Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Папуа-Жаңа Гвинеяның оқшауланған тілі
Language isolate of Papua New Guinea
Сулька – Жаңа Британияның, Папуа-Жаңа Гвинеяның оқшауланған тілі. 1991 жылы Шығыс Помио ауданында, Шығыс Жаңа Британия провинциясында 2500 адам сөйлеген. Гума ауылы Шығыс Помио ауылдық жерлік билеушілігіне (LLG) кіреді. Сөйлейтіндердің санының өте аздығына байланысты, бұл тіл жоғалу қаупінде деп есептеледі. Сулька тілін сөйлейтін адамдар бастапқыда Жаңа Ирландиядан Шығыс Жаңа Британияға көшіп келген.
Sulka is a language isolate of New Britain, Papua New Guinea. In 1991, there were 2,500 speakers in eastern Pomio District, East New Britain Province. Villages include Guma in East Pomio Rural LLG. With such a low population of speakers, this language is considered to be endangered. Sulka speakers had originally migrated to East New Britain from New Ireland.
Жіктеу
Сулка тілінің ежелгі папуалық (австронезиялық емес) тамырлары бар деп сипаттауға болады, сонымен қатар ол морфосинтаксистік құрылымдармен және австронезия тілдерінің мұхиттық тармағымен байланысты кейбір сөздерді қамтиды (мысалы, Мали сияқты Сент-Джордж тобының тілдері). Балама ретінде, ол Шығыс Папуа тобының бір бөлігі ретінде Кол немесе Бейнинг тілдерімен туыс болуы мүмкін деген ұсыныс бар, бірақ Палмер (2018) Сулка тілін жеке тіл ретінде қарастырады. Сулка тіліне Менген тілінен де әсер тиген. Бұл тілдер Сулка тілімен байланысқа түскен, осы тілдерде сөйлейтін адамдар шамамен 3200 жыл бұрын көрші ауылдарға қоныстанған.
Sulka may be described as having ancient Papuan (non Austronesian) roots, which additionally displays morphosyntactic constructions and some vocabulary items associated with the Oceanic branch of Austronesian (i. e. languages of the St. George linkage such as Mali). Alternatively, it has been proposed as possibly related to Kol or Baining as part of the East Papuan proposal, but Palmer (2018) treats Sulka as a language isolate. Sulka has some influence from the Mengen language. These are languages Sulka came into contact with, when the peoples speaking these other languages populated the area in neighboring villages, around 3,200 years ago.
Ерлер мен әйелдер
Папуа тілдерінің көпшілігінде еркек және әйел санаты бар. Дегенмен, сулька тілінде мұндай жіктеу жоқ. Ал аустронезиялық тілдерде бірінші жақ көптік сан инклюзивті және эксклюзивті түрде қолданылса, сулька тілінде олар да кездеспейді (Шығыс Жаңа Британияның сулька тілі: Океандық және папуалық ерекшеліктердің қосындысы, Рисинк, 2005). Рисинктің сөзіне сүйенсек, "әйел және еркек санатында үшінші жақта ешқандай айырмашылық жоқ".
Most Papuan languages have masculine and feminine distinctions. However, the Sulka language does not follow this rule. As for the Austronesian languages, where they have inclusive and exclusive opposition in nonsingular first person, Sulka does not follow them either (Sulka of East New Britain: A Mixture of Oceanic and Papuan Traits, Reesink, 2005). As stated by Reesink, "There is not even a third person differentiation between feminine and masculine genders".