Кіріспе

Словения мемлекеттік мерекесі – Прешерен күні, толық атауы – Прешерен күні, Словения мәдени мерекесі, 8 ақпанда Словенияда тойланатын мемлекеттік мереке. Бұл 1849 жылғы 8 ақпанда Словения ұлттық ақыны Франс Прешереннің қайтыс болған күнін еске алу және Словения мәдениетінің мерекесі. Ол 1945 жылы Словения халқының мәдени санасын және өзіне сенуін арттыру мақсатымен құрылды және 1991 жылы жұмыс күні емес деп жарияланды. Мереке күнінен бұрын, 7 ақпанда, Прешерен сыйлығы және Прешерен қоры сыйлығы – мәдени жетістіктері үшін Словенияның ең жоғары наградалары табыс етіледі. Прешерен күні Словенияда ең көп тойланатын мерекелердің бірі болып табылады. Мереке күндері барлық мемлекеттік және қалалық мұражайлар мен галереяларға кіру тегін, сондай-ақ түрлі мәдени шаралар ұйымдастырылады. Бұл мереке Словенияда ғана емес, әлемнің түкпір-түкпіріндегі Словения қауымдастықтары тарапынан да тойланады.

Тарих

Прешереннің қайтыс болған күні 1941 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде елеулі датаға айналды, сол кезде 7 ақпан барлық славян халқының бірлігі күні ретінде тойланды. 8 ақпанды словен мәдени мерекесі ретінде атап өту туралы ұсынысты 1945 жылғы қаңтарда, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, Словен Азаттық фронтының мәдени қызметкері Богомил Герланц Чрномель қаласында жасады. Ол 1945 жылғы 28 қаңтарда Словения Ұлттық Азаттық Кеңесінің Президиумы қабылдаған жарлықпен ресми түрде мәдени мереке деп жарияланды. Бұл мереке СФР Югославия құрамындағы Словения Социалистік Республикасы кезеңінде де мемлекеттік мереке болып сақталды және Каринтиядағы словендер мен Италиядағы словендер де оны тойлады. Көптеген мәдени фестивальдармен, естелік шаралармен және мектептердің мәдени маңызы бар мекемелерге сапарларымен белгіленді. 1991 жылы Прешерен күнін жұмыстан босатуға көптеген адамдар қарсы шықты, оның мәдени шараларға арналған мерекенің мәнін төмендетуі мүмкін деп сақты. Осының нәтижесінде, ақынның туған күні – 3 желтоқсан да балама мереке ретінде кеңінен тойлана бастады. Бүгінде екі күн де шамамен бірдей тойланады, екеуі арасында ешқандай қайшылық жоқ, бірақ ақпандағы Прешерен күні ғана ресми түрде ұлттық мереке ретінде танылған. Жұмыстан босатылған күнді атап өту арқасында оның құндылығы одан да артты.