Құдайлардың жылан патшалары: Үнді мифологиясынан аңыз
Nagaraja
Нагараджа – индуистік мифологиядағы жылан патшалары. Шеша, Такшака, Васуки сияқты қасиетті жаратылыстар туралы мәліметтер. Ежелгі дәстүрлер мен ритуалдар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
мифтік тұлға
Индуистік мифологиядағы жылан патшалары
the mythical figure
Serpent kings in Hindu mythology
Нагараджа (нагарджа, ) – нагалардың әртүрлі руларының патшасы, құдай немесе жартылай құдай, жартылай адам, жартылай жылан болған, жер асты әлемінде (Патала) мекендейтін және кейде адам кейпіне енетін күштер. Осы құдайлық жаратылыстарға арналған рәсімдер Оңтүстік Азияда кем дегенде екі мың жылдан бері өткізіліп келеді.
A Nagaraja ( nāgarāja, ) is a king of the various races of the nāga, the divine or semi divine, half human, half serpent beings that reside in the netherworld (Patala), and can occasionally take human form. Rituals devoted to these supernatural beings have been taking place throughout South Asia for at least two thousand years.
Индуизм
Индус мәтіндерінде осы атаумен үш негізгі жаратылыс айтылады: Шеша, Такшака және Васуки. Олардың бәрі риши Кашьяпа мен Кадрудың балалары.
Hindu texts refer to three main beings by this title: Shesha, Takshaka, and Vasuki. All of them are the children of the rishi Kashyapa and Kadru.
Шеша
Шеша, кейде Ананта деп те аталады, барлық жыландардың ең үлкен ағасы және алғашқы жылан патшасы. Вишнуға адал және оның мінгісі, ол құдайдың төсегі қызметін атқарады және барлық нагалардың ең құрметтісі деп есептеледі. Жаратушы құдай Брахманың бұйрығымен ол жерді тіреп тұрады, дхарма ұғымында берік тұруға бата алады.
Shesha, also sometimes known as Ananta, is the eldest brother, and the first serpent king of all serpents. A devotee and a mount of Vishnu, he serves as the deity's bed and is named as the noblest of all nagas. He is the being that supports the earth, on the behest of the creator god, Brahma, obtaining the boon to stand ever firmly on the concept of dharma.
Васуки
Васуки – үнді діндеріндегі екінші жылан патшасы. Ол Шиваның адал жақтасы, Шива әрдайым мойнында нагамен келеді.
Vasuki is the second serpent king in Indian religions. He is a devotee of Shiva, who always wears the nāga around his neck.
Тақшақа
Такшака – үшінші және қазіргі жылан патшасы. Махабхаратада ол Хандава орманына билік еткен, кейін Пандава Арджуна оны өртеген. Соңынан Такшака Арджунаның немересі Парикшитты өлтіреді. Бұл жыландар мың бауырдан тұратын топ, және олардың Манаса есімді қарындасы да бар.
Takshaka is the third, and the present serpent king. In the Mahabharata, he ruled the Khandava forest, which was then burnt by the Pandava Arjuna. Later, Takshaka slew Parikshit, the grandson of Arjuna. These serpents are a group of a thousand brothers, and they also have a sister, whose name is Manasa.
Ғибадатханалар
Нагараджа Васуки ғибадатханасы Гуджараттың Тангад ауданында орналасқан. Тамил Надудың Каньякумари ауданындағы Нагеркоилде Нагараджаға арналған ғибадатхана бар. Кераланың Аллеппи ауданында Маннарасала есімді тағы бір атақты ғибадатхана бар. Бұл ғибадатхананың құдайы Ананта мен Васукиді біріктіреді. Награжаға арналған ғибадатхана Үндістанның Керала штатының Ернакулам ауданындағы Каиппатурда орналасқан. Ол Текканатил Нагараджа Кшетрам деп аталады. Нагараджаға арналған ғибадатхана Үндістанның Керала штатындағы Тхеруваннатпурам ауданының Пуджаппура қаласында орналасқан. Ол Пуджаппура Нагарукаву ғибадатханасы деп аталады. Бұл ғибадатхананың ерекшелігі - мұнда Нагараджаның отбасы, оның ішінде Нагарамма (нагалардың патшайымы) және Нагаканя (нага патшалығының ханшайымы) бір ғибадатхананың ішінде орналастырылған. Тхеруваннатпурамда Важамуттамда орналасқан Тхуппанатху Каву да бар. Бұл ежелгі ғибадатханада есімделген үш жылан құдайы – Нагараджа Васуки, Нага Якши (жылан табиғат рухы) және Нага Каника (жылан қызы). Оларға сары май ұнтағы, норум палум (әктің және сүттің қоспасы) және нагарутту шалуға арналады. Тхуппанатху Кавудағы нага құдайларымен бірге Вандурга және Раджаражесвари девилері де бар. Кукке Субрамания – Карнатака штатының Субрамания ауылында орналасқан индуистік ғибадатхана. Бұл ғибадатханада Картикея барлық жыландардың иесі Субрамания ретінде құлшылыққа алынады. Деректерде айтылғандай, құдай жылан Васуки және басқа жыландар Гаруданың қатерінен Субраманияның қорғауына ілесіп келген.
A temple of the Nagaraja Vasuki is present in Gujarat's district of Thangadh. At Nagercoil, in Kanyakumari district's of Tamil Nadu, a temple dedicated to Nagaraja exists. There is another famous temple named Mannarasala in Alleppey district of Kerala. The deity in this temple embodies both Anantha and Vasuki into one. A temple devoted to nagraja exists in kaippattoor of Ernakulam district in Kerala, India. It is known as thekkanattil nagaraja kshetram. A temple devoted to Nagaraja exists in Poojappura of the Thiruvananthapuram District in Kerala, India. It is known as the Poojappura Nagarukavu Temple. The uniqueness of this temple is that here the family of the Nagaraja, including Nagaramma (queen of nagas), and Nagakanya (princess of the naga kingdom) are placed inside a single temple. Thiruvananthapuram also houses the Thuppanathu Kavu, located at Vazhamuttam. The three serpent deities evoked in this ancient temple are the Nagaraja Vasuki, the naga yakshi (serpent nature spirit), and the naga kanyaka (serpent damsel). Turmeric powder, noorum palum (Lime and Milk), and nagaroottu are offered to them. Accompanied by the naga deities and Goddesses at Thuppanathu Kavu are the goddess Vanadurga and the goddess Rajarajeswari. Kukke Subramanya is a Hindu temple located in the village of Subramanya, Karnataka. In this temple Kartikeya is worshipped as Subramanya, the lord of all serpents. The epics relate that the divine serpent Vasuki and other serpents found refuge under Subramanya when threatened by Garuda.
Буддизм
Буддистік мәтіндерде көптеген Нагараджалар туралы айтылады. Буддизмде Нагараджалардың төрт маңызды патшалық руы бар: Вирупакшалар, Эрапаттар, Чабьяпутталар және Канхаготамакалар. Нага патшалары Гаутама Будданың көптеген уағыздарын тыңдаушылардың арасында буддалық жазбаларда кездеседі. Нага патшаларының міндеттеріне Будданы, басқа да ағарғандарды, сондай-ақ Будда Сасанасын қорғау үшін нагаларды жетектеу кірді. Буддистік жазбаларда ең белгілі Нагараджалардың ішінде Вирупакша, Мучалинда, Дхртараштра, Такшака, Васуки, Нанда, Упананда, Сагара, Балаван, Анаватапта, Варуна және Утпала бар.
There are many Nagarajas mentioned throughout various Buddhist texts. There are four major royal races of Nagarajas in Buddhism as the Virupakkhas, the Erapathas, the Chabyaputtas and the Kanhagotamakas. Nāga Kings appears in the audience for many of Gautama Buddha's sermons in Buddhist scriptures. The duties of the Nāga Kings included leading the nagas in protecting the Buddha, other enlightened beings, as well as protecting the Buddha Sasana. Some of the most notable Nagarajas occurring in Buddhist scriptures are Virupaksa, Mucalinda, Dhrtarastra, Takshaka, Vasuki, Nanda, Upananda, Sagara, Balavan, Anavatapta, Varuna and Utpala.
Вирупакса
Вирупакша (санскрит; пали: Вирупакха) – буддизмдегі маңызды құдай. Ол Төрт Аспан Патшасының бірі және дхармапала. Ол Сумеру тауының батыс жағында мекендейді. Ол нагалардың көшбасшысы.
Virūpākṣa (Sanskrit; Pali: Virūpakkha) is a major deity in Buddhism. He is one of the Four Heavenly Kings and a dharmapala. He lives on the western part of Sumeru. He is leader of the nāgas.
Мукалинда
Ғаутама Будда Бодхи ағашының астында медитациялауын бастағаннан кейін төрт апта өткен соң, аспан жеті күнге қараңғыланып, мол жаңбыр жауды. Бірақ, құдіретті жыландар патшасы Мукалинда жер астынан шығып, барлық қорғаныстың бастауы болған оны өз қанатымен қорғады. Будданың Мукалинданың қорғауында медитация жасауы, сондай-ақ нага Прок позасы Оңтүстік-Шығыс Азия буддалық өнерінде кең таралған тақырып.
It is said that four weeks after Gautama Buddha began meditating under the Bodhi Tree, the heavens darkened for seven days, and a prodigious rain descended. However, the mighty King of Serpents, Mucalinda, came from beneath the earth and protected with his hood the one who is the source of all protection. The subject of Buddha meditating under the protection of Mucalinda, also known as naga Prok attitude is very common in Southeast Asian Buddhist art.
Дхртарастра
Буддистік әдебиетте Дхритараштра (санскрит; пали: Дхатаратта) есімді Нага патшасы кездеседі. Бұл патша, Будда бодхисаттва ретінде Бхуридатта аталғанда, оның өткен өмірінде әкесі болған. Ол Бхуридатта Джатака, Махамаюри Видьярджни Сутра және Махамега Сутра сияқты бірнеше буддистік мәтіндерде еске алынады.
Buddhist literature features a Nāga King named Dhṛtarāṣṭra(Sanskrit; Pali: Dhataraṭṭha). He was the father of Gautama Buddha in a past life when the latter was a bodhisattva named Bhūridatta. He is mentioned in several Buddhist texts such as the Bhūridatta Jātaka, the Mahāmāyūrī Vidyārājñī Sūtra and the Mahāmegha Sūtra.
Апалала
Апалала (пали, санскрит) – буддалық мифологиядағы суда мекендейтін Нага патшасы. Будданың (пали: Апаладамана) буддизмді қабылдауы туралы әңгіме Самантапасадика және Дивиявадана сияқты буддалық мәтіндерде кездеседі; бұл буддалық жырлар мен өнердегі ең кең таралған аңыздардың бірі.
Apalāla (Pali, Sanskrit) is a water dwelling Nāga king in Buddhist mythology. The story of conversion to Buddhism by the Buddha (Pali: Apalāladamana) can be found in Buddhist texts such as Samantapāsādikā and Divyāvadāna; this is one of the most popular legends in Buddhist lore and art.
Дуо-луо-ши-ки
Кейбір буддалық дәстүрлерде Дуолуоши ци немесе Таласихин деп аталатын тұлға Кетумати патшалығының сыртындағы көлдегі сарайда тұрады және түн ортасында оған нөсер жаудырады.
In some Buddhist traditions a figure called Duo luo shi qi or Talasikhin is described as a Dragon King who dwells in a palace within a pond outside the legendary kingdom of Ketumati and drizzles in it during midnight.