді. Крукс 1874 жылы жариялаған есебінде Флоренс Кук, сондай-ақ Кейт Фокс және Дэниел Дунглас Хоум сияқты медиумдар шынайы табиғаттан тыс құбылыстарды тудыратынын мәлімдеді (Крукс 1874). Бұл жарияланым қызу пікірталас тудырды, ал оның Кэти Кинг туралы куәлігі есептің ең сенсациялық бөлігі деп есептелді. Оның оқиғасы "Музейдегі құпиялар" телесериалының 21-ші маусымының 8-ші эпизодында айтылды.

Дженни мен Нельсон Холмс

Кейти Кинг туралы жаңалық шетелге тарағаннан кейін, американдық медиумдар Дженни мен Нельсон Холмс оны материализациялағанын мәлімдеді. Роберт Дейл Оуэн, саясаткер және спиритуалист, осы материализацияны өзі бастан өткізіп, 1875 жылғы қаңтарда Atlantic Monthly журналында жариялады. Бірақ мақала басуға дайындалып тұрғанда, Елиза Уайт есімді әйел алға шығып, Кэти кейпінде алдағанын мойындады. Уайттың жүзі Холмстер мен олардың агенттері сатқан фотосуреттердегі «Кэти Кингтің» жүзімен сәйкес келді. Atlantic Monthly және Оуэн екеуі де алданғанын жария түрде мойындады. Артур Конан Дойль бұл «әшкерелеудің» сол кезеңдегі кез келген басқа жағдайдан да спиритизмге көп зиян келтіргенін айтады (Дойль 1926: 1-том, 269–277). 1875 жылы белгілі спиритуалист Генри Стил Олькотт жүргізген тергеулер көптеген спиритуалистердің көзінде Холмстердің сенімділігін қайта орнатты. Көптеген спиритуалистер ақырында мойындаған оқиға мынадай: Элиза Уайт көпшілікке сату үшін Кэти Кинг рөлін ойнауға жалданыпты. Холмстер нағыз Кэти Кингті суретке түсіргісі келмеген, себебі күшті жарық материализацияны жоятын еді. Содан кейін Элиза Уайт Холмстерден ақша талап етіп, кейін оқиғаны баспасөзге сатты. (Дойль 1926: 1-том, 269–277).