Кіріспе

Конфедерация әскерінің сарбазы (1839/1842–1901/1903)

Сара Малинда Притчард Блэлок (1839 жылдың 10 наурызы немесе 1842 жылдың 10 наурызы, 1901 жылдың 9 наурызы немесе 1903 жылдың 9 наурызы) – Америка Азамат соғысы кезіндегі әйел сарбаз. Бастапқыда сепаратистік идеяны қолдағанмен, ол екі жақта да батыл шайқасты. Ол күйеуі Уильям Блэлокпен бірге Конфедерация штатының Солтүстік Каролина штатындағы 26-шы полкіне қосылды, өзін жас жігіт ретінде жасырып, Самюэл Блэлок деп таныстырды. Екеуі де соңында Конфедерация шебін кесіп өтіп, Батыс Солтүстік Каролина тауларындағы Одақ партизандарына қосылды. Соғыстың соңғы жылдары ол Аппалач аймағында шабуыл жасаған Одақ жақтасы мародер болды. Бүгінде ол Азамат соғысының ең танымал әйел жауынгерлерінің бірі.

Ерте өмір және неке

Малинда Притчард 1839 жылдың 10 наурызында Солтүстік Каролина штатының Александр округінде дүниеге келді. Малинда Джон мен Элизабет Притчардтың қызы және тоғыз баланың алтыншысы еді. Бала кезінде Малинда Притчард Ватауга округінде (қазіргі Эйвери округі) тұрды, ол өмірінің соңына дейін оның негізгі тұрғылықты жері болды. Сол жерде ол бір бөлмелі мектепке қатысты. Ол бокстағы шеберлігі үшін замандас боксшының атымен "Кит" деп аталған Уильям МакКессон Блэлокпен жақын дос болды. Олардың отбасылары көп жылдар бойы қарсылас болғанына қарамастан, ол 1861 жылы 19 жасында Уильямға тұрмысқа шықты.

Азаматтық соғыс

Азамат соғысы басталғаннан кейін Аппалачи тауларындағы Солтүстік Каролинаның батыс аймақтарындағы қауымдар саяси ұстанымдары бойынша екіге бөлінді. Көршілер мен туыстар бір-бірімен дауласып, тілдесіп қалды. Бастапқыда Малинда оңнан жарылу құқығын қолдады, бірақ Кит пен оның әкесі Остин Коффи ынталы одақтастар болды, алайда Кит президент Линкольнге қарсы болды және олар бір күні Одақ жағына қашуды жоспарлаған еді. Блалоктардың қарама-қарсы пікірлері олардың некесіне ешқандай әсер етпеді. Конфедерацияның 26-шы Солтүстік Каролиналық жаяу әскері, полковник Зебулон Вэнс басқаруымен, аймаққа сарбаз жинау үшін келген кезде, Кит жергілікті саяси қарсыластарынан шекарадан қашуды жоспарлай бастады. Ол тікелей Кентуккиге қашуды немесе Конфедерация армиясына уақытша тіркеліп, кейін жау шебінен дезертир болуды ойлады. Кит Малиндаға ерте қашудың салдарынан қорқыды, себебі оның әрекеттеріне жергілікті халықтың наразылығы оның қатысуында кінәлі деп тануына себеп болуі мүмкін еді. "Сұрлар" қызметінің жақсы жалақысымен ынталандырылып, Кит жеңіл әскери шен алады деп сенді, мысалы, Солтүстік Вирджинияға, онда ең жақын "янки" полкіне қашу оңай болар еді. Ол көршілерімен бірге сарбаздық кеңсесіне барып, Конфедерация жаяу әскеріне тіркелді.

Сэмюэл Блэлок

Малинда үшін қорқып, Кит жергілікті сепаратистердің бәрі оның Конфедерациямен бірге кетіп бара жатқанын көрсін деп қам жасады. Бірақ, қаладағы теміржол депосына келгенде, оның қасынан біреу жүріп келді – сырлы жаңа қосылған, жем-шөп шапқысын киіп, денесі кішкентай, сымбаты нәзік еді. Күтпегендей, "Ол" – оның әйелі Малинда болып шықты. Малинда 1862 жылдың 20 наурызында Солтүстік Каролина штатының Леноар қаласында Киттің 20 жастағы інісі "Сэмми" Блэлок ретінде ресми тіркелді. Осы құжат және оның запасқа шығарылу қағаздары Солтүстік Каролинадан шыққан әйел сарбаздар туралы сақталған сирек мәліметтердің бірі, олардың көптегені, мүмкін, шын мәнінде қызмет еткен.

Конфедерация әскерінің өмірі

Олардың дезертирлік жоспары жүзеге аспайтыны белгілі болды, себебі олар келмес бұрын полк өзінің ең ірі шайқасын өткізген, нәтижесінде Солтүстік Каролина штатының шығысындағы Нью-Берн қаласы Одақ қолына өткен. Вирджиния майданына ауысудың орнына, олар солтүстік шекарадан шалқап, Неуз өзені жағасындағы Солтүстік Каролина штатының Кинстон қаласында дислокацияланды. Өзін жасырып жүрген кезінде Малинда жақсы әскер болды. Олардың көмекші хирургтарының бірі, Андервуд, "оның киім-кешегі ешқашан ашылмағанын" айтты. Ол ротаның кез келген мүшесі сияқты әскери міндеттерін орындап, нұсқаулықты және жаттығуларды оқуға өте қабілетті болды. Кейін Кит жоғары дәрежелі сержант болып, Малиндаға "жанында болуын" бұйырды. Олар үш шайқаста бірге қатысты, бірақ "Самуилдің" нағыз кім екені әлі де белгісіз қалды.

Қашу

1862 жылдың сәуір айында Киттің отрядына түнде Неуз өзенінің аймағын бақылауға, жау күзетін анықтауға бұйрық берілді. Олардың басты мақсаты – АҚШ генералы Амброуз Бернсайд басқаратын одақтың белгілі бір полкінің орналасқан жерін табу еді. Міссия барысында қақтығыс болды. Киттің отрядының көп бөлігі қауіпсіздікке шегініп, Неуз өзенінен қайта өтті. Бірақ, қайта жиналғаннан кейін, "Самуилдің" жоқ екені анықталды. Кит дереу шайқас алаңына қайта оралды. Ол Малинданың бір қарағайға жабысып, көп қан кетуін, сол иығына оқ тигенін көрді. Кит Малинданы мүмкіндігінше жылдам алып, 26-шы полк лагеріне жеткізді. Ол оны медбикелердің шатырына алып кірді, онда хирург, доктор Томас Бойкин оған көмектесті. Дәл сол кезде "Самуил" туралы шындық медициналық тексеру кезінде ашылды. Бойкиннен хабарлаудан бұрын оларға уақыт беретінін сұрап алған соң, Кит жақын маңдағы улы өсімдіктер өсетін далаға барды. Ол киімдерін шешіп, жарты сағаттай бұталардың арасында шарлады. Ертесі күні таңертең дене қызуы көтеріліп, терісі қабынып, бөртпелер пайда болды. Кит дәрігерлерге өте жұқпалы, қайталамалы ауыр сырқаты бар екенін айтты, сондай-ақ ішек шаншуы да бар екенін қосты. Дәрігерлер жұқпалы аурудың таралуынан қорқып, Китті дереу полктен шығарып, шатырына қамады. Малинда лагерьде қалды, өйткені оның жақында алған жарақаты әлі де демалысқа шығуға мүмкіндік бермейтін еді. Ол полковник Вэнспен бетпе-бет кездесуге шешті. Ол Ватаугаға оралғанда ауырған сержант Китке көмектесуге ерікті болып келді. Вэнс "Самуилге" оның орнына "ол" өзінің жеке қызметшісі болатынын айтып, "жоқ" деп жауап берді. Сол сәтте Малинда Вэнске шындықты айтуға бел буды. Вэнс хирургты шақырып: "Ой, хирург, менде сізге бір жағдай бар!" деді. Бірақ дәрігер Малинданың айтқанын растады. Сонымен, Вэнс дереу "Самуилді" босатып, "оның" бастапқы 50 долларлық сыйлығын қайтаруды талап етті.

Мародёрлар

Малинда күйеуімен бірге сол кезде Ватаугаға қайта оралуға мүмкіндік алды. Бірақ келген соң, Китті жергілікті Конфедерация күштері дереу талап етті, олар оның денсаулығы жақсы екенін байқағаннан кейін, оны қайта әскерге шақырып, майданға қайтаруды талап етті. Әйтпесе, ол Конфедерацияның жаңа әскери заңдары бойынша сотталар еді. Сондықтан Малинда мен Кит тағы да Әке тауға қарай қашып кетті. Сол жерде олар сол жағдайдағы басқа дезертирлерді тапты. Олар Конфедерация әскері оларды ұстағанға дейін олармен бірге болды, сол кезде Киттің қолына жарақат тиді. Содан кейін Малинда мен Кит Теннессиге көшіп, полковник Джордж Вашингтон Кирктің 10-шы Мичиган кавалериясына қосылды, кейіннен генерал Джордж Стоунмен оны алмастырды. Біраз уақыт Кит жұмысқа алу агенті ретінде әкімшілік жұмыстармен айналысты. Алайда, олар тағы да әрекетке кірісіп, бұл жолы Одақ үшін полковник Кирктің ерікті партизан отрядына, Солтүстік Каролинаның 3-ші атты әскеріне қосылып, Солтүстік Каролинаның Аппалахия аймағында барлау және шабуылдау миссияларын жүзеге асыруға шешім қабылдады. Малиндамен бірге Кит Солтүстік Каролина штатының Blowing Rock қаласында Ватауга жер асты жолының жетекшілерінің бірі ретінде жұмыс істеді. Бұл Солтүстік Каролина штатындағы ең ірі түрме, Солсберидегі Конфедерация түрмесінен қашудың бір жолы болды. Кит қашқан Одақ әскерлерін Теннессидегі қауіпсіз жерге жеткізуі керек еді. Бірақ 1863 жылдан бастап аймақта патрульдеуші жау әскерлерімен болған шайқастар күшейе түсті. Киттің Одаққа адал партизандары Ватауга округіне шабуыл жасады. Өйткені, оңтүстік лоялистердің қатаң қысымына ұшырағаннан кейін, олар олардың шаруашылықтарына қатыгездікпен шабуыл жасап, ұрлап, өлтірді. Солтүстік Каролинаның Аппалахия аймағында шабуыл жасап, олар бүкіл штатты қорқытты. 1863 жылы Малинда жүкті екенін біліп, Теннессиге басқа бір шабуылшының әйелімен бірге бару үшін жолға шықты. 1864 жылдың 8 сәуірінде ұл туды, ол кішкентай ұлын туыстарына қалдырып, әскери қызметке оралғанға дейін олармен біраз уақыт болды. Кейін Конфедерацияның қастандықшылары Киттің асыраушысы Остин Коффи мен Остиннің төрт ұлының біреуін (Уильямды) өлтірді, ал қалған екеуі шабуылдан аман қалды. Коффилер соғыс аяқталғаннан кейін Кит тауып өлтірген жергілікті тұрғындардың сатқындығына ұшырады. Соғыс кезінде Малинда мен Киттің ең қайғылы істерінің бірі - 1863 жылдың соңында Калдвелл округінде Мур отбасының шаруашылығына екі рет қарақшылықпен шабуыл жасауы. Мурдың ұлдарының бірі, Джеймс Дэниел, оларды алғашқыда 26-шы полкке шақырған офицер еді. Бірінші шабуыл кезінде Малинда иығына жарақат алды. Екінші шабуыл кезінде Мурдың ұлы Геттисбург шайқасынан кейін үйде жазылып жатқанда, Киттің көзіне оқ тиді және ол көзін жоғалтты. Соғыс кезінде Кит бір қолын жоғалтты. Ол сондай-ақ Конфедерацияға кеткен бір туысын өлтірді.

Кейінгі өмірі

Соғыстан кейін Малинда мен Кит Ватугаға оралды, қалған өмірін төрт баласымен бірге шаруа болып өткізді. Біраз уақыт бойы Киттің үкіметтік зейнетақысын алуда қиындықтар туды. Соңынан олар Республикалық партияға қосылды, 1870 жылы Кит АҚШ Конгресіне сайлануға тырысты, бірақ сәтті болмады. Сара Малинда Притчард Блэлок 1903 жылы ұйықтағанда табиғи себептерден қайтыс болды. Ол Эвери округындағы Монтесума зиратына жерленді. Кит бұл қайғыға қатты күйзеліп, ұлы Колумбты алып, Солтүстік Каролина штатындағы Хикори қаласына көшіп кетті. 1913 жылдың 11 сәуірінде Кит теміржол апатында қаза тапты. Ол қисық жолда қолмен итеретін вагонына бақылауын жойып, қаза болды.