Қараңғылық шеңбері (Qarañğılıq sheñberi)

Кіріспе

1982 жылғы итальяндық giallo фильмі, Дарьо Аржентоның туындысы.

«Тенебрае» (сондай-ақ «Тенебре» деп те аталады) – 1982 жылғы итальяндық giallo.

Римде және Elios Studios-та түсірілген «Тенебрае» көбінесе заманауи көрінетін локациялар мен декорацияларды пайдаланды, бұл Аржентоға фильмнің халық саны азайып бара жатқан жақын болашақты бейнелейтінін көрсетуге мүмкіндік берді; режиссер Римде түсірілген фильмдерде әдетте кездесетін тарихи ескерткіштердің ешқайсысын түсірмеді. Оператор Лучано Товолиді жұмысқа тартып, Арженто фильмді сол кездегі полициялық телешоулардағы өткір, шынайы жарықтандыруды имитациялауды жоспарлады; суретші Джузеппе Бассан өткір бұрыштармен және модернистік кеңістіктермен суық әрі қатал орта жасады. Итальяндық рок-тобы «Goblin»-нің бұрынғы мүшелері фильмге рок және диско музыкасынан шабыттанған, синтезаторлық дыбыстарға толы музыканы жазды. «Тенебрае» Италияда шағын сәттілікке жетті; Арженто ең зорлық-зомбылық көріністерінің бірін қысқартқаннан кейін, фильм даусыз түрде кинотеатрларда көрсетілді. Алайда, Ұлыбританияда ол «видеожағымсыз» деп аталатын жаман атқа ие тізімге енгізіліп, 1999 жылға дейін сатуға тыйым салынды. Фильмнің АҚШ-тағы кинотеатрлардағы көрсетілімі 1984 жылға дейін кешіктірілді, ол «Unsane» деген атпен ауыр цензураланған нұсқада шығарылды, бұл нұсқа көбінесе жағымсыз сынға ұшырады. Ал түпнұсқа нұсқасы кейіннен қайта қарастыру үшін кеңінен қолжетімді болды және көптеген жанкүйерлер мен сыншылар оны Аржентоның ең жақсы фильмдерінің бірі деп санайды.

Сюжет

Америкалық қорқынышты романдардың жазушысы Питер Нил өзінің соңғы туындысы "Тенебраны" таныстыру үшін Италияға барады. Оған әдеби агенті Булмер және оның көмекшісі Энн еріп жүр. Нил өзінің бұрынғы қалыңдығы Джейннің Римге келгенін білмейтін. Нил Римге келер алдында, Эльза, жас клептоман, көрінбейтін шабуылшымен қырғышпен өлтіріледі. Қылмыскер Нилге оның кітаптары оны кісі өлтіруге талпындырғандығын хабарлайтын хат жібереді. Көп ұзамай Нилге полиция детективтері Джермани мен оның серіктесі инспектор Алтиери хабарласады. Көбірек адам өлтіру. Лесби журналист Тильда өзінің сүйіктісі Марионмен бірге үйінде өлтіріледі. Нейлдің үй иесінің жас қызы Мария, кейінірек, өлтірушінің орнын ашқаннан кейін балтамен өлтіріледі. Нил телеинтервьюгер Кристиано Бертидің оның жұмысына ерекше қызығушылық танытатынын байқайды. Сол түні Нил өзінің итальяндық көмекшісі Джаннимен Бертидің үйін бақылап жүр. Джанни үйге жақсырақ көру үшін жалғыз жақындап келеді және Бертидің балтамен өлтірілгенін көреді. Алайда, Джанни өлтірушінің бет-әлпетін көре алмайды және Нилге қайта оралады, тек романшылды газонға ұрып, есінен танып қалғандығын көреді. Германи Бертидің Нилдің романдарына құмар болғанын біледі және Берти өлгеннен кейін кісі өлтіру тоқтатылады деп санайды. Алайда, Джейнмен қарым-қатынаста болған Буллмер сүйіктісін күтіп жатқанда, оны ашық алаңда пышақпен өлтіреді. Джанни Бертидің үйінде көрген бір нәрсенің маңыздылығын ұмытып кеткенін ойлап, қатты қиналады. Ол үйге оралады және кенеттен Бертидің өзіне шабуыл жасаған адамға: "Мен бәрін өлтірдім, мен бәрін өлтірдім!" деп мойындағанын есіне түсіреді. Джанни бұл туралы ешкімге айтпастан, оны машинасының артқы орындығынан өлімге ұшыратады. Джейн ас үйдегі үстелінде тапаншамен отырғанда, терезеден секіріп шығып, оны өлтіреді, бұл кезде Нилдің кісі өлтіруші екені анықталады. Бертидің садистік кісі өлтіруінің егжей-тегжейін білгеннен кейін, Нил Род-Айлендте жасөспірім кезінде өзін жыныстық жағынан қорлаған қызды өлтіргені туралы бұрын басылған естелігін қалпына келтірді. Бұл естелік Нилді азаптап, оның бұрын бағындырылған қан құмарлығын оятты, оны ақылдан адастырды. Инспектор Алтиери үйге келіп, Нил оны өлтіреді. Көп ұзамай Германи мен Энн келеді; қоршалғанда, Нил құтыла алмайтынын көріп, олардың алдында өз мойнын кесіп алады. Телефонның істен шыққандығын көріп, Герман мен Энн сыртқа шығып, оқиға туралы авторадиодан хабарлайды. Германи үйге оралады, онда оны Нил өлтіреді, ол өз өлімін жасақтады. Нейл үйдің ішінде Аннның қайтып келуін күтеді, бірақ есікті ашқанда, ол кездейсоқ Нейлді өлтіретін металл мүсінді құлатып жібереді. Аң-таң болған Анна жаңбырдың астында үнемі айқайлап тұрды.

Peter Neal, an American writer of violent horror novels, visits Italy to promote his latest work, Tenebrae. He is accompanied by his literary agent, Bullmer, and his assistant, Anne. Neal is unaware that he has also been followed to Rome by his embittered ex fiancée, Jane. Just before Neal arrives in Rome, Elsa, a young kleptomaniac, is murdered with a razor by an unseen assailant. The murderer sends Neal a letter informing him that his books have inspired him to go on a killing spree. Neal is soon contacted by Police Detective Germani and his partner, Inspector Altieri. More killings take place. Tilde, a lesbian journalist, is murdered at her home along with her lover Marion. Maria, the young daughter of Neal's landlord, is later hacked to death with an axe after discovering the killer's lair. Neal notices that TV interviewer Cristiano Berti has an unusually intense interest in his work. That night, Neal and his Italian assistant Gianni go to watch Berti's house. Gianni approaches the house alone to get a better view and witnesses Berti get hacked to death with an axe. However, Gianni is unable to see the murderer's face, and returns to Neal, only to find the novelist has been knocked unconscious on the lawn. Germani discovers that Berti was obsessed with Neal's novels, and believes the killings will stop now that Berti is dead. However, Bullmer, who is having an affair with Jane, is stabbed to death while waiting for his lover in a public square. Gianni is haunted by the thought that he missed the importance of something he saw at Berti's house. He returns to the house and suddenly remembers that he had heard Berti confessing to his attacker: "I killed them all, I killed them all!" Before Gianni can share this detail with anyone, he is strangled to death from the back seat of his car. Jane sits at her kitchen table with a pistol when a figure leaps through her window and hacks her to death, at which point Neal is revealed to be the murderer. Upon learning the details of Berti's sadistic murder spree, Neal recovered a previously repressed memory involving his murder of a girl who had sexually humiliated him when he was a youth in Rhode Island. The memory tormented Neal and inflamed his previously repressed lust for blood, driving him insane. Inspector Altieri arrives at the house and Neal kills her. Germani and Anne arrive soon afterwards; surrounded, Neal sees that he cannot escape and seemingly slits his throat in front of them. Finding the telephone out of order, Germani and Anne go outside to report the incident from the car radio. Germani returns to the house where he gets murdered by Neal, who had faked his own death. Neal waits inside for Anne to return, but when she opens the door, she accidentally knocks over a metal sculpture that impales and kills Neal. A horrified Anne stands in the rain screaming incessantly.

Метафикция

Фильмнің бірінші жартысы екінші жартысына ауысқан сәтте, көтеріліп бара жатқан музыка мен камераның әшекейдегі шағылысқан нәрсеге, сырттай мағынасыз нүктеге бағытталуымен белгіленеді. Ростоктың сөзінше, осы көріністің мәні айқын: ол Бертидің құлқыны тоқталып, Нилдің ашуы басталатын жерді көрсетеді. Ким Ньюманның пікірінше, мүсінді қару ретінде пайдалану фильмнің бірінші тақырыбын нақтылай түседі: "адамдарды өлтіретін өнер".

"Абайсыз" жыныстық қатынас

Аржентоның көптеген фильмдерінде, әдемі әйелдерді өлтіруді эротикалық тұрғыдан бейнелеуге бейімділік байқалады, сондықтан гендер, сексуалдық қатынас және билік фильмдегі маңызды мәселелер болып табылады. Фильмдегі көркем роман "адамның іздепсіздігі мен оның қоғамға тигізетін әсері" туралы деп сипатталады. Еркек және әйелдердің сексуалдық ауытқулары орталық тақырып болып табылады, ал құрбандар – консервативті тележүргізуші Кристиано Бертидің "нашар, жабысқақ іздепсіздер" деп атаған, сексуалдық азаттығы жоғары әйелдер. Бұл кейіпкерлердің жұмбақтың жоғалған бөліктерін табудағы үнемі сәтсіздігіне толы. Бұл жұмбақ – фильмнің негізгі жетегін құрайтын кісі өлтірудің (немесе кісі өлтірулер сериясының) шешімі. "Тоғыз құйрықты мысық" фильміндегі соқыр Франко Арно (Карл Малден) ең айқын мысал, ол өзінің күшейтілген есту қабілетін және немере қызы берген визуалды ақпаратты қолданып, жұмбақты шешуге тырысады. "Кристалл қанаты бар құс" фильмінде Сэм Далмас (Тони Мусанте) кісі өлтіруге қатысқандығына куә болады, бірақ полицияға бірдеңе "жетіспейтіндей" сезінетінін мойындайды; фильмнің күтпеген аяқталуы көрсеткендей, ол ештеңе "көрмегені" жоқ, жай ғана көз алдында болған оқиғаны қате түсіндірді. "Қан қызыл" фильмінде Маркус (Дэвид Хеммингс) қылмыс орнындағы кісі өлтірушіні көру және көре алмау мәселесіне тап болады және қателігін кеш болғанша түсінбейді. Дуглас И. Винтердің айтуынша, бұл қайталап тұратын тақырып "көргеніңе сенбеуге болатын қауіп пен алдану әлемін" жасайды. Фланаган "Тенебра" фильмінде Арджентоның көру қабілеті бұзылған екі кейіпкерін ұсынатынын атап көрсетеді. Джанни (Кристиан Борромео) балтамен жасалған кісі өлтіруге куә болады, бірақ өлтіруді көрудің салдарынан маңызды ақпаратты елемеуге мәжбүр болады. Қылмыс орнына оралғанда ол кенеттен бәрін еске алады және ешкімге айта алмай өлтіріледі. Кісі өлтірулерді тергейтін детектив Гиермани Агата Кристи, Микки Спиллен, Рекс Стоут және Эд МакБэйн романдарының жанкүйері екенін айтады, бірақ ол кітаптардың ешқайсысында кісі өлтірушінің кім екенін болжай алмағанын мойындайды. Сол сияқты ол соңғы мәйіттер аяғына үйілгенше нағыз құпияны шеше алмайды – ол Питер Нилді оның шынайы жарасымен көре алмайды. Ардженто кейінірек фильмнің болашақтағы он бес жылдағы ойдан шығарылған қалада түсірілгенін және қала тұрғындары ұмытуға тырысқан апаттың атом бомбасының жарылуы болғанын мәлімдеді. Арджентоның өмірбаянын жазған Алан Джонс Арджентоның ниеті осы көріністерде айқын көрінетініне келісті, ал Ньюман видеофондарды экранға пайдалануды Арджентоның "Тенебраны" жақын болашақта орналастыру әрекеті деп сипаттайды. Арджентоның айтуынша, "Тенебра" фильміне 1980 жылы болған екі қайғылы оқиға тікелей әсер еткен. Арджентоның сөзіне сәйкес, телефон қоңыраулары бастапқыда жағымды болды, бірақ көп ұзамай талап етуге және ақырында қорқытуға айналды. Сонымен қатар, Николоди мен Ардженто сол кезде романтикалық қарым-қатынаста болды, бірақ олардың қарым-қатынасы "Суспирия" фильмін түсіру кезінде даулы сценарий авторлығына байланысты зардап шекті. Сондықтан Николоди "Тенебрада" тек қысқа ғана рөлге келісті. Николоди кейінірек түсірілім жақсы басталғанын, бірақ Арджентоның өзі мен Франсиоза драматург Теннеси Уильямс және театр тәжірибесі туралы әңгімелескен кезде ашуланғанын айтты, бұл режиссердің олардың ортақ сахналарын "шыдауға қиын" еткенін көрсетті. Николоди өзінің көңіл күйін фильмдегі кейіпкерінің соңғы сахнасына бағыттады, онда Анна жаңбыр астында тұрып, фильмнің соңғы титрлері аяталғанша қайта-қайта айқайлайды. Алайда Николодидің дауысы Тереза Расселлмен, Джулиано Джемманың дауысы Дэвид Грэммен, ал көптеген әйел дауыстары Адриен Постамен дубляждалды. Арджентоның тағы бір серігі Фулвио Мингоцци қонақ үйдің күзетшісі рөлінде эпизодтық түсірілімге қатысты. Фильмнің итальян тіліндегі дубляжда Ардженто сонымен қатар ашылу тізімдегі дауыстық мәтінді оқыды, Нилдің "Тенебра" атты ойдан шығарылған романынан кісі өлтіру әрекеттерінің сипаттамаларын оқып берді.

As in many of Argento's films, which apparently tend to eroticize the murder of beautiful women, gender, sexuality, and power are major issues foregrounded by the film. The fictional novel within the film is described as being "about human perversion and its effects on society". Male and female sexual deviancy is a central theme, with the victims being sexually liberated women who the first killer – conservative TV presenter Cristiano Berti – refers to as "filthy, slimy perverts". It is these characters' chronic inability to find the missing pieces of a puzzle. The puzzle being the solution of a murder (or series of murders) that generally provides much of the films' narrative thrust. Most obviously is the blind Franco Arno (Karl Malden) in The Cat o' Nine Tails, who must use his heightened aural sense in combination with visual clues supplied to him by his niece to solve a mystery. In The Bird with the Crystal Plumage, Sam Dalmas (Tony Musante) witnesses a murder attempt but admits to the police that something seems to be "missing"; as the film's surprise ending makes clear, he did not "miss" anything, but simply misinterpreted what happened in front of his eyes. In Deep Red, Marcus (David Hemmings) has a similar problem in both seeing and not seeing the murderer at the scene of the crime, and does not realize his mistake until it is almost too late. This recurring theme, according to Douglas E. Winter, creates "a world of danger and deception, where seeing is not believing". Flanagan observes that in Tenebrae, Argento offers two characters who suffer from impaired vision. Gianni (Christian Borromeo) is an eyewitness to an axe murder, but the trauma of seeing the killing causes him to disregard a vital clue. Returning to the scene of the crime, he suddenly remembers everything and is murdered before being able to tell anyone. Homicide detective Giermani reveals that he is a big fan of the novels of Agatha Christie, Mickey Spillane, Rex Stout, and Ed McBain, but admits that he has never been able to guess the identity of the killer in any of the books. He is similarly unable to solve the real mystery until the last corpses are piled at his feet – he cannot see Peter Neal for what he really is. Argento later insisted that the film was set in an imaginary city, fifteen years in the future and that the disaster the city's inhabitants were striving to forget was an atomic bomb blast. Argento biographer Alan Jones agreed that Argento's intention did come across in these scenes, and Newman cites the on screen use of a videophone as an attempt by Argento to place Tenebrae in the near future. Argento said that Tenebrae was directly influenced by two distressing incidents that occurred in 1980. According to Argento, the calls began pleasantly enough but before long became more insistent, eventually menacing. In addition, Nicolodi and Argento were romantically involved at the time, but their relationship had suffered over a disputed story credit during the filming of Suspiria. Nicolodi therefore only agreed to a brief appearance in Tenebrae. Nicolodi later claimed that although filming began well enough, Argento became angry when she and Franciosa bonded over playwright Tennessee Williams and their experience in theatre, leading the director to make sure their shared scenes "were an ordeal to endure". Nicolodi said she channelled her frustrations with the situation into her character's last scene in the film, where Anne stands in the rain and screams repeatedly, continuing over the film's end credits. However, Nicolodi's voice was dubbed by Theresa Russell, Giuliano Gemma's was dubbed by David Graham, and most of the female voices were dubbed by Adrienne Posta. Another of Argento's collaborators, Fulvio Mingozzi cameoed as a hotel porter. In the film's Italian language dub, Argento also provided the opening voice over, reading aloud descriptions of murderous actions from Neal's fictitious novel, Tenebrae.

Түсірілім

Фильм түсірілуі 1982 жылғы 3 мамырда басталып, он аптаға созылды. Алғашқы флешбек көрінісі Остия қаласына жақын орналасқан Капокотта жағажайында түсірілді. "Тенебра" фильмінің басындағы дүкен ұрлығы сахнасы Piazza Fiume маңындағы La Rinascente сауда үйінде түсірілді. Нейлдің үй иесінің қызы өлтірілген көрініс сәулетші және Арджентоның досы Сандро Петтидің үйінің сыртында түсірілді, ал оның үйге алғашқы кіруі студияда түсіріліп, қастандықпен бетпе-бет келу үшін Петтидің үйіне қайта оралды. Фильмнің басындағы Нилдің Римге ұшатын көрінісі Нью-Йорктегі Джон Ф. Кеннеди халықаралық әуежайында түсірілді. Джузеппе Бассан – Арджентоның жиі серіктесі – фильмнің суретші-қоюшысы болды. Ол Элиос студиясын пайдалана алмады, себебі режиссер Микеланджело Антониони, оның үлкен жанкүйері, сол кезде "Әйелді анықтау" (1982) фильмін түсіру үшін оны пайдаланып жатқан еді. Фильмде "жарадан" ақ қабырғаға жалған қанды шашу үшін велосипед сорғысы қолданылды. Кино зерттеушісі Ричард Дайер фильмнің монтаждауында Ардженто қолданған бірнеше тапқыр тәсілдерді атап өтті, соның ішінде кезекті көріністердің кейде "дәрі-дәрмектердің суреттерімен және ағын судың дыбысымен" толықтырылатынын айтты. Штеффен Хантке фильмнің соңғы бөлігіндегі шок кесулер кинодағы "ең қатыгез және стильді" кесулердің қатарында екенін, және абстрактті экспрессионизмнің белгілі бір деңгейін көрсететінін санайды. Кино зерттеушісі Леон Хант Арджентоның "Тенебра" фильмін түсіруде қолданған тәсілдері мен тақырыптары оны өнер киносының үлгісіне жақындатады деп мәлімдейді. Алғашқы кісі өлтірулер "шапшаң монтаж стилінде" түсірілген, ал Джулиано Джемма кейіннен Ардженто түсірілім алаңында импровизациялық атмосфераны қалыптастырғанын айтты. Ол берген мысалдың бірі – оның кейіпкері еденнен дәлелдерді жинау үшін иілгенде, камераға қатысты орны Нейлдің орнымен дәлме-дәл сәйкес келіп, оның артында тұрғанын көрсеткен көрініс. Бұл көрініс сценарийде болмаған, Ардженто актерлердің бойының ұқсас екенін байқағаннан кейін туындаған.

Filming began on 3 May 1982 and took ten weeks The first flashback scene was filmed at the Capocotta beach, south of the city near Ostia. The shoplifting scene near the beginning of Tenebrae was filmed on location at department store La Rinascente, off Piazza Fiume. The scene in which Neal's landlord's daughter is killed was filmed outside the home of an architect – and friend of Argento – Sandro Petti, switching to studio shots for her initial entrance into the house and back to Petti's house for the confrontation with the killer. The scene at the beginning of the film where Neal boards his flight to Rome was filmed at John F. Kennedy International Airport in New York. Giuseppe Bassan – a frequent Argento collaborator – was the film's production designer. He was not able to use Elios, as the director Michelangelo Antonioni, of whom he was a huge fan, was using the studio to film Identification of a Woman (1982) at the time. which used a type of bicycle pump to spray fake blood from the "wound" across the white wall,

Film scholar Richard Dyer highlights several intelligent devices used by Argento in the editing of the film, noting that interpolated sequences are sometimes punctuated by "shots of pills and the sound of running water." Steffen Hantke believes that the shock cuts in the latter part of the film are among cinema's "most brutal and stylized", and exhibit a degree of abstract expressionism. Film scholar Leon Hunt argues that the devices and themes utilized by Argento in the making of Tenebrae make it as much an example of art cinema as anything else. The initial murders are shot in a "clipped montage style", Giuliano Gemma later said that Argento fostered an improvisational atmosphere on set. One example he gave was the scene where his character bends to pick up some evidence from the floor, only to reveal Neal behind him having perfectly matched his position relative to the camera. This moment was not scripted but resulted from Argento's noticing the actors' similar build while they were stood, one behind the other in front of him.

Бастапқы қабылдау және цензура

Tenebrae бүкіл Италия және материктік Еуропа бойынша кеңінен көрсетілді, бұл Арджентоға оның бұрынғы Inferno фильмімен таратудағы қиындықтарды бастан өткергеннен кейін аса қажет болды. 1982 жылдың 27 қазанында шыққан «Tenebrae» Италия мен Еуропадағы кассада шамалы табысқа ие болды, бірақ ол Арджентоның бұрынғы фильмдерінің кейбіреулерінен кем нәтиже көрсетті. Италияда «Tenebrae» фильміне VM18 рейтингі берілді, яғни он сегіз жасқа толмағандар оны заңды түрде көре алмады. Ардженто жас көрермендерді тарту және фильмнің коммерциялық сәттілік мүмкіндігін арттыру үшін VM14 рейтингін қалаған. 1983 жылдың 19 мамырында. «Tenebrae» фильмінің жарнамалық кампаниясында плакаттар мен саундтрек обложкасында тамағы кесілген, жарасынан қан тамған әйел суреті бейнеленген. Саундтрек обложкасына да ұқсас өзгеріс енгізілді.

Үйдегі медиа және "жаман бейнелер" тізімі

Tenebrae көптеген аумақтарда үй медиасында түрлі нұсқаларда жарық көрді. 1983 жылы Ұлыбританияда VHS нұсқасы шыққанда, ол шамамен төрт секундқа қысқа болды. Бірақ, фильм көп ұзамай Ұлыбританиядағы 1984 жылғы Видеожазбалар заңы бойынша сотталған және Ұлыбританиядағы бейне дүкендерде сатуға тыйым салынған отыз тоғыз «бейне жағымсыз» фильмнің тізіміне енді. Tenebrae алғашқы DVD нұсқасын 1999 жылдың наурызында Anchor Bay Entertainment ұсынды, ал 2008 жылдың мамырында қайта шығарылды. 2013 жылы Arrow Blu-ray нұсқасын шығарды, ол аудио және бейне мәселелерін түзетті. Көшіруге қосымша түзетулер енгізіліп, Synapse Films 2016 жылы 3000 данамен шектелген steelbook басылымы ретінде ұсынды. Arrow және Synapse DVD мен Blu-ray нұсқалары «толық кесілмеген». 1994 жылы режиссер туралы жазған «Сынған айналар/Сынған саналар: Дарио Арджентоның қараңғы армандары» кітабында Мэтленд Макдонаг «Tenebrae – Ардженто түсірген ең жақсы фильмдердің бірі» дейді. Ричард Дайер «World Cinema: Italy Directory» үшін жазған мақаласында фильмді «алдап, жаңылыстырып, соқпаққа түсіретін детективтік романдардың негізгі ләззатының бірі – еңбекке толы ойынға түсу» деп сипаттайды. Дайер фильмде қолданылған жарық деңгейінің теңдесі жоқ екенін санайды. Slant Magazine журналындағы Эд Гонсалес «Tenebrae авторлық теорияны қорғап, өзін-өзі зерделеу және түрлі моральдық қақтығыстарға толы» дейді. Бұл қорқынышты фильм, сонымен қатар сәулетшілердің ең жаман арманы. The A.V. Club журналынан Кит Фипс «Ардженто өнер, шындық және жеке тұлғаның қиылысы туралы бірнеше ой айтады, бірақ режиссердің таңғажайып сауда белгілері, толық қалпына келтірілген нұсқада ұсынылған, көруге шынайы себеп береді» деп атап өтті. Алмар Хафлидасон BBC Online сайтындағы шолуында: «Садистік әдемі және зұлымдықпен қызықты, Дарио Арджентоның таңғажайып аяусыз Tenebrae-сімен нағыз қорқынышқа қош келдіңіз» деп жазды. «Видео-күзетші» журналында Тим Лукас: «Де Пальма триллері сияқты жасанды және саналы болғанымен, «Tenebrae» көбірек ұнайтын кейіпкерлерге, сенімді қарым-қатынастарға және Арджентоның басқа фильмдеріне қарағанда эротикаға көбірек назар аударады» деді. «Tenebrae» фильміне қатысты соңғы сын-пікірлердің барлығы оң болған жоқ. «Time Out» журналынан Джефф Эндрюс фильмді «қазіргі қорқынышты стандарттарға қарағанда да жағымсыз» деп ойлады. 1980 жылдардағы қорқынышты фильмдердің авторы Джон Кеннет Мьюр фильмді «Суспириядан әлдеқайда төмен» деп санайды, бірақ ол АҚШ-тағы «Unsane» атауын ақтағанша «қатыгездіксіз қанды» екенін мойындайды. Джон Уайли Мартин фильмді «техникалық жағынан магнетикалық» деп бағалағанмен, Ардженто үшін тақырыптық жағынан «жағымсыз кері қадам» болды. Кристофер Нулл Filmcritic.com сайтында оны «қатыгез, бірақ аса тиімді емес Арджентоның қорқынышты фильмі» деп атады, ал Ozus' World Movie Reviews сайтынан Денис Шварц оны «қоқыс» деп қабылдады. «Images» журналының редакторы Гэри Джонсон: «Tenebre-нің көп бөлігі түсініксіз. Сюжет Ардженто үшін қылмыс сахналарын қою үшін ғана сылтау болып табылады. Бұл Арджентоның мансабындағы ең қанды қылмыстардың бірі». 2004 жылы Тим Лукас фильмді қайта бағалап, оның бұрынғы ынта-жігерінің айтарлықтай төмендеуін байқады, ол: «Tenebrae Лучано Товолидің кинематографиясының арзан 16 мм-дегі жұмсақтығынан, кейде сюжеттік зорлық-зомбылықтан (әсіресе алғашқы екі кісі өлтіру фактісі), логикадағы көптеген таңғаларлық қателіктерден және көптеген әйел актерлердің шамадан тыс өнер көрсетуінен зардап шеге бастады» деді. Осындай мысалдардың бірі, Tenebrae-ден «ұрланған» деп есептелмейтін, Де Пальманың «Қайнаны өсіру» (1992) фильмінде құрбанның артында тұрған Джон Литгоудың «көрінуі». Роберт Земекистің «Бұнда не бар» (2000) фильмі де осындай сәттерге ие, бірақ Земекис итальян фильмдерімен таныс емес екенін мойындады. Tenebrae-дегі соңғы өлім сахнасы – Нилдің мүсінге соғылып қалуы – Кеннет Брананың Хичкок стиліндегі кісі өлтіру құпиясы «Dead Again» (1991) фильмінде тікелей көрсетілген. Ким Ньюман Брананың фильмі Дерек Джейкобиді мүсінмен тесу арқылы толық көшіргенін, Брана бұл сілтемені әдейі салғанын айтады. Келесі сәтте Николодидің жаңбыр астында қайта-қайта айқайлауы Асия Ардженто (Николодидің Дарио Арджентомен бірге қызы) актриса болуға шабыттандырған сәт деп еске алды.

Tenebrae has been released on home media in many different versions in numerous territories. In 1983, when the VHS edition was released in the United Kingdom, it was short by about four seconds. However, the film soon found itself included in a list of thirty nine so called "video nasties" that were successfully prosecuted and banned from sale in UK video stores under the Video Recordings Act 1984. Tenebrae received an initial DVD release in March 1999 from Anchor Bay Entertainment, with a re release in May 2008. but although the image quality was far better than in previous DVD releases, this version was "heavily lambasted" for carrying a transfer of the film that had visible noise and "distorted audio". In 2013, Arrow released a Blu ray edition that corrected the audio and video problems. Additional corrections were made to the transfer and released by Synapse Films in 2016, as a steelbook edition limited to 3000 copies. The Arrow & Synapse DVD and Blu ray releases are "completely uncut". In her 1994 book on the director, Broken Mirrors/Broken Minds: The Dark Dreams of Dario Argento, Maitland McDonagh maintains that Tenebrae is "in many respects the finest film that Argento has ever made." Richard Dyer, writing for the Directory of World Cinema: Italy, describes the film as a "tease", one which is "perhaps the apotheosis of one of the core pleasures of detective fiction: being outwitted, wrong footed, led up the garden path". Dyer believes that the degree of lighting used in the film is unsurpassed. Ed Gonzalez of Slant Magazine said that Tenebrae "is a riveting defense of auteur theory, ripe with self reflexive discourse and various moral conflicts. It's both a riveting horror film and an architect's worst nightmare." Keith Phipps of The A. V. Club noted " Argento makes some points about the intersection of art, reality, and personality, but the director's stunning trademark setpieces, presented here in a fully restored version, provide the real reason to watch." Almar Haflidason, in a review for BBC Online, opined, "Sadistically beautiful and viciously exciting, welcome to true terror with Dario Argento's shockingly relentless Tenebrae." Tim Lucas in Video Watchdog said, "Though it is in some ways as artificial and deliberate as a De Palma thriller, Tenebrae contains more likeable characters, believable relationships, and more emphasis on the erotic than can be found in any other Argento film." Not all the recent critical reaction to Tenebrae has been positive. Geoff Andrew of Time Out thought that the film was "unpleasant even by contemporary horror standards". John Kenneth Muir, author of Horror Films of the 1980s, considers the film to be far inferior to Suspiria, but acknowledges that it was so "unremittingly gory" that it justified its US title of "Unsane". John Wiley Martin, although evaluating the film as a "technically mesmeric" one, felt that thematically it was a "disappointingly retrograde step" for Argento. Christopher Null of Filmcritic. com called it a "gory but not particularly effective Argento horror flick", while Dennis Schwartz of Ozus' World Movie Reviews dismissed it as "trash". Gary Johnson, editor of Images, complained, "Not much of Tenebre makes much sense. The plot becomes little more than an excuse for Argento to stage the murder sequences. And these are some of the bloodiest murders of Argento's career." In 2004, Tim Lucas re evaluated the film and found that some of his earlier enthusiasm had dimmed considerably, noting that, "Tenebre is beginning to suffer from the cheap 16 mm like softness of Luciano Tovoli's cinematography, its sometimes over storyboarded violence (the first two murders in particular look stilted), the many bewildering lapses in logic and the overdone performances of many of its female actors". One such example, discussed as an unacknowledged "steal" from Tenebrae, is De Palma's "surprise reveal" of John Lithgow standing behind a victim in Raising Cain (1992). Robert Zemeckis's What Lies Beneath (2000) also contains a similar moment, although Zemeckis has denied familiarity with Italian films. The final death scene in Tenebrae – where Neal is accidentally impaled by a sculpture – is directly referenced in Kenneth Branagh's Hitchcockian murder mystery Dead Again (1991). Kim Newman maintains that Branagh's film imitates the sequence so entirely – with Derek Jacobi being pierced by the sculpture – that Branagh must have included the reference deliberately. The next moment, where Nicolodi screams repeatedly in the rain, was cited by Asia Argento (Nicolodi's daughter with Dario Argento) as the moment that inspired her to become an actress.