Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тарихи лингвистикадағы дыбыс өзгерісі
Sound change in historical linguistics
Тарихи лингвистикада бетацизм (/UK/'/b//iː//t//ə//s//ɪ//z//əm/ BEEtəsizəm, /US/'/b//eɪ// / BAY) – /b/ (мыскал дыбысы, мысалы, "bane" сөзіндегідей) және /v/ (ерін-тіс дыбысы, мысалы, "vane" сөзіндегідей) дыбыстарының шатастырылуымен сипатталатын дыбыс өзгерісі. Осы процестің нәтижесінде /b/ → [v] немесе /v/ → [b] өзгерістері болуы мүмкін. Бетацизм – кең таралған құбылыс; ол грек, иврит, жапон және бірнеше роман тілдерінде кездеседі.
In historical linguistics, betacism (/UK/'/b//iː//t//ə//s//ɪ//z//əm/ BEEtəsizəm, /US/'/b//eɪ// / BAY ) is a sound change in which (the voiced bilabial plosive, as in bane) and (the voiced labiodental fricative , as in vane) are confused. The final result of the process can be either /b/ → [v] or /v/ → [b]. Betacism is a fairly common phenomenon; it has taken place in Greek, Hebrew, Japanese, and several Romance languages.
Грек тілінде
Классикалық грек тілінде бета әрпі ⟨β⟩ дыбысын білдірген. Бетацизм салдарынан, ол қазіргі грек тілінде ⟨β⟩ дыбысын білдіруге айналды, бұл процесс, шамамен біздің заманымыздың 1-ші ғасырындағы койне грек тілі кезеңінде басталған болуы мүмкін, сонымен қатар [[дельта (әрпі)]] әрпімен белгіленген дыбыстардың спирантизациясымен бірге. Қазіргі (және ертерек ортағасырлық) грек тілінде ⟨μπ⟩ диграфы арқылы білдіріледі. Шындығында, осыдан бетацизм сөзі шыққан.
In Classical Greek, the letter beta ⟨β⟩ denoted As a result of betacism, it has come to denote in Modern Greek, a process which probably began during the Koine Greek period, approximately in the 1st century CE, along with the spirantization of the sounds represented by the letters [[delta (letter). Modern (and earlier Medieval) Greek uses the digraph ⟨μπ⟩ to represent Indeed, this is the origin of the word betacism.
Роман тілдері
Бетцизмнің ең танымал мысалы роман тілдерінде кездеседі. Латын тіліндегі бетацизмнің алғашқы іздерін біздің заманымыздың 3-ші ғасырында табуға болады. Бұл өзгерістің нәтижесі Батыс роман тілдерінде, әсіресе испан тілінде кеңінен таралған, онда ⟨b⟩ және ⟨v⟩ әріптері қазір бірдей дыбыспен (дауысты екі ерін фрикативі) айтылады, бірақ сөз басында және мұрындық дауыс созылғаннан кейін басқаша айтылады; осы екі дыбыс (және ) енді аллофондар болып табылады. Бетацизм – галисиан және солтүстік португал тілдерінің орталық және оңтүстік португал тілдерінен ерекшеленуінің негізгі белгілерінің бірі. Каталан тілінде бетацизм көптеген диалекттерде кездеседі, бірақ орталық және оңтүстік Валенсияда немесе Балеар диалектісінде жоқ. Басқа иберия тілдерінде де бетацизм кездеседі, мысалы, Астур-Леон және Арагон тілдерінде. Бетацизмнің тағы бір мысалы – неаполитан тілінде немесе орталық итальян тілінде (әсіресе Мацератада), онда бетацизмді көрсету үшін ⟨v⟩ әрпі қолданылады, сондықтан латын тіліндегі *bucca* сөзі неаполитан тілінде *vocca*, ал Мацератада *vocca* болып келеді, латын тіліндегі *arborem* сөзі *arvero* немесе *arvulo* болып, ал *barba* сөзі неаполитан тілінде *varva*, Мацератада *varba* болып ауысады.
Perhaps the best known example of betacism is in the Romance languages. The first traces of betacism in Latin can be found in the 3rd century CE. The results of the shift are most widespread in the Western Romance languages, especially in Spanish, in which the letters ⟨b⟩ and ⟨v⟩ are now both pronounced (the voiced bilabial fricative) except phrase initially and after a nasal consonant, when they are pronounced ; the two sounds ( and ) are now allophones. Betacism is one of the main features in which Galician and northern Portuguese diverge from central and southern Portuguese. In Catalan, betacism features in many dialects, but not in central and southern Valencian or the Balearic dialect. Other Iberian languages with betacism are Astur Leonese and Aragonese. Another example of betacism is in Neapolitan, or in Central Italian (particularly in Macerata) which uses ⟨v⟩ to denote betacism produced , such that Latin bucca corresponds to Neapolitan vocca and to Maceratese vocca, Latin arborem to arvero or arvulo, and barba to Neapolitan varva and Maceratese varba.
еврейше
Бетацизм ежелгі еврей тілінде бегадкефат арқылы пайда болды; дыбыс (ب әрпімен белгіленген) өзгеріп, екі естің біріне, содан кейін екіншісіне айналды, егер ол екі рет қайталанбаса немесе дауыссыз немесе үзілістен кейін келмесе. Осының нәтижесінде екі дыбыс аллофондарға айналды; бірақ кейінгі дыбыс өзгерістері, соның ішінде қос дауыссыздықтың жоғалуы, қазіргі еврей тілінде бұл айырмашылық қайтадан фонемалық мәнге ие болды.
Betacism occurred in Ancient Hebrew via begadkefat; the sound (denoted ⟨ב⟩) changed to and eventually to except when geminated or when following a consonant or pause. As a result, the two sounds became allophones; but, due to later sound changes, including the loss of gemination, the distinction became phonemic again in Modern Hebrew.