Кіріспе

Мэри Реноның кітабы – «Мақтаушы әнші». Мэри Реноның 1978 жылы алғаш жарық көрген тарихи романы. Кітаптың баяндаушысы және басты кейіпкері – нағыз өмірде болған лирикалық ақын Симонид Кеостық. Оның өмірі (шамамен б.з.б. 556 – б.з.б. 469 жылдары) ежелгі Грецияда ауызша хабарласу мәдениетінен жазба мәдениетіне өту кезеңін қамтыды. Реноның көркем туындысы бұл өтудің Афинаның алтын ғасыры деп аталатын мәдени өркендеуге ішінара себеп болғанын көрсетеді, алайда ол Афина тираны Гиппархтың да еңбегін мойындайды, ол Симонид сияқты дарынды суретшілерді өзінің қаласына шақырған. Рено оны Гомердің шығармаларын алғаш рет жазбаға түсірген адам ретінде бейнелейді. Кітапта математик-философ Пифагор және эротикалық ақын Анакреон сияқты бірнеше тарихи тұлғалардың портреттері келтірілген.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Кітап Симонидтің өмірін оның ересектігімен келген көзқарасынан баяндайды. Бала кезінде тым келбетсіздігі мен өзіне сенімсіздігі салдарынан үнсіз өсіп, әкесі Леопрес тарапынан қатаң тәртіпте тәрбиеленеді. Ол әдемі үлкен ағасы Теасидтің махаббатында және музыкада көңіл көтеру табады. Кеосқа үйлену тойына ән салу үшін келген саяхатшы әнші Клеобис Симонидті шәкірттікке алуын өтінеді. Клеобис оны қабылдайды, және олар бірге саяхатқа шығады. Клеобистің жетекшілігімен Симонид дарынды композитор мен орындаушыға айналады, бірақ физикалық келбеті бұрынғыдай нашар болып қалады. Бұл Клеобистің туған қаласы Ефес парсылардың қолына түскеннен кейін, Клеобис пен Симонид Самос патшасы Поликраттың сарайында демеуші табуға тырысқанда үлкен кемшілікке айналады. Поликрат – музыка мен өнердегідей, жастардың да сұлулығын бағалайтын білгір, ал Симонидтің сыртқы келбеті оған ұсыныс жасауға себеп болмайды. Клеобис пен Симонид сотта сәннен шығып, жұмыс іздеуге мәжбүр болады. Симонид музыкалық сайысқа қатысу үшін Кеосқа қайта оралады, ал Клеобис Самоста жеңіл сырқатпен ауырып қалады. Ол сайыста жеңіске жетеді, бірақ оралғанда Клеобис қайтыс болғанын біледі. Симонид енді Афина тираны Пейсистраттың қамқорлығын табады. Ол сол қалада сәтті музыкантқа айналады, ал Пейсистраттың өлімінен кейін оның ұлдары Гиппиас пен Гиппарх отбасылық демеушілікті жалғастырады. Гиппарх арқылы Симонид гетера Лирамен танысады, ол оның сүйіктісіне айналады. Гиппархтың өзі әйелдерге емес, жас жігіттерге құштар, және Симонид оның құлдырауына куә болады, Гиппарх өзінің саяси билігін оның ұсынысын қабылдамаған жас жігіттің отбасын жазалау үшін қолданғанда, жігіт пен оның сүйіктісі оны өлтіріп, кек алады. Мұнда Рено «Тиран өлтірушілер» (τυραννοκτόνοι) деп те аталатын Хармодий мен Аристогейтонның ертегісіне сілтеме жасайды, олардың Пейсистратидтердің тираниясына жасаған шабуылы оларды афиналық демократияның символдық тұлғаларына айналдырды.