Кіріспе
Мали фотографы (1935–2016)
Малик Сидибе (1935 – 14 сәуір 2016) – Солобадағы фулани ауылынан шыққан малилік фотограф. Ол 1960 жылдардағы Бамакодағы халық мәдениетін қара және ақ түсте зерттегенімен танымал болды. Сидибе Малидің Бамако қаласында фотограф ретінде ұзақ және жемісті мансапқа ие болды және өзінің қауымдастығында белгілі бір тұлға болды. 1994 жылы ол Малиден тыс жерде алғашқы көрмесін өткізіп, мұқият жасалған портреттері үшін көп мақтау алды. Сидибедің туындылары содан бері әлемдік деңгейде кеңінен танылып, құрметке ие болды. Оның жұмыстары көптеген басылымдарда жарияланды және Еуропа мен Америка Құрама Штаттарында көрмелерге қойылды. 2007 жылы ол Венеция биенналесінде өмірінің жетістіктері үшін «Алтын арыстан» сыйлығын алды, бұл оның фотограф ретінде алғашқы иегері болғанын көрсетті. Оған қоса, ол 2003 жылы фотосурет саласындағы «Хассельблад» сыйлығын, 2008 жылы Халықаралық фотосурет орталығының өмірлік жетістіктері үшін берілетін «Шексіздік» сыйлығын және 2010 жылы «World Press Photo» сыйлығын иеленді. Сидибедің туындылары Қазіргі заманғы Африка өнерінің жинағында (CAAC), Лос-Анджелестегі Дж. Пол Гетти мұражайында және Нью-Йорктегі Заманауи өнер мұражайында сақтаулы.
Өмір және жұмыс
Сидибе Малидің Бамако қаласынан 300 км қашықтықтағы Солоба ауылында дүниеге келген. Оның әкесі Фула тайпасынан шыққан, мал өсіруші, фермер және шебер аңшы болған, аты Кolo Бapри Сидибе еді. Маликтің әкесі оның мектепке баруын қалаған, бірақ ол 16 жасқа келгенде қайтыс болды, сондықтан Малик білім ала алмады. 1955 жылы фотограф Жерар Гийя өзінің студиясын безендіру үшін мектепке студент іздеп келді және ақырында Сидибені жұмысқа алды. Гийя оның жұмысына қатты әсерленіп, оны шәкірт ретінде қабылдады. Сидибе алғашқыда жабдықтарды калибрлеу және фотосуреттерді жеткізу сияқты міндеттерді орындады. Бірақ ол Гийяға көмектесе келе, фотосуретке көбірек үйренді және ақырында өз клиенттерін алды. 1957 жылы Гийя студиясын жапты, ал Сидибе Бамако түнгі өмірін суретке түсіре бастады. Ол құжаттамалық фотосуретке маманданған, әсіресе Мали астанасының жастар мәдениетіне назар аударды. Сидибе спорт жарыстарында, жағажайда, түнгі клубтарда, концерттерде суреттер түсірді, тіпті жас жігіттердің қыздарды ұсынуын да баяндады. "Біз жаңа дәуірге қадам басқандықтан, адамдар билеуге құштар болды. Музыка бізді босатып, жас жігіттерге жас қыздарға жақындап, қолынан ұстауға мүмкіндік берді. Бұрын мұндайға рұқсат етілмеген еді. Әркім билеп, суретке түскісі келді". "1960 және 70-жылдар аралығында Сидибе қарқынды түрде өзгеретін Батыс Африканың қуанышы мен серпінін көркем, күшті қара-ақ суреттерде бейнеледі. Ол стильдің жергілікті ерекшеліктерін жақсы түсінді: әуесқой костюмдер, қарама-қайшы үлгілер, қыздардың бас киімдері мен мысық көздік көзілдіріктерінің үйлесімі, тайпалық киімдер мен бет бояуларымен киінген балалар, бишілердің аяқ киімдерін шешіп тастауы. Той, клуб, би алаңы – осы орындар оның суретіне түскендердің көрінуіне және сәніне сай киінуіне арналған жерлер еді. Сидибе түн ортасынан таң атқанға дейін қалада шарлап, демалыс күндері жүздеген суреттер түсіретін". Сидибе далада флэш қолданды, ал студияда вольфрам жарығын пайдаланды. Тойлар мен ресми шараларды түсіру үшін 6x6 Agfa камерасын, ал күнделікті суреттер үшін Foca Sport 24x36 камерасын қолданды. Ол өте әдемі мінезді адам ретінде танымал болды және портреттерді түсіргенде клиенттерін көңілді ету үшін әзілдер айтатын. Ал видеода Сидибе суреттері арқылы белгілі бір кезеңді (1960 және 70-жылдар) көрсетуде. Бұл 1960 жылы Француз Суданы (кейін Мали Федерациясы) Франциядан тәуелсіздік алғаннан кейінгі кезең еді. Бұл жаңа дәуір (1960 жылдан кейін) көптеген сарапшылар тарапынан отаршылдықтан кейінгі (және апартеидтен кейінгі) сананың оянуы ретінде сипатталды. Сидибе шығармаларын бағалайтындардың көпшілігі оның осы оянудың қуанышы мен таңғажайыптығын қалай бейнелегенін және оны оның суреттеріндегі адамдардың беттерінен, сахналардан және суреттерден көруге болады деп санайды. Соңғы кезде Сидибедің ықпалын Инна Моджаның 2015 жылғы "Томбукту" әнінің видеосынан тікелей көруге болады. Сидибе 2007 жылы Венеция биенналесінде өмір бойы жеткені үшін алғашқы африкалық және алғашқы фотограф ретінде Алтын арыстанмен марапатталды. Көрменің көркемдік директоры Роберт Сторр: "Малик Сидибеден бұрын африкалық суретші фотосуреттің аймақтағы беделін арттыруға, оның тарихына үлес қосуға, бейне архивін байытуға немесе 20-ғасырдың екінші жартысы мен 21-ғасырдың басында африкалық мәдениеттің текстуралары мен трансформациялары туралы біздің білуімізді арттыруға көбірек үлес қосқан ешкім жоқ". Оның 17 баласы мен үш әйелі бар. Малик Сидибе: "Шапандар". Геттинген: Штайдл, 2007. Амстердамдағы Foam Fotografiemuseum және Chalon sur Saône-дегі Musée Nicéphore Niépce-де ұсынылған көрменің каталогы. Малик Сидибе. Вилсел, Бельгия: Халықаралық көрмелер, 2008. Зинсу қоры. Бағадджи. Сен-Брюк, Франция: Гвинзегал, 2008. Флориан Эбнердің "Бағададжи сахнасы" атты эссесімен. Бамакодағы Багададжи тұрғындарының суреттері, 1964 және 1976 жылдар аралығында түсірілген. Ағылшын тіліндегі нұсқасы. Француз тіліндегі нұсқасы. Неміс тіліндегі нұсқасы. Түсінік. Сен-Брюк, Франция: Гвинзегал, 2008. Француз тілінде. 2006 жылдың шілде айында Францияның Бретань аймағында үш апта бойы студияда түсірілген суреттер. Малик Сидибе: "La Vie en Rose" (Түсті өмір). Милан: Сильвана, 2010. Лаура Инкардона мен Лаура Серани редакциялаған және мәтінімен. Малик Сидибе: Малидің портреті (Sinetica Landscape). Милан: Скира, 2011. Лаура Инкардона, Лаура Серани және Сабрина Занниер редакциялады. Мәтін ағылшын, француз және итальян тілдерінде. Малик Сидибе: Ауыл. Монтрейль, Франция: Éditions de L'Œil, 2011. Брижит Ольердің мәтінімен. Сидибенің туған ауылы Солобада 50 жыл бойы түсірілген студиялық портреттер. Француз тілінде. Малик Сидибе. :fr:Photo Poche No. 145. Арль, Франция: :fr:Actes Sud, 2013. Лаура Серанидің кіріспесімен.
Sidibé became the first African and the first photographer to be awarded the Golden Lion for Lifetime Achievement at the Venice Biennale in 2007. Robert Storr, the show's artistic director, said: cquote|No African artist has done more to enhance photography's stature in the region, contribute to its history, enrich its image archive or increase our awareness of the textures and transformations of African culture in the second half of the 20th century and the beginning of the 21st than Malick Sidibé. He was survived by 17 children and three wives. Malick Sidibé: Chemises. Göttingen: Steidl, 2007. Catalog of an exhibition presented at Foam Fotografiemuseum Amsterdam and at Musée Nicệphore Niépce, Chalon sur Saône. Malick Sidibe. Wilsele, Belgium: Exhibitions International, 2008. By Foundation Zinsou. Bagadadji. Saint Brieuc, France: GwinZegal, 2008. With an essay by Florian Ebner, "La scène de Bagadadji". Portraits of the inhabitants of Bagadadji, Bamako, taken between 1964 and 1976. English language version. French language version. German language version. Perception. Saint Brieuc, France: GwinZegal, 2008. In French. Studio portraits made in Brittany, France, over the course of three weeks in July 2006. Malick Sidibé: La Vie en Rose. Milan: Silvana, 2010. Edited and with text by Laura Incardona and Laura Serani. Malick Sidibé: The Portrait of Mali (Sinetica Landscape). Milan: Skira, 2011. Edited by Laura Incardona, Laura Serani, and Sabrina Zannier. Text in English, French and Italian. Malick Sidibé: Au village. Montreuil, France: Éditions de L'Œil, 2011. Text by Brigitte Ollier. Studio portraits taken in Sidibé's native village of Soloba over the course of 50 years. In French. Malick Sidibé. :fr:Photo Poche No. 145. Arles, France: :fr:Actes Sud, 2013. With an introduction by Laura Serani.
Сидибе үлесімен жарық көрген басылымдар
Бамако фотосуреттері: 1935 жылдан бүгінгі күнге дейін. "Соллей" коллекциясы. Париж: "Ревю-Нуар", 1989 жыл. Фотосуреттер: Сидибе, Монтага Дембеле, Сейду Кейта, Феликс Диалло, Сакали, АМАП, Алиун Ба, Эммануэль Дау, Абдуррахман Сакали және басқалар. Эрика Нимистің мәтінімен. Француз және ағылшын тілдерінде. In/sight: Африка фотографтары, 1940 жылдан қазіргі уақытқа дейін. Нью-Йорк: Соломон Р. Гуггенхайм мұражайы, 1996 жыл. Клэр Беллдің кіріспе сөздері мен Окуи Энвезор, Олу Огуибе және Октавио Заяның очерктерімен. Фотосуреттер: Сидибе, Корнелиус Яо Азагло Август, Оладеле Ажибой Бамбобое, Зарина Бхимжи, Гордон Блич, Набил Бутрос, Клоет Брейтенбах, Салла Касет, Моди Сори Диалло, Мохаммед Диб, Камель Дриди, Тухами Эннадре, Мэтью Фаджи, Ротими Фани Кайоде, Самуэль Фоссо, Джеллел Гастели, Мейсса Гей, Кристиан Гбагбо, Дэвид Голдблатт, Гос Бобани, Ранджит Кали, Сейду Кейта, Питер Магубане, Санту Мофокенг, Г. Р. Наидо, Ламия Наджи, Гопал Нарансами, Лионель Остендорп, Рикардо Рангель және Ике Уде. 1996 жылдың мамыр-қыркүйек айлары аралығында Соломон Р. Гуггенхайм мұражайында өткен көрме каталогы. Бамако клубтары: 9 наурыз – 16 сәуір 2000 ж. Хьюстон, ТХ: Райс университетінің өнер галереясы, 2000 жыл. Фотосуреттер: Сидибе, Эмиль Гебехи, Коффи Куаку және Кулибали Сиака Пол. Көрме каталогы. Сен осындай әдемісің: Сейду Кейта мен Малик Сидибе портреттері. Нью-Хейвен, КТ: Йель университетінің баспасы, 2001 жыл. Редактор: Мишель Ламуньер. Самуэль Фоссо, Сейду Кейта, Малик Сидибе: "Мақтаныш портреттері: Батыс Африка портреттік фотосуреттері". Каталог / Moderna Museet 318. Стокгольм: Moderna Museet; Raster Förl, 2002 жыл. Фотосуреттер: Сибиде, Самуэль Фоссо және Сейду Кейта. Moderna Museet, Стокгольмде 2002 жылдың қыркүйек-қазан айларында өткен көрме каталогы; Norskt Fotomuseum, 2003 жылдың наурыз-сәуір айларында. Швед және ағылшын тілдерінде. Африканың қазіргі өнері: Жан Пигоцци жинағының шедеврлері. Лондон; Нью-Йорк: Меррелл, 2005 жыл. Авторлары: Андре Магнин, Элисон де Лима Грин, Альвия Дж. Уордлоу және Томас Макэвилли. 33 суретшінің суреттері, фотосуреттері, мүсіндері мен инсталляциялары. Хьюстонның Көркемөнер мұражайында өткен Қазіргі заманғы африкалық өнер коллекциясының көрме каталогы. Киімнің поэтикасы: Африка маталары, соңғы заманғы өнер. Нью-Йорк: Грей көркемсурет галереясы, Нью-Йорк университеті, 2008 жыл. Редактор: Линн Гамперт. Очерктері: Кофи Анидохо, Линн Гамперт және Джон Пиктон, үлестері: Дженнифер С. Браун, Лиди Диахат, Джанет Голднер, Линн Гамперт, Джон Пиктон және Доран Х. Росс. Суреттері, мүсіндері, бейнелері мен фотосуреттері: Сидибе, Эль Анацуи, Самуэль Кофис, Вие Диба, Сокари Дуглас Камп, Групп Боголан Касабане, Абдулайе Конате, Рашид Кораичи, Атта Квами, Грейс Ндириту, Найк Окундае, Оусу Анкома, Инка Шонибаре, Нонтсисибосико "Лоло" Велеко, Рикки Вемге Кваву және Сью Уильямсон. "Грей өнер галереясында 16 қыркүйек – 6 желтоқсан 2008 ж. өткен көрмеге арналған". Өзіндік оқиғалар: Портрет және әлеуметтік сәйкестік: Уолтер жинағынан қазіргі африкалық фотосурет. Бурлафинген, Германия: Уолтер жинағы; Геттинген, Германия: Штайдл, 2010 жыл. Редактор: Окуи Энвезор. Мәтіндері: Уиллис Э. Хартсхорн мен Артур Уолтер, Окуи Энвезор, Габриэль Конрат Шолл, Вирджиния Хеккерт, Чика Оке Агулу, Дебора Уиллис ("Малик Сидибе: артқы көріністің алдыңғы жағы"), Санту Мофокенг және Кобена Мерсер. Фотосуреттер: Сибиде, Сэмми Балоджи, Оладеле Ажибой Бамбобой, Ито Баррада, Бернд және Хилла Бехер, Кандис Брейтц, Аллан де Суза, Тео Ешету, Ротими Фани Кайоде, Самуэль Фоссо, Дэвид Голдблатт, Кей Хассан, Ромуальд Хазуме, Питер Хьюго, Сейду Кейта, Маха Маамун, Бубакар Туре Мандемори, Салем Мекурия, Санту Мофокенг, Звелетху Мтхетва, Занле Мухоли, Джеймс Мюрику, Ингрид Мунги, Грейс Ндириту, Дж.Д. Окихай, Джо Раффике, Август Сандр, Берни Сеарле, Михаел Субхоцкий, Гай Тиллим, Хенти ван дер Мерве және Нонтсикудо Веллеко. Ағылшын тілінде, неміс тіліне аудармасы бар. Германияның Бурлафинген қаласында 2010 жылдың маусым айында өткен көрмеге арналған. "Барлығы қозғалды": 60-70 жылдардағы фотосуреттер. Лондон: Барбикан өнер галереясы, 2012 жыл. Редакторлары: Кейт Буш және Джерри Бэджер. Мәтіндері: Буш ("Барлығы қозғалды"), Баджер ("Уақыт рухы, орын рухы: 1960 және 1970 жылдардағы фотосуретке көзқарас"), Гэвин Янтжес ("Эрнест Коул"), Шон О'Хаган ("Күнделікті өмір: Уильям Эгглестонның Америкасы" және "Атақсыздыққа қарсы: Брюс Дэвидсонның Азаматтық құқықтар дәуіріндегі Американың фотосуреттері"), Таня Барсон ("Грейсила Итурбиде: кінәраттану мәселесі"), Т. Дж. Демос ("Зигмар Полькенің "Аюлар күресі" туралы"), Хелен Петровски ("Борис Михайлов: жаңа әмбебаптыққа қарай"), Борис Михайлов ("Кешегі сэндвич"), Иан Джеффри ("Шомей Томацу"), Джулиан Сталлабрасс ("Жақсырақ балауса? Ларри Берроустың фотосуреттері"), Роберт Пледж ("Ли Чжэншэн: фотографтың артындағы оператор"), Мантия Диавара ("Бамакодағы 60-жылдар: Малик Сидибе және Джеймс Браун"), Шанай Джавери ("Рагхубир Сингх және Үндістанның географиялық мәдениеті"), Рагхубир Сингх ("Түсті өзен: үнді көзқарасы"). Фотосуреттер: Сидибе, Дэвид Голдблатт, Эрнест Коул, Уильям Эгглестон, Брюс Дэвидсон, Грейсила Итурбиде, Зигмар Польке, Борис Михайлов, Шомей Томацу, Ларри Берроус, Ли Чжэншэн және Рагхубир Сингх. Кейт Буштің кураторлық еткен "Барлығы қозғалды: 60-70 жылдардағы фотосуреттер" көрмесіне арналған. Бамако портреттік фотосуреттері. Нью-Платц, Нью-Йорк: Сэмюэл Дорски өнер мұражайы, 2013 жыл. Фотосуреттер: Сидибе және Сейду Кейта, Эль Хадж Хамиду Майга, Абдуррахман Сакали және Эль Хадж Тиджани Адигун Ситу. Мәтіні: Дэниел Лирс. "2013 жылдың 23 қаңтарынан 14 сәуірге дейін Сэмюэл Дорски өнер мұражайының Солтүстік галереясында көрсетілген Бамако портреттік фотосуреттері көрмесіне арналған". Afriphoto II. Afriphoto коллекциясы, 5–8 томдар. Трезелан: Filigranes, 2005 жыл. 5-том: Сидибе, 6-том: Билл Аква Бетоте, 7-том: Омар Д, 8-том: Фуад Хамза Тибин және Мохамед Яхия Исса. Редактор: Коринн Жульен. Мәтіндері: Гай Херсант, Жак Матине және Клод Иверне. Француз тілінде.
Сидибе туралы басылымдар
Retrats de l'Anima: Африкалық фотосурет. Барселона: La Caixa Foundation, 1997 жыл. Селим Бенатьям, Кристина де Борбон және Роза Касамада еңбектері. Каталан және ағылшын тілдерінде. Көрме каталогы. Монира Кемирдің "Африканың бір жағынан екінші жағына. Фотосуреттік әсерлер" атты үлесімен. 1960 жылдар Бамакода: Малик Сидибе мен Джеймс Браун. Өнер, мәдениет және қоғам туралы мақалалар сериясы, № 11. Мантия Диавара жазған. Нью-Йорк: Энди Уорхол бейнелеу өнері қоры, 2001 жыл. Сидибе мен Джеймс Браун туралы. Қара Ренессансы/Renaissance Noire, 4-том, 2/3-нөмір. Нью-Йорк: Нью-Йорк университеті, 2002 жыл. Матия Диавараның "Бамакодағы 1960 жылдар: Малик Сидибе мен Джеймс Браун" эссесі кірген. Қара мәдениеттік ағыны: жаһандық өнер мен халықтық мәдениеттегі қиылыс. Энн Арбор: Мичиган университеті, 2005 жыл. Гарри Джей Элам және Кеннелл Джексон бас редакторы. Мантия Диавараның "Бамакодағы 1960 жылдар: Малик Сидибе және Джеймс Браун" атты тарауы бар.
Кино және теледидардағы рөлдері
Малик Сидибе: суретшінің портретші ретіндегі портреті (2006). Режиссері – Сьюзан Фогель, Мали Ұлттық мұражайы / Prince Street Pictures. Продюсерлері – Фогель, Самуэль Сидбе және Кэтрин де Клиппель. Жан Пол Коллейн жасаған Сидибемен сұхбат. Француз тілінде, ағылшын тіліндегі субтитрлермен. Dolce Vita Africana (2008, Tigerlily Films). 62 минут. Режиссері – Косима Спендер. Продюсерлері – Наташа Дак, Никки Паротт және Спендер. Сидибе туралы, сондай-ақ ол суретке түсірген адамдар арқылы баяндалған Мали тарихы туралы деректі фильм. Баманкан және француз тілдерінде. Фильм 2008 жылдың наурыз айында BBC4 арнасының Storyville циклында көрсетілді. Малик Сидибе, le Partage (2013, P. O. M. Films; Éditions de L'Œil, ADAV). 52 минут. DVD және буклет. Фильмді Томас Глейзер түсірді, мәтінін Гейль Тейхер жазды. Фильм француз тілінде, француз және ағылшын субтитрлерімен, мәтін француз тілінде.