Кіріспе

Құс түрлері

Антиподалық парақор немесе Антиподалық арал парақор (Cyanoramphus unicolor) – Жаңа Зеландияның Антиподалық аралдарына ендемик, Psittaculidae тұқымдасына жататын попугай. Бұл аралдарда кездесетін екі попугай түрінің бірі және әлемдегі бес ғана жерде тіршілік ететін попугайлардың бірі. Олар ұзақ өмір сүретін құстар, 10 жылға дейін өмір сүре алады, бірақ олармен тамақ үшін бәсекелесетін тышқандардың келуі олардың Антипода аралдарындағы өмір сүруіне қауіп төндірді. 2016 жылы тышқандар аралдардан толығымен жойылды (2018 жылы расталды), бұл олардың аман қалуына мүмкіндік берді. Попугайлар үшін ерекше жағдай, олар кейде басқа құстарға шабуыл жасайды, бұл қасиет Жаңа Зеландияның кеа попугайында да кездеседі.

Таксономия

Антиподалық парақайды 1831 жылы ағылшын суретшісі Эдвард Лир «Psittacidae немесе Parrots туысының суреттері» атты жұмысында бейнелеген. Лир бұл құсқа «Біркелкі парақайды» деген жалпы атау берді және Platycercus unicolor есімді екі атауын ойлап тапты. Қазіргі кезде бұл түр француз орнитологы Чарльз Люсьен Бонапарттың 1854 жылы енгізген Cyanoramphus туысына жатқызылған. Оның ең жақын туысы – Антипода аралдарында да мекендейтін Рейшек парақайы. Басқа туыстарының ішінде Норфолк, Сосьете және Чатем парақайлары бар.

Сипаттама

Бұл 30 см (12 дюйм) ұзындығы бар Cyanoramphus туысының ең ірі түрі және өткір "кок-кок-кок-кок" деп дыбыстайды.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Антиподалық попугай Жаңа Зеландияның Антиподалық аралдарына ендемик. Олар негізгі Антипода аралында көптеп кездеседі, бірақ топтағы Боллонс аралы сияқты кішірек аралдарда сиректеп табылады. Ливард аралында олардың саны өте аз, тек аралдың 0,1 шаршы километрлік аймағында ғана мекендейді. Антиподалық попугайлар Арчвей аралында да 0,1 шаршы километрлік жерде кездеседі.

Мінез-құлық және экология

Бұл қанақұстар жапырақтарды, бүршіктерді, шөптерді және қалың шөп сабақтарын жейді, сондай-ақ кейде тұқымдар мен гүлдермен қоректенеді және өлген теңіз құстарын жеп қояды. Антипода қанақұсы сұр арқалы дауыл құстарын да аулайды, олардың жұмыртқалайтын ересек құстарын өлтіру үшін ұяларына кіреді, тіпті кіреберісі тым кішкентай болса, оны қазып кеңейтеді. Антипода қанақұстары уақытының көп бөлігін жерде, өте шағын топтарда, жұптармен немесе жалғыз жүреді. Олар өте жанындағы, аумақтық, зерттеуге құштар және ойнақы. Олардың ұясы желден қорғалған, талшықты торфтың 2 метр тереңдігінде орналасқан.

Мәртебе

Халық саны тұрақты, бірақ қорғау статусы – Көмектесе тұруға жақын. Халық саны 2000–3000 аралығында. Бұрын тек олардың атын алып жүрген аралдармен шектелген, қазір құрлықта 20-дан аз жеке тұлғадан құралған шағын тұтқындықтағы популяциясы бар.