Кіріспе

Эплеренон – Inspra саудалық атауымен сатылатын химиялық қосылыс, калийді сақтайтын диуретиктердің альдостерон антагонисті тобына жатады. Ол созылмалы жүрек жеткіліксіздігі мен жоғары қан қысымын емдеу үшін қолданылады, әсіресе альдостерон деңгейінің жоғарылауына байланысты резистентті гипертониясы бар пациенттерге. Бұл спиролактон тобының стероидты антиминералокортикоидтары және селективті альдостерон рецептор антагонисті (SARA) болып табылады. Эплеренон андроген, прогестоген, глюкокортикоид немесе эстроген рецепторларымен байланысуға қарағанда минералокортикоид рецепторларына спиронолактоннан гөрі селективті әсер етеді.

Жүрек жетіспеушілігі

Эплерон жүрек жетіспеушілігі бар науқастарда өлім қаупін азайтады, әсіресе жақында миокард инфарктісі (жүрек шабуылы) болған науқастарда.

Гипертония

Эплерон первикалық гипертониясы бар науқастарда қан қысымын төмендетеді. Эплерон артериялық қатаю мен қан тамырлары эндотелийінің бұзылуын да азайтады. Резистентті гипертониясы бар адамдарда, әсіресе гипералдостеронизмге байланысты резистентті гипертониясы барларда, эплерон қан қысымын төмендету үшін қауіпсіз және тиімді.

Орталық сероздық хориоретинопатия

Эплеренон көбінесе орталық серозды хориоретинопатиясы (ОСХР) бар адамдарға тағайындалады. Дегенмен, ең соңғы және ең ірі рандомизацияланған бақылаулы зерттеу төрт ай бойы емделмеген созылмалы ОСХР-ға эплеренонның айтарлықтай әсері жоқ екенін көрсетті.

Жағымсыз әсерлер

Эплеренон қолданумен байланысты жиі кездесетін жағымсыз реакцияларға (ЖЖР) гиперкалийемия, гипотония, бас айналу және бүйрек клиренсінің төмендеуі жатады. Эплеренон феминизация, гинекомастия, импотенция, жыныстық құштарлықтың төмендеуі және ерлер жыныстық мүшелерінің мөлшерінің азаюы сияқты жыныстық бұзылыстарға спиронолактонға қарағанда сирек себеп болуы мүмкін. Бұл басқа антиминералокортикоидтардың құрамында прогестерон молекуласының құрылымдық элементтері бар болғандықтан, прогестогендік және антиандрогендік салдарға алып келуімен байланысты.

Өзара әрекеттесулер

Эплеренонды негізінен цитохром P450 ферменті CYP3A4 метаболиздейді. Сондықтан CYP3A4 индукторы немесе тежегіштері бар басқа дәрілік заттармен жағымсыз әсерлесулер пайда болуы мүмкін. Атап айтқанда, CYP3A4 күшті тежегіштері кетоконазол мен итраконазолды бірге қолдануға рұқсат етілмейді. Эритромицин, саквинавир және верапамил сияқты басқа CYP3A4 тежегіштерін сақтықпен қолдану керек. Калий концентрациясын арттыратын басқа да дәрілер, соның ішінде тұздың орнына қолданылатын заттар, калий препараттары және калийді сақтайтын басқа диуретиктер эплеренонмен емдеу кезінде гиперкалиемия қаупін арттыруы мүмкін.

Фармакология

Эплеренон – антиминералокортикоид, немесе минералокортикоид рецепторының (МР) антагонисті. Эплеренон 9,11α-эпокси-7α-метоксикарбонил-3-оксо-17α-прегн-4-ен-21,17-карболактон деген химиялық атаумен де белгілі және "9α,11α-эпокси көпіршесін қосу және спиронолактонның 17α-тиоацетил тобын карбметокси тобымен алмастыру арқылы алынған". Бұл препарат бүйрек сияқты эпителийлік тіндерде альдостеронның минералокортикоид рецепторына (МР) байланысуын бөгеу арқылы жоғары қан қысымын реттейді. Сондықтан, тәулігіне 25 мг спиронолактон шамамен тәулігіне 50 мг эплеренонға балама болуы мүмкін.

Регламенттік және патенттік тарих

Эплеренон 1983 жылы патенттелген және 2002 жылы АҚШ-та медициналық қолдануға бекітілген. Қазіргі таңда эплеренон Канадада, АҚШ-та, Еуроодақта, Нидерландыда және Жапонияда сатуға рұқсат етілген. Жүрек жеткіліксіздігін емдеу үшін күніне шамамен 2,93 доллар, ал гипертонияны емдеу үшін 5,86 доллар жұмсалады.