Кіріспе

Прогрессивті ретина атрофиясы (ПРА) – бұл кейбір ит тұқымдарында және сирек жағдайларда мысықтарда кездесетін генетикалық аурулар тобы. Адамдардағы пигментті ретинитке ұқсас, ол екі жақты ретинаның дегенерациясымен сипатталады, бұл көру қабілетінің прогрессивті жоғалуына және соқырлыққа әкеледі. Бұл жағдай дерлік барлық тұқымдарда аутосомалық рецессивті қасиет ретінде мұраға беріледі, Сібір хаскиінен басқа (Х хромосомасына байланысты қасиет ретінде мұраға беріледі) және Бульмастифтен (аутосомалық доминантты қасиет ретінде мұраға беріледі). Емдеу жолы табылған жоқ.

PRA түрлері

Жалпы алғанда, PRA-ның ерекшелігі – таяқша фоторецепторларының функциясын бірінші болып жоғалту, одан кейін конусшалардың функциясы жоғалады. Сондықтан көптеген PRA-мен ауырған иттерде түнгі соқырлық – алғашқы маңызды клиникалық белгі. Басқа тор қабығы аурулары сияқты, PRA дисплазиялық (жасушалар қалыптан тыс дамитын) және дегенеративті (жасушалар қалыпты дамиды, бірақ ит өмірі бойында дегенерацияға ұшырайды) болып бөлінеді. Жалпы PRA ең көп кездесетін түрі және барлық жүйкелік тор қабығы құрылымдарының атрофиясына алып келеді. Орталық прогрессивті ретина атрофиясы (CPRA) – ретина пигменттік эпителийін (RPE) зақымдайтын, PRA-дан өзгеше ауру, және ретина пигменттік эпителийлік дистрофиясы (RPED) деп те аталады.

Таякша-қосқыршық дисплазиясы

Бұл ПРА түрі көру қабілетінің ауыр жоғалуы ерте басталуымен ерекшеленеді. Ол cGMP фосфодиэстераза геніндегі кемшіліктен туындайды, нәтижесінде ретинадағы циклдік гуанозин монофосфатының деңгейі қалыпты деңгейден он есе артық болады.

1 типті таякша- шоқ диспалиясы

Ирландтық сеттерде таяқша жасушаларына жауап беруге қабілеті жоқтың қасы. 6-8 апталық шамасында түнгі соқырлық пайда болады, көбінесе бір жасқа келгенде толық соқыр болып қалады. Көбелекшілер арасындағы қарама-қарсы пікірлерге қарамастан, перстердің түсі мен прогрессивті ретиналық атрофия (ПРА) дамуы арасында байланыс жоқ екені анықталды.