Кіріспе

Латын Америкасының екінші епископтық конференциясы – 1968 жылы Колумбияның Медельин қаласында өткен, Екінші Ватикандық кеңестің Латын Америкасының жағдайына шығармашылықпен бейімделген жалғасы болған епископтар конференциясы. Конференцияның 16 құжаты "Кеңес жарығында Латын Америкасының қазіргі өзгерістері" тақырыбында болды, бұл құжаттар қоғамдағы кедейлер мен құғынға ұшырағандарға баса назар аударды. Епископтар шіркеудің "кедейлерге басымдық беруі керек" деген келісімге келді және кедейлердің Киелі кітапты оқып, сауат ашуға мүмкіндік беретін христиандық "негізгі қауымдарын" мақұлдады. Епископтардың мақсаты – халықты кедейліктің "құрылымдық зорлық-зомбылығынан" азат ету болды. Олар кедейлік пен аштықтың алдын алуға болатынына сенді.

Тарих

1931 жылы Папа Пий XI-і біршама қарапайым корпоратизмнің белгісіз жоспарын ұсынды. Алайда ол католиктік және зайырлы еңбек одақтарының құрылуын да талап етті. Бұл одақтар Папаның көзқарасында ортағасырлық гильдияларға көбірек ұқсас болса да, бұл уақытта одақтар жұмысшылардың құқықтары мен сыныптық күреспен байланыстыра бастады. 1950-1960 жылдары христиан-демократиялық партиялар мен католиктік еңбек бірлестіктері өсіп кетті. Олардың міндеті – мәсіхшілердің құндылықтары мен принциптерін қоғамға таныту еді. Папаның ілімі қоғамды жалпы игілік үшін ынтымақтастыққа негізделген «қайта христиандыққа айналдыруды» баса көрсетті. Христиан-демократиялық партиялар капитализм мен социализмге балама ретінде «Үшінші жолды» жарнамалай бастаған кезде, Христиан-демократиялық партиялар арасында «бостандықтанушылар» мен басқарудағы қалыпты консерваторлар арасында ажырым пайда болды. Латын Америкасының епископтық кеңесі (испанша: Consejo Episcopal Latinoamericano), сондай-ақ CELAM деп аталады, Латын Америкасындағы шіркеуге бағыт беру үшін Медельинде конференция ұйымдастырды. Епископтар кіріспе мәлімдемесінде былай деп жазды: Реформа қозғалысы Паулу Фрейренің ықпалына ие болды, ол аймақтың ең үздік сауаттылық мұғалімі ретінде танымал болды, сонымен қатар әйгілі Камило Торрес және Бартоломе де Лас Касас та әсер етті. Бұл кедейлерге ғасырлар бойы өздерін басқарған үстемдік пен иерархияға қарсы шығуға мүмкіндік берді. Тек берілген нәрселерді ғана қабылдауға қарағанда, адамдар көбірек нәрселерді талап ете бастады, мысалы, асханалар, балабақшалар, кооперативтер, көршілес ұйымдар, жоғары жалақы, жақсы медициналық көмек және өзін-өзі сыйлау. Бұл іске қатысқан епископтар мен әйел бауырластар аймақтың «діни құлшынысы» бұл жұмыстың нәтижелерін аса күшті етеді деп үміттенді. Олар Латын Америкасына халықаралық ұйымдармен, ұлттық үкіметтермен және экономикалық жағынан күшті топтармен енгізген даму үлгісін қабылдамады. Кедейлер саяси және экономикалық салада белсенді рөл атқаратын болды. Епископ Дом Хельдер Камара «құрылымдық революцияны» шақырды, ол жан-жақты дамуға және әрбір адамның толық гүлденуіне мүмкіндік береді. Рим папасы Пауыл VI «әділ көтеріліс» туралы және белгілі бір жағдайларда күш қолдану арқылы көтеріліске шығу мүмкін екендігі туралы айтқан болатын. 1968 жылы Медельин конференциясы бостандық теологиясының дамуына жол ашты және пастор мақұлдаған жай басшылар қол астындағы базалық қауымдарды құруды қолдады. Басым қауымдастықтар көбейген сайын, сыншылар марксистік идеология мен зорлық-зомбылыққа бейімдік туралы шағымдана бастады. 1978 жылы өзінің туған Польшасында коммунизмге қатал қарсылық көрсеткен Иоанн Павел II Латын Америкасында консервативті епископтарды ғана тағайындап, азаттық теологиясының ықпалын азайтты. Жозеф Кардинал Ратцингер, кейін Папа Бенедикт XVI, сенім ілімдері қауымының префекті ретінде, теологиялық түсіндірмелерге және бостандықшылардың әрекеттеріне қарсы келетін ілімді жүзеге асыруды басқарды. 1983 жылы Папа Никарагуаға барып, католиктер мен сандинистер идеологиясының арасында негізгі айырмашылық бар деген сенімін білдірді, олар бұл пікірді қатаң түрде жоққа шығарды.