Кіріспе
Таудағы уағыздың бір бөлігі, кең және тар қақпа туралы. Матай 7:13 – Жаңа өсиеттегі Матай Ізгі хабарының жетінші тарауының он үшінші аяты және Таудағы уағыздың бір бөлігі. Бұл аят тар есік немесе қақпа туралы ұқсас мәтінге ие.
Matthew 7:13 is the thirteenth verse of the seventh chapter of the Gospel of Matthew in the New Testament and is part of the Sermon on the Mount. has similar wording in relation to the narrow door or gate.
Аударма және аудармашылық қызмет
Мұнда қақпа деп аударылған сөз (пиле́с) қалаға немесе ғибадатханаға кіретін үлкен қақпаны білдіреді. Жаңа Келісім дәуірінде көптеген қалалар қабырғалармен қоршалған болатын, ал кіру тек қала қақпалары арқылы ғана рұқсат етілетін. Бұл сөз Иерусалимдегі ғибадатхананың қақпасына қатысты да қолданылған. Олрих Луз айтқандай, көктің қақпалары деген түсінік Исаның заманында да болған, ал бұл аят осы түсінікке сілтеме болуы мүмкін. Құдай екі жол ұсынады деген метафора – жақсы және жаман жол, сол кездегі яһуди әдебиетінде жиі кездесетін еді. Бұл Ескі Келісімде де кездеседі және шамалы ұқсас метафора да бар. Луканың мәтіні мен сөз тіркесі Матайдан мүлдем өзгеше, сондықтан Дэвис пен Эллисон бұл сөздің Q дерегінен келгендігі күмәнді деп санайды. Луз екі қақпа метафорасы Q дерегінде болған деген пікірді қолдайды және Матайдың авторы оны белгілі екі жол метафорасымен біріктіріп, осы аятты құрастырған дейді. Жаман жолмен жүргендерді күтіп тұрған қиындықтар туралы айтатын бұл аят көбінесе есхатологиялық тұрғысынан қарастырылады, яғни оңай жолды таңдағандар Құдайдың жазасын көреді. Дэвис пен Эллисон Дж.Д.М. Дерреттің мүлдем басқаша түсіндірмесін қолдайтынын атап өтеді. Оның пікірінше, егер метафора қалаға кіреберіс немесе жолдың ортасындағы қақпаға қатысты болса, онда соңғы мақсат бір екенін білдіреді. Екі топ та қақпадан өткен соң бір жерге жетеді. Деррет осылайша бұл метафораның күнәкардың жолы қиын және құлқынас екенін, бірақ осы қиын жолдан өткен соң күнәкар, ізгілер сияқты, ақыр соңында Құдайдың рақымын табады деп тұжырымдайды.
Чиркесі аталарының түсініктемелері
Августин: Иеміз бұрыннан Құдайды іздеу үшін біртұтас және таза жүрек болу керектігін ескерткен еді; бірақ мұндайлардың саны аз болғандықтан, Ол даналықты табу туралы сөйлеуге кіріседі. Өйткені, осыған дейін айтылғандардың барлығы арқылы, тар жолды және тар қақпаны аңғаратын көз қалыптастырылды; сондықтан Ол былай дейді: "Тар қақпадан кіріңдер".
Қазіргі түсініктемелер
Чарльз Элликотт пен Генрих Август Вильгельм Майер екеуі де Матай 7:13-дегі тар қақпа мен Исаның «Мен – қақпамын» деген жариялануы арасындағы байланысты байқады. Онымен қатар, он сегізінші ғасырдың ән жазушысы Исаак Уоттс өзінің «Жол кең» деген әнінде кең және тар жолдар туралы айтқан.
The eighteenth century hymn writer Isaac Watts referred to the broad and narrow ways in his hymn "Broad is the Road".