Кіріспе

Алтын ереже, христиандықта

Матай 7:12 – Жаңа өсиеттегі Матай Ізгі хабарының жетінші тарауының он екінші аяты және Таудағы уағыздың бір бөлігі. Бұл кең танымал аятта «Алтын ереже» деп белгілі болған қағида келтірілген.

Талдау

Бұл аят бүкіл уағыздың қорытындысы саналады. Кейбір басылымдар оны Матай 7:7-11-дің соңына қосады, және бұл ереже сол бөлімдегі дұға туралы үйретімнің кеңейтілген түрі сияқты көрінеді. Алайда, «осылайша» деген сөз және заң мен пайғамбарлар туралы айтылуы осы үйретімнің ауқымдырақ екенін көрсетеді. Дэйвис пен Эллисон бұл туралы заң мен пайғамбарлардың еске алынуы арқылы көрсетілгенін айтады, бұл аятты Матай 5:17-ге, яғни этика туралы үйретімнің бастауына байланыстырады. Бұл аят Матай 5:44-тегі «жауларыңды сүйіңдер» деген үйретіммен ең тығыз байланысты. Ережеде бұл үйретімнен кейін дереу келтіріледі, бұл байланысты одан да анық етеді. Луз атап көрсетеді, бұл ереже уағызды қорытындылап қана қоймай, оны күнделікті өмірге бейімдейді. Матай 5:29 сияқты аяттар шындыққа сай келмейтіндей болса да, осы аяттағы үйретімді барлығы да орындауға тырыса алады. Ричард Томас Франс Алтын ереженің немесе кейде «Күміс ереже» деп аталатын кері пішімі: «Өзіңе істелмейтін нәрсені басқаларға істеме» грек философиясының бірнеше еңбектерінде, сондай-ақ ерте яһуди жазбаларында кездеседі дейді. Бұл буддизм және конфуциандық сияқты басқа дәстүрлерде де кездеседі. Иса саддукейлермен сөйлескен кезде, оның сөздері оларға жақсы таныс болған болар. Торада Мұса пайғамбар халыққа Есімдер кітабының 6:4-9-шы аяттарында келтірілген «Шма» дұғасын береді, бұл яһудилердің ең маңызды дұғасы. Бұл сенімді білдіру және Құдайға адал болуге берілген уәде. Күнделікті екі рет «Шма Исраил» дұғасын оқу яһуди халқы үшін парыз болып табылады – оны таңертең тұрғанда және кешке ұйықтағанда оқиды. Оны Құдайды мақтау және Одан тілек тілеу үшін оқиды. «Шма Исраил» еврей балаларына үйретілетін алғашқы дұға және еврейдің өмірінің соңында айтатын соңғы сөзі. «Шма» дұғасы сенбі күні және яһуди мерекелерінде Тора оқылуына дайындалу үшін және ең қасиетті күн – Йом Кипурдың соңында оқылады. Яһуди діні Құдайдың атын «Шма» дұғасында жоғары дауыспен оқымайды, оның орнына «Адонай» («Менің Раббым») деп ауыстырады. Алайда, Луз екі пішімнің іс жүзінде іске асыруда көп айырмашылығы жоқ екенін атап өтеді. Ол екі идеяны бөліп қарауға жасалған күш-жігердің көп бөлігін көптеген Библия ғалымдарының яһудилерге қарсы көзқарастарымен байланыстырады. Алғашқы христиан жазушылары екі нұсқаның арасында көп айырмашылық көрмеді және олардың кейбіреулері осы аятты кері пішімде қайта жазды.

Чиркесі аталарының түсініктемелері

Августин: Осылайша, даналық жолымен жүрудің нықтылығы мен күші, жақсы мінез-құлықтар арқылы бізге көрсетіледі, олар адамдарды жүректің тазалығы мен әдемілігіне жеткізеді; осы туралы ұзақ сөйлегеннен кейін, Ол былай деп қорытындылайды: "Қалай тілесеңдер, солай істеңдер, және т.б." Себебі ешкімнің қалауынша, ешкім өзіне екі жүзділікпен қатысуын қаламайды.