Кіріспе

Премьер-Министрдің Кеңсесі (Statsministeriet; ) – Дания Корольдігінің министрлік кабинеті, Дания Премьер-Министріне, сондай-ақ Дания Министрлер Кабинеті мен Мемлекеттік Кеңеске көмек көрсету үшін құрылған. Департаментте Дания Премьер-Министрінің тікелей қызметкерлері және Премьер-Министрге есеп беретін бірнеше деңгейдегі көмекші қызметкерлер қызмет етеді. Дания министрліктеріне тән емес, оған ешқандай агенттіктер, кеңестер, басқармалар немесе комитеттер қарастырылмаған. Оның негізгі міндеті – қазіргі Премьер-Министр Метте Фредериксеннің хатшылығы қызметін атқару. Департаменттің министрлік құзыреті көп қырлы салаларды қамтиды, атап айтқанда Дания, Фарер аралдары және Гренландия арасындағы қарым-қатынастар (Дания патшалығының құрамдас бөліктері ретінде), сондай-ақ Дания монархиясы және бұқаралық ақпарат құралдарымен (БАҚ) байланыстарды қадағалау. Бұдан өзге, департамент конституциялық және құқықтық сауалдарды, Данияның Мемлекеттік басшысының азаматтық мәртебесін, министрліктер арасындағы жауапкершілік салаларын бөлуді, министрлерді тағайындау және қызметтен босатуды, сондай-ақ басқа министрліктер қарауына жатпайтын арнайы құқықтық мәселелерді де қарастырады. Дания Мемлекеттік министрлігі 1914 жылдың 1 қаңтарында құрылған, бірақ оның тамыры 1848 жылы Мемлекеттік Кеңес (Statsrådet) құрамында жаңа Кеңес Президентіне (Konseilspræsident) көмек көрсету үшін құрылған шағын хатшылықта. (Консеilspræsident – 1855 жылдан 1918 жылға дейін Дания Премьер-Миністрінің атауы).

Құру

Абсолюттік монархия кезеңінде қазіргі Премьер-Министр Кеңсесіне ұқсас міндеттерді Данияның жалғыз үкіметтік кеңсесі (Danske Kancelli) атқарды, ол мемлекеттік істердің барлығын басқаратын. Дания канцлерлік кеңсесінің басшысы – Ұлы канцлер (storkansler) болды. Уақыт өте келе бұл лауазым өзгеріп, 1730 жылдан 1848 жылға дейін Мемлекеттік министр (Statsminister) қызметіне айналды. Алайда, бұл атақтар ресми үкімет басшысы мәртебесін бермеді, себебі король он тоғызыншы ғасырдың басында либералды Конституция қабылдағанға дейін толық атқару билігін сақтап тұрды. Осы өзгерістер Премьер-Министр Кеңсесінің қазіргі түрінің бастауын берді. Премьер-министр лауазымы 1848 жылы құрылып, 1849 жылғы 5 маусымда Дания Конституциясында бекітілген конституциялық монархия шеңберінде пайда болды. Бұл конституциялық реформа парламенттік жүйені енгізді, оның құрамында жаңадан құрылған екі палаталы парламент (Ригсдаген) және Кеңес Президиумы болды, оған Кеңес президенті төрағалық етті. Маңыздысы, Кеңес Президиумы қазіргі Премьер-Министр Кеңсесінің алдағысы саналады. Алғашқы Кеңес президенті Адам Вильгельм Мольтке 1848 жылғы 22 наурызда қызметке кірді. Мольтке және оның тікелей ізбасарлары премьер-министр атағын алды, ал Премьер-Министр Кеңсесі бастапқыда Премьер-Министрдің хатшылығы деп аталды. Кейіннен, 1855 жылдан бастап премьер-министр "Кеңес президенті" (Konseilspräsident) атағын алды.

Ұйым

Ұйымдық тұрғыдан алғанда, Министрлік 2 жоғары бөлімшеге бөлінеді: Премьер-Министрдің штабтық және хатшылық қызметін атқаратын Министрлік хатшылығы (көбінесе Саяси хатшылық деп аталады) және 4 мамандандырылған бөлімнен тұратын Министрлік департаментінің өзі; Сыртқы саясат бөлімі, Ішкі саясат және үйлестіру бөлімі, Заң бөлімі және Әкімшілік бөлімі. Премьер-Министрдің кеңсесін Тұрақты хатшы басқарады. 2020 жылдан бері Барбара Бертелсен Тұрақты хатшы қызметін атқарып келеді, ол бұл лауазымға тағайындалған алғашқы әйел. Екі саяси департаменттік бөлімді Мемлекеттік хатшының орынбасары (Departementsråd) басқарады, ал Заң және Әкімшілік бөлімдерін Тұрақты хатшылардың орынбасарлары басқарады. Саяси хатшылықты Штаб бастығы басқарады және ол екі арнайы саяси кеңесшіден де тұрады. Дәстүрлі түрде шағын ұйымдық құрылыммен сипатталатын Премьер-Министр кеңсесі басқа министрліктермен, әсіресе Қаржы министрлігімен тығыз ынтымақтастық жасайды. Министрліктің жұмыс күшінің бір бөлігін Әділет министрлігі және Сыртқы істер министрлігі сияқты әртүрлі министрліктерден келген қызметкерлер құрайды. Қазіргі уақытта Министрлікте рекордтық 104 қызметкер жұмыс істейді.

Сыртқы саясат бөлімі

Сыртқы саясат департаменті маңыздылығына байланысты кейде "Премьер-министрдің бірінші басқармасы" деп аталады. Мемлекеттік хатшының тұрақты орынбасары Жан Чарльз Эллерман Кингомбе басқаратын Сыртқы саясат департаменті халықаралық салаға қатысты мәселелерді – сыртқы істерді, қауіпсіздік саясатын, ұлттық қауіпсіздікті, Еуропалық Одақ шеңберіндегі халықаралық экономикалық мәселелерді, жаһандық қауіпсіздік мәселелерін, Солтүстік елдермен ынтымақтастықты, сондай-ақ қауіпсіздік және қорғанысқа қатысты, оның ішінде НАТО мәселелерін қадағалайды.

Ішкі саясат және үйлестіру бөлімі

Ішкі саясат және үйлестіру бөлімінің міндеттері үкіметтік үйлестіру, даму, әл-ауқат және әлеуметтік қамсыздандыруды қамтиды, соның ішінде жасыл өткелге ерекше назар беріледі. Экономикалық саясат бөлімі де осы бөлім құрамына кіреді. Бөлімге ішкі саясат мәселелерімен, экономикалық мәселелермен айналысу және министрлер кабинетінің мәжілістеріне, заңнамалық бағдарламаларға және Үкіметтің үйлестіру комитетіне қажетті материалдарды дайындау мен үйлестіру жұмыстары жүктелген. Бөлім Мемлекеттік кеңес мәселелерін де қарастырады, сондай-ақ баспасөз қызметін басқарады.

Заң бөлімі

Заң бөлімі конституциялық құқық, үкімет құру процестері, министрлік мәселелері, портфельдерді үлестіру, ақпарат алу бостандығы және құжаттарға қол жеткізу мәселелері, сондай-ақ Премьер-Министр Кеңсесінің қарауына жататын заңнаманы бақылаумен жүктелген. Бұдан өзге, бөлім кеңседегі басқа бөлімдердің жұмысына көмектесу үшін құқықтық кеңес береді.

Әкімшілік бөлім

Әкімшілік бөлім Премьер-Министр Кеңсесіндегі барлық әкімшілік функцияларды бақылаумен жүктеледі. Оған персоналды басқару, бюджеттік мәселелер, есеп айыру, ақпараттық технологияларды басқару, құжаттарды жүргізу, кітапхана қызметтерін ұйымдастыру, министрлік қызметкерлерінің кабинеттерін қадағалау және кеңсе асханасын басқару кіреді. Бөлім сонымен қатар министрлерге қатысты түрлі тапсырмаларды орындайды, мысалы, еңбекақы және зейнетақы мәселелерін, сондай-ақ Дания королінің отбасына қатысты міндеттерді – бюджетті басқару, мемлекеттік тізімдегі жәрдемақыны басқару, ҚҚС-ті қайтару және басқа да ұқсас жауапкершіліктерді атқарады. Бұдан өзге, бөлім ордендер мен наградаларға қатысты мәселелермен де айналысады, оның ішінде наградаларды ұсыну және рәсімдеуді жүзеге асырады.

Премьер-Министр Кеңсесінің басты лауазымды адамдары

Төмендегі тұлғалар жоғары деңгейдегі ведомстволық команданы құрайды. +Дания Премьер-Миністрінің кеңсесіндегі жоғары лауазымды шенеуніктерАтыТегіПозициясыБарбара БертсенМемлекеттік хатшыМинистрлік бөлімнің басшысы. Мартин ЮстесенШтаб бастығыСаяси хатшылықтың басшысы. Жан Чарльз Эллерман КингомбеМемлекеттік хатшының орынбасарыСыртқы саясат бөлімінің басшысы. Пелле ПеллеМемлекеттік хатшының орынбасарыІшкі саясат және үйлестіру бөлімінің басшысы. Хенрик Сковгаард ПетерсенКомиссар (Комитет мүшесі)Заң бөлімінің басшысы. Пернилл ХарденМемлекеттік хатшының орынбасарыӘкімшілік бөлімнің басшысы. Нана Зартин КристенсенАрнайы кеңесшіСаяси және коммуникациялық кеңесші. Питер Штраус ЙоргенсенАрнайы кеңесшіСаяси және коммуникациялық кеңесші.