Кіріспе

Императорлық Қытайдағы бұрынғы дәреже Журэнь (; 'ұсынылған адам') – императорлық Қытайдың императорлық емтихан жүйесінде сянши емтиханын сәтті тапсырған адамдарға берілген дәреже. Бұл шенгюан дәрежесінен жоғары, бірақ ең жоғары дәреже саналатын джинши дәрежесінен төмен еді. Juren дәрежесіне қол жеткізудің сирек кездесетін екінші жолы – кеңсе сатып алу арқылы болатын. Juren дәрежесіне ие болғандар ақсүйектер қатарына кіріп, осыған сәйкес әлеуметтік, саяси және экономикалық жеңілдіктерге ие болды. Juren атағы императорлық Қытайдағы әскери емтихан жүйесінде де тағайындалды. Мемлекеттік қызметке үміткерлер ресми лауазымға тағайындалар алдында орталық үкіметтің емтиханынан өтуі керек еді. Мемлекеттік қызмет емтихан жүйесі алғаш рет Суй әулеті тұсында ресми түрде құрылды.

Тағайындау

Мин және Цин әулеттері кезінде жюрен дәрежесін алудың екі жолы болды: бірі – азаматтық емтихан жүйесі арқылы, екіншісі – кеңсе сатып алу арқылы. Бұл процеске «чжэнгту» немесе ресми жол деп аталды. Үміткерлер емтиханның үш кезеңіне де қатысуға міндетті болды. Провинциялық деңгейде квота жүйесі жюрен атақтарының санын бақылап тұрды. Азаматтық емтихан арқылы жюрен дәрежесін алу қиын процесс болды, әсіресе Мин әулеті кезінде бәсекелестік күшейді. 1630 жылға қарай Қытайдың түкпір-түкпірінен 49200 үміткер 1279 жюрен дәрежесі үшін күресті, олардың тек 2,6% ғана дәрежеге қол жеткізді. Дәл сол Мин әулеті кезінде саудагерлердің ұлдарына алғаш рет азаматтық емтиханға қатысуға заңды түрде рұқсат берілді. Егер емтиханшылардың біреуін жақтағандығы анықталса, олар қызметінен алынды. Үміткерлер осы белгіленген үлгіден өзгеше стильде жазғандықтары үшін қабылданбады. Алайда, Мин және Цин әулеттерінде провинциялық емтиханды сәтті тапсырып, жюрен дәрежесін алғандар төменгі деңгейдегі мемлекеттік қызметке тағайындалуға құқылы болды. Мин әулетінің соңғы жылдарында жюрендер округ әкімдерінің, сондай-ақ мектеп директорлары мен орынбасарларының лауазымдарына тағайындалды. Бірақ Мин әулетінің соңы мен Цин әулетінің басында джинши дәрежесінің иелері жоғары лауазымдарда жюрен дәрежесінің иелерін ығыстыра бастады. Жюрен дәрежесінің тағы бір артықшылығы – төменгі префектуралық шэнъюань дәрежесінен айырмашылығы, бұл атақ өмір бойы сақталды. Заң бойынша жюрен дәрежесіне ие болғандар барлық қара халыққа, азаматтық емтиханнан өткендерді қоспағанда, еңбек міндеттемелерінен босатылды.