Кіріспе

Шюидинг (; ), бұрын Суидинг (Сюитинг) — Қытайдың Синьцзян-Уйғыр автономды аймағындағы, Или қазақ автономды облысындағы қала және Хуочэн ауданының орталығы. Ол облыстың бас қаласы Йиніңден солтүстік-батысқа қарай, ал Или өзенінен солтүстікке қарай орналасқан. 2000 жылғы халық санауы бойынша Шуидингтің халқы 29 277 адамды құрады.

Цин әулеті

Суидинг 1762 жылы Цянлон императорының тұсында, Алтыншаһр ходжаларының көтерілісі басылғаннан кейін салынған. 1762 жылдан 1765 жылға дейін Суидинг Синьцзян генерал-губернаторының, Или генерал-губернаторының резиденциясы болды. 1765 жылы Или генералы үлкен Хүйюань бекінісіне көшті. Хүйюань 1862–1877 жылдардағы Дунган көтерілісі кезінде, қоршауда қалған Или генералы Мингсиой көтерілісшілерге қарсы тұрудың орнына сарайында өзін-өзі жарған кезде және одан кейін 1871–1881 жылдар аралығында Ресейдің басып алуы кезінде ауыр зардап шекті. Ресейлік әскер 1881 жылғы Санкт-Петербург шартнамасына сәйкес кетіп қалды. 1882 жылдан 1894 жылға дейін Или генералы Суидингке қайта орналасты, ал жаңа Хүйюань бекінісі қайта құрылды. 1888 жылы Суидинг ауданы (қазіргі Хуочэн ауданы және Хоргас) құрылды. Суидинг аудан орталығы болды. Батыста қаланың аты көбінесе Суидун деп жазылды. 1911 жылғы «Британ энциклопедиясы» «Суидунды» «әскери қала, азық-түлік қоймалары, қару-жарақ қоймасы және қару-жарақ шеберханасы бар. Оның қабырғалары болаттан жасалған зеңбіректермен жабдықталған» деп сипаттаған. Ынынь қаласынан айырмашылығы, ол әрқашан аймақтың сауда орталығы болып қала берді, 19 ғасырдағы Хүйюань/Суидинг көбінесе бекініс және әкімшілік орталық болды. Орыстар оны Жаңа Кулджа, Қытай Кулджасы немесе Маньчжу Кулджасы деп атады, осылайша оны Ыныньдан (Ескі Кулджа немесе Таранчи Кулджасы) ажыратты. Бұл қолданыс қазір қолданылмайды.

Қазіргі

Хуйюаньның бастапқы орны қазір Шуидингпен бірге Хуочэн округіне қарасты Хуйюань жеке қалашығы болып табылады. 2000 жылғы халық санағы бойынша Хуйюань халқының саны 20 564 адамды құрады. Цин дәуірінен қалған ғимараттардың бір бөлігі, оның ішінде қоңырау мұнарасы және "Губернатор генералдың павильоны" Хуйюань орнында туристік көрікті орын ретінде қайта жаңартылды, оны жиі "Хуйюань ескі қаласы" деп атайды.