Кіріспе

Хадрут провинциясы – Арцах Республикасының провинциясы. Провинция орталығы Хадрут қаласы болған. Соңғы әкімі Валерий Геворкян болды. Провинция 2020 жылғы Таулы Қарабақ соғысы барысында Әзірбайжан Республикасының қарулы күштері тарапынан басып алынды. Оған Жабрайыл ауданының көп бөлігі, Фузули ауданының батыс бөлігі және Ходжавенд ауданының оңтүстік-батыс бөлігі кірген.

Тарих

Бірінші Таулы Қарабақ соғысында Хадрут аймағының 340-тан астам адамы қаза болды. 2020 жылғы Таулы Қарабақ жанжалы кезінде Хадрут қаласының маңында және айналасында ауыр шайқастар жүрді. Тәуелсіз дереккөздер Әзірбайжан армиясының 2020 жылдың 14 немесе 15 қазанында Хадрут қаласын бақылауға алғанын растады. Арас алқабындағы әскери операциядан және Шуша үшін болған шайқастан кейін, 2020 жылдың 9 қарашасына дейін Әзірбайжан армиясы Хадрут облысының барлық аумағын жаулап алды. Ресей Федерациясының бейбітшілік сақтау контингенті фронт сызығы бойымен орналастырылды.

География

Хадрут провинциясы Арцах Республикасының оңтүстік шекарасын құрады және оның ең таулы аймақтарының бірі болып табылады. Ауылдар көбінесе екі өзен аңғарында орналасқан, ал қалғандары оңтүстік шетіндегі төменгі жазықтарда шашыраңқы түрде орналасқан. Азох үңгіріндегі қазба жұмыстары осы аймақта ондаған мың жылдар бойы адамдар мекендегенін және аймақтың бай тарихы бар екенін көрсетті. Хадрут провинциясында 30 қауым болған, олардың біреуі қалалық, ал 29-ы ауылдық болып саналды. Ең маңызды мәселелер – ауыз су, суару және ішкі коммуникациялық жолдар еді. Кейбір ауылдарда телефон желісі болмады, ал кейбіреулері армян телеарналарын көруде қиындықтарға тап болды. Оның шамамен 30 пайызы бірнеше рет қиратылып, өртеліп келген.