Норвеж саяхатшысы Йохан Странн Йохансен және Норвегия Коммунистік партиясының тарихы
Johan Strand Johansen
Йохан Странн Йохансен – норвежский политик, министр труда (1945) и депутат парламента от Коммунистической партии Норвегии. Узнайте о его карьере и расколе партии!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Норвегиялық саясаткер Йохан Странд Йохансен (1903 жылы 3 ақпанда Афьордта, 1970 жылы 12 ақпанда Мәскеуде) 1945 жылы Норвегияның Еңбек министрі болды. 1945-1949 және кейін 1954-1957 жылдары Норвегия парламентіне Норвегия коммунистік партиясының өкілі болды. Оның ұрпақ үшін маңызы 1949 жылы Коммунистік партияның күрт ыдырауымен, яғни Фуруботн тазалауымен тығыз байланысты.
Norwegian politician
Johan Strand Johansen (3 February 1903 in Åfjord 12 February 1970 in Moscow) was Norwegian Minister of Labour in 1945. From 1945 1949 and later from 1954 1957 he represented the Communist Party of Norway in the Parliament of Norway. His importance to posterity has been intimately tied to the dramatic split of the Communist Party in 1949, the so called Furubotn purge.
Ертедегі жұмысы мен саяси мансабы
1924 жылы ол Тронхеймдегі партиялық «Ny Tid» газетінде журналист болып жұмыс істеді, содан бастап 1928 жылға дейін Жас коммунистер лигасының хатшысы қызметін атқарды. 1930 жылы Одда қаласындағы «Hardanger Arbeiderblad» газетінің редакторы болды, ал 1931 жылдан бастап Ослода тұрып, «Arbeideren» газетінің қызметкері және партияның орталық комитетінің мүшесі болып жұмыс істеді. Ол кейін «Менстад шайқасы» деп танылған ереуіл митингісінде орталық комитеттің өкілі болды, одан кейін түрмеге отырды.
In 1924 he became a journalist in the party daily newspaper Ny Tid in Trondheim, and starting that same year and until 1928 he was the secretary for the Young Communist League. In 1930 he became editor of Hardanger Arbeiderblad in Odda, and from 1931 his base was in Oslo, as a co worker of the Arbeideren and as a member of the central board of the party. He was the representative of the central board on the strike rally which was later to become the Skirmish of Menstad, and in its aftermath he was given a prison sentence.
Концлагерь және соғыстан кейінгі саясаткер
1941 жылы Гестапо Странд Йохансенді қамауға алды және соғыстың көп бөлігін Саксенхаузенде өткізді. 1945 жылы ол партия хатшысының орынбасары болды, сонымен бірге Стортингке сайланды, коалициялық үкіметтегі екі НКП өкілінің бірі атанды. Сол жылы Еңбек партиясымен коалиция құру бойынша жүргізілген келіссөздер сәтсіз аяқталғанда, ол орталық тұлға болды.
Strand Johansen was arrested by the Gestapo in 1941 and spent a major part of the war in Sachsenhausen. In 1945 he became part secretary, and at the same time he was elected to the Storting, becoming one of two NKP representatives in the coalition government. He was a central figure in the failed coalition negotiations with the Labour Party the same year.
Фуруботон тазалау
"Фуруботн тазалауы" (Furubotn oppgjøret) – 1949 жылы Норвегия Коммунистік партиясының күрделі бөлінуіне қолданылған термин. 1949 жылғы НКП сайлау науқанының бас ұйымдастырушысы болған Странд Йохансен, туындаған ішкі конфликтте де маңызды рөл атқарды және партия төрағасы Эмиль Лёвлиннің атымен аталған "Лёвлин фракциясы" – Педер Фуруботнға қарсылас фракцияны басқарды. Норвегия тарихшысы Ларс Боргерсрудтың "Дұшпан бейнесі Вуллвебер" (Fiendebilde Wollweber) кітабында Странд Йохансен Фуруботн фракциясының өткір қарсыласы ретінде бейнеленген. Конфликт 1949 жылғы 26 қазанда шиеленістің шегіне жетті, Странд Йохансен бес немесе одан да көп адаммен бірге Клингенберггата 4 мекенжайындағы партия кеңсесіне келіп, Фуруботнның жақтастарын кеңседен шығарып жіберді. Тазалау осыған алты күн бұрын басталды, ол Осло партиясының сенімділерінің отырысында Фуруботнға қарсы әрекеттерді бастады, Педер Фуруботнның жақтастарына фракциялықтық және заңсыз партия басшылығын құру туралы қатаң айыптаулар тақты – "екінші орталық". Келесі күндері шабуылдар басқа партия жиналыстарында жалғасты, ал 25 қазанда орталық кеңес айыптауларды тергеп, оларды Коминформ жетекшілігіне ұсынуға шешім қабылдады. Осы уақыт аралығында Странд Йохансен айыптаған барлық адамдар өз лауазымдарынан кетіп, жаңа орталық кеңес құрылатын болды. 26 қазанда Фуруботнның адамдарын, Асбьёрн Сунде және Рагнар "Пелле" Солли сияқтылардың көмегімен алып тастағаннан кейін, Странд Йохансен Фуруботнның жаңадан құрылған орталық кеңесінен шеттетілгенін қамтамасыз етті, онда Фуруботнның жақтастары болған жоқ. Осы алабұдында және 1953 жылғы келесі парламенттік науқан кезінде куәгерлер Йохансенді психикалық тұрақсыздыққа ұшыраған деп сипаттады, бастапқыда парламенттегі коммунистік өкілдіктің жойылуына байланысты көңіл күйзелісінің табиғи реакциясы ретінде. 1953 жылы тіпті Йохансенді елдің ішкі аймақтарына немесе КСРО-ға "экспорттауға" жіберу туралы ұсыныс айтылды. Асбьёрн Сунде тіпті Йохансенді өлтіруді ұсынды, бірақ мұндай қатаң шараға қолдау таба алмады. Ханс И. Клевен, өзі тазалау кезінде партиядан шеттетілген, бірақ кейіннен қайта шақырылып, 1980 жылдары партияның жетекшісі болды, Странд Йохансенді "ауру, иә, гистериялық адам" деп сипаттады, осы қасиеттерін концлагерьде өткен кезеңмен байланыстырды.
"The Furubotn purge" (Furubotn oppgjøret) is the term that has been applied to the turbulent split of the Norwegian Communist party in 1949. Strand Johansen, who was the main organizer of NKP's election campaign in 1949, was central also in the internal conflict that ensued and headed the faction that opposed Peder Furubotn – the "Løvlien faction" as it was named after party chairman Emil Løvlien. In the book Fiendebilde Wollweber (Enemy picture Wollweber) by Norwegian historian Lars Borgersrud, Strand Johansen is portrayed as a vitriolic opponent of the Furubotn faction. The conflict climaxed on 26 October 1949, when Strand Johansen together with five or more people showed up in the party offices in Klingenberggata 4 and kicked out Furubotn's supporters. The purge began six days prior when he had initiated the move against Furubotn at a meeting of trustees of the Oslo party, levelling against the supporters of Peder Furubotn fierce accusations of factionalism and of having set up an illegitimate party leadership – "the second center". In the following days the attacks continued during other party meetings, and on 25 October the central board decided to investigate the accusations and present them to the leadership of Cominform. In the meantime all individuals that had been accused by Strand Johansen would resign from their positions and a new central board was to be constituted. After the removal of Furubotn's people on 26 October, assisted by among others Asbjørn Sunde and Ragnar "Pelle" Sollie, Strand Johansen saw to it that Furubotn was excluded by the newly constituted central board which contained no supporters of Furubotn. Both during this commotion and during the next parliamentary campaign in 1953 witnesses described Johansen as mentally disturbed, initially as a natural reaction of disappointment at the obliteration of the communist representation in the parliament. In 1953 it was even suggested that Johansen should be sent off, either to the countryside or «exported» to the USSR. Asbjørn Sunde even suggested that Johansen be assassinated but received no support for such a drastic measure. Hans I. Kleven who himself was excluded from the party in the purge but was later invited back and went on to become its leader in the 1980s, has characterized Strand Johansen as a "sick, yes, a hysterical person," attributing these traits to the concentration camp period.
Саясатты тоқтату
1953 жылы партия төрағасының орынбасары болып сайланды, бірақ 1955 жылы Мәскеуге емделуге жіберілген соң отставкаға шықты. Өмірінің соңына дейін Мәскеуде тұрды және 1955 жылдан кейін саяси қызметтен шеттеді.
In 1953 he was elected deputy chairman of the party, but he resigned in 1955 after having been sent off to Moscow for a spa treatment. He remained in Moscow until his death, and he did not have any political role after 1955.