Кіріспе

Шарон Кей Пенменнің романы. 1985 жылғы тарихи роман.

«Мұндайда аждахалар бар» – Шарон Кей Пенменнің 1985 жылы жарық көрген тарихи романы. Роман – ортағасырлық Англия, Уэльс және Франциядағы Плантагенет патшалары туралы «Уэльс принцтері» трилогиясының бірінші кітабы.

Сюжет

Here Be Dragons – бұл Пенменнің Гвинендтің ортағасырлық княздары мен Англия монархтары туралы трилогиясының бірінші кітабы. Англия королі Джон Англия мен Уэльс арасындағы соғыстың алдын алу үшін өзінің заңды емес қызы Джоаннаны келіссөз құралы ретінде пайдаланады, оны уэльс ақсұлуы Льюэлинге үйлендіреді. Джоанна мен Льюэлиннің некесі Льюэлиннің заңды емес ұлы Грюффидтің наразылығымен қиындыққа толы болады. Джоанна екі заңды балаға – Елен мен Даффидке – өмір сыйлайды. Англиялықтар мен уэльстіктер арасындағы азасып бара жатқан қарым-қатынас Джоаннаны күйеуі мен әкесі арасында дипломатиялық делдал болуға мәжбүр етеді, жағдай одан да нашарлайды, Джон Грюффидті тұтқынға алып, жазадан мүжілген кезде. Джоанна өзінің ұлы Даффидтің Гвинендтің билеушісі ретінде мұрагері болуын қалайды, бұл уэльс заңдарында барлық ұлдар әкесінің мүлігінен тең үлес алуы керек деген талапқа қайшы келеді. Отбасылық дау-дамайлар Джоаннаны Уильям де Браузбен, өзінен бірнеше жас кіші, бұрын Льюэлиннің үйінде тұтқын ретінде кездескен адаммен байланысқа түсіреді. Олардың қарым-қатынасы ашыққа шығып, Уильям өлімге кесіледі. Джоанна жеке тұтқынға алынады, бірақ кітаптың соңында Льюэлин оны тауып, кешірім сұрайды.

Стилі мен жанры

Пенман қақтығысқа түскен кейіпкерлерді қолданып, оларды жақсы ашады. «Here Be Dragons» романында Абер шарлауы және Долуэдлан қамалы сияқты жерлер маңызды оқиғаларға куә болады. Абергвингрегинде сарайдың болжамды қалдықтары жақында қазба жұмыстары арқылы табылған. Тарихи көркем әдебиетті оқыту туралы талқылауда ғалымдар Алун Хикс және Дейв Мартин Пенман романының мәліметтерін жанр талаптарына сай етіп беруге тырысатынын, оқырманға тарихи атмосфераны сезіндіретін заттар мен әдет-ғұрыптарды сипаттайтынын айтады.

Тақырыптар

Пенман Жоанна мен Льюэлин Ұлы арасындағы орталық махаббат оқиғасын ортағасырлық дәстүрлер, аумақтар үшін соғыстар және Льюэлиннің Уэльстің тәуелсіздігін сақтау мен ағылшын королі Джонды ынау қанағаттандыру арасындағы күреске қарсы қояды. Пенман өзінің зерттеулері мен Жоаннаның мінездемесі туралы былай түсіндіреді: "Жоанна туралы біздің білетініміз – оның өмірінің негізгі фактілері ғана. Мен осы фактілерді алып, оларға жан беруге барынша тырыстым, біз білетіндей әрекет ететін әйелді жасауға ұмтылдым. Жоанна – сирек кездесетін ерекшелік, ол өз заманына әсер еткен және бүгінге дейін Уэльсте Льюэлиннің Сиваны ретінде еске алынатын әйел". Әсіресе, Пенманның кейіпкерлері күшті тұлғалар, кейде, кейбір рецензенттер атап өткендей, тым күшті. Пенман бір сұхбатында былай дейді: "Менің ойымша, «Дракон» көптеген оқырмандар үшін жаңа аймақ болды. Плантагенеттер туралы сага әлдеқайда жақсы таныс болған, бірақ ортағасырлық Уэльс және оның ханзадалары туралы көп адам білмеді. Сонымен қатар, Льюэлин мен Жоаннаның, яғни Джон патшаның заңды емес қызының оқиғасы да керемет, және көптеген оқырмандардың сезімдеріне тиді".

Қабылдау

Бір сыншы "Мұндайда аждаһалар бар" кітабын "жақсы, тұғырлы кітап" деп атаса да, 700 беттік оқу "сиқыры жоқ" екенін айтты. "Library Journal" журналындағы шолу кітаптың баяу басталуы және аттардың шатастыра қолданылуы туралы ескертеді, бірақ романның "көңілді" және "қызықты" екенін мойындайды. Сонымен қатар, сыншы Джоанна кейіпкерінің тереңдігі жетіспейді деп санайды, бірақ басқа кейіпкерлер "өмірден асқан". Басқа шолулар жағымды. Мысалы, "School Library Review" "Мұндайда аждаһалар бар" кітабы "оқырмандарды баурап алады" және роман "тарихи ойын-сауықтың тамаша үйлесімі" екенін мәлімдейді. "Publishers Weekly" журналы Пэнманның кейінгі кітаптарының бірін "Пэнманның оқырмандары күтетін тарих пен адамгершіліктің керемет үйлесімі оның соңғы туындысын (Here Be Dragons) жандандырады" деп сипаттайды.

Жариялану тарихы

Here Be Dragons алғаш рет 1985 жылы Холт, Ринехарт және Уинстон баспасында, ал бір жылдан кейін Ұлыбританияда Коллинз баспасында жарық көрді. Ұлыбританияда 1986 жылы Fontana баспасы қағаз қоршаулы басылымды шығарды. 1987 жылдың тамызында Avon Books қағаз қоршаулы басылымды шығарды. 1991 жылы Penguin баспасы оны қайтадан қағаз қоршаулы басылым түрінде шығарды. 2008 жылдың мамыр айында Macmillan Америка Құрама Штаттарында саудалық қағаз қоршаулы басылымды қайта шығарды.

Мұра

Here Be Dragons, сондай-ақ кейіннен жарық көрген "Көлеңке құлайды" және "Есептесу" романдары Солтүстік Уэльстің туризм серіктестігінің қолдауымен саябақтық маршрут құруға түрткі болды. Бұл маршрут, "Пенмен жолы" деп аталды, кітаптарда ерекше көзге түсетін Dolwyddelan қамалы және Абергуингргвин сияқты жерлерді қамтиды.