Канаданың ежелгі тері саудасы жолы: Метьє тасымалы
Methye Portage
Канаданың ежелгі тері саудасы жолындағы маңызды Метьє портежі (Portage La Loche) туралы ақпарат. Тарихы, сауда жолы ретіндегі маңызы, және мәдени байланыстары.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Канадалық тері саудасы жолының тасымалдау жолы
Canadian fur trade route portage
Саскачеванның солтүстік-батысындағы Метье тасымалдау жолы немесе Портаж Ла Лош, Канададағы ескі тері саудасы жолындағы ең маңызды тасымалдау жолдарының бірі болды. Екі атау да тарихи құжаттарда, кітаптарда және журналдарда қолданылады. Александр Маккензи өзінің "Монреальден саяхаттар" кітабында Портаж Ла Лош және Мити Уингам тасымалдау жолын (1789–1793 жылдары) пайдаланған.
The Methye Portage or Portage La Loche in northwestern Saskatchewan was one of the most important portages in the old fur trade route across Canada. Both names are used in historical documents, books and journals. Alexander Mackenzie in his book "Voyages from Montreal" used both Portage la Loche and Mithy Ouinigam Portage (in 1789–1793).
Тарих
Метье Портажы жергілікті халықтар тарапынан ұрпақтар бойы сауда жолы ретінде қолданылып келді. Олар оны 1778 жылы Питер Пондқа таныстырды. Антони Хендей 1754 жылы оңтүстікке қарай құрлықтағы жолдармен Роки тауларын көріп тұрғанмен, Атабаскаға дейінгі тері саудасының көліктік жолы ашылғанға дейін батыс аймақтарын зерттеу ісі шектеулі болды. Портаж 1883 жылға дейін үздіксіз пайдаланылды, сол кезде Канадалық Тынық мұхиты темір жолы Калгариге жетіп, 100 жылдан астам уақыт бойы солтүстікке басты жол болды. 1822 жылдың қысынан бастап, каноэлермен қатар, бұл бағытта Йорк қайықтары да қолданыла бастады. Clearwater өзенімен терілерді жоғары тасымалдаған экипаждар оларды портаждың ортасына жеткізеді, онда Норвегия үйінің экипаждары оларды тасымалдаудың осы бөлігі үшін қабылдап алатын. Бұл сонымен қатар бұрын жұқпаған жергілікті халықтарға шешек ауруының таралуына әкеліп, оларды бірнеше жылдың ішінде қырып салған. Метье Портажы сэр Александр Маккензидің батыс жағалауға жасаған зерттеу экспедициясында да қолданылды, бұл экспедиция 1793 жылы Тынық мұхитына жетті, одан әйгілі Льюис және Кларк экспедициясынан толық 12 жыл бұрын.
The Methye Portage had been in use by indigenous peoples as a trade route for generations. They introduced it to Peter Pond in 1778. Although Anthony Henday had come within sight of the Rocky Mountains in 1754 by overland routes to the south, the advance of western exploration was limited until this fur trade transportation route to the Athabasca opened. The portage was in constant use until 1883 when the Canadian Pacific Railway reached Calgary ending more than 100 years as the main access to the north. From the winter of 1822, York boats came into use on this route in addition to canoes. Furs were transported up the Clearwater River by crews who would bring them to the centre of the portage, where they would be picked up by crews from Norway House for that portion of their transport. It also allowed for the spread of smallpox to previously untouched indigenous populations, decimating them in a matter of years. The Methye Portage was also used by Sir Alexander Mackenzie on his exploratory expedition to the west coast, an expedition which reached the Pacific Ocean in 1793, fully 12 years before the more famous Lewis and Clark Expedition.
Бағыт
Сауда жолы Виннипег көлінен басталып, батысқа қарай Саскачеван өзенімен Камберленд Хаусқа, Саскачеванға дейін, солтүстікке қарай Стерджон Вейр өзенімен, Фрог Портадж арқылы Черчилль өзеніне дейін, батысқа қарай Черчилльден Лак-Иль-а-ла-Кросс депосынан өтіп, Питер Понд көлі арқылы Лак-Ла-Лошеге дейін созылды. Ұзын портэдж Лак-Ла-Лош көлінің солтүстік жағындағы Валлис шығанағынан басталды. Жол 13 шақырымға дейін кішкентай Рендевуз көліне қарай баяу көтеріледі. Осы жерде солтүстіктен және оңтүстіктен келген бригадалар жүктерін алмастыратын. Портэдждің екі жағында әртүрлі қайықтар қолданылды және оларды көбінесе портэдж арқылы тасымалдамаған. Жол Рендевуз көлінен баяу көтеріледі, содан кейін Клервотер өзені аңғары көрінеді және жол Клервотерге қарай төмендейді. Лак-Ла-Лош көлінің биіктігі шамамен 1460 фут (445 м), Рендевуз көлінің биіктігі шамамен 1680 фут (512 м), ал Клервотердің биіктігі шамамен 1035 фут (315 м). Бұл бөлік өте тік болғандықтан, мұнда шаналар, жылқылар және өгіздер пайдаланылды. Көлікке қолайлы, кең портэдж жолы бүгінге дейін көрініп тұр. Портэджді Маккензи өзенінің бассейніне жету үшін пайдаланғаннан кейін, жол батысқа қарай Клервотер өзенімен қазіргі Макмюррей фортына дейін, содан кейін Аттабаска өзенімен Чипевиан фортына және одан әрі жүрді.
The trade route began on Lake Winnipeg and ran west up the Saskatchewan River to Cumberland House, Saskatchewan, north up the Sturgeon Weir River, across Frog Portage to the Churchill River, west up the Churchill past the depot on Lac Île à la Crosse, through Peter Pond Lake to Lac La Loche. The portage proper, which is long, began at Wallis Bay on the north side of Lac La Loche. The path ascends slowly for 8 mile (13 km) to the small Rendezvous Lake. Here, crews coming from the north and south would exchange their loads. Different boats were used on the two sides of the portage and were rarely carried across it. The path ascends slowly from Rendezvous Lake until there is suddenly a view of the Clearwater River valley and the path descends about in to the Clearwater. The altitude of Lac La Loche is about 1460 feet (445 m), Rendezvous Lake about 1680 feet (512 m) and the Clearwater about 1035 feet (315 m). This section is so steep that sledges, horses and oxen were used. The portage road, which is wide enough for a wagon, is still visible. Having used the portage to reach the Mackenzie River basin, the route went west down the Clearwater River to the modern Fort McMurray and then north down Athabasca River to Fort Chipewyan and beyond.
Сахналық аймақ
Екі апта бойы әр шілдеде портың оңтүстік жағы жолдың екі шетінен жүк тасымалдау үшін негізгі жиын болды. 1862 жылы әке Эмиль Петиоттың мәліметінше, портта 400 адам болған. Портаж-Ла-Лош бригадасының әрқайсысында 7 қайық, ал Атабаска және Маккензи бригадаларының әрқайсысында 5 қайық болды. Олардың құрамында 225 адам, ал жолаушылар саны 30-дан асты. Бір "канот дю нор" 68 ирокезден тұратын экипажбен және екі жолаушымен келді. Айналасындағы аймақтардан келген Дене тайпасының 150 адамнан тұратын шатырлы ауылы портта орналасқан еді. Гудзон Бэй компаниясының фортта 10 қызметкері болды, олар портың екі шетіндегі тасымалдау пункттерін ұстап тұрды және маусымға жылқы, өгіздер мен арбаларды жеткізді. Петиот былай деп жазды: "Порттың оңтүстік жағында 400-ден астам адам жиналмаса да, олар бізге Вавилон мұнарасындағы тілдердің шатасуын біршама түсіндірді. Француз Канадасынан, Шотландиядан, Оркней аралдарынан, Англиядан, Норвегиядан адамдар келді. Орманды крилер, батпақты крилер, чиппевалар, чипвеяндықтар, бобверлер және әртүрлі метистер болды. Грауардпен бірге біз француздықтарды ұсындық".
For two weeks every July the south end of the portage was the main staging area for transferring freight from each end of the trail. In 1862 there were 400 people at the portage according to Father Émile Petitot. There were the two Portage La Loche brigades with 7 boats each and the Athabasca and Mackenzie brigades with 5 boats each. They had 225 men as crew and over 30 passengers. One canot du nord arrived with a crew of 6 8 Iroquois and two passengers. Dene residents from the surrounding area were camped at the portage in a tipi village of 150 people. The Hudson's Bay Company had 10 employees at the fort who maintained the transportation depots at each end of the portage and brought in horses, oxen and carts for the season. Petitot wrote "While there were no more than 400 people gathered at the time on the south side of the portage they gave us a little understanding of the confusion of languages at the Tower of Babel. There were people from French Canada, Scotland, Orkney, England, Norway. There were Woodland Cree, Swampy Cree, Chippewa, Chipewyan, Beaver and Métis of all kinds. Grouard and I represented the French." (translation).
Көлік жолы
Портж жолындағы әр түрлі аймақтарға тері бригадалары ат қойды. Төмендегі кестеде француз тіліндегі кейбір аттар мен олардың аудармасы келтірілген. Бұл демалыс орындары қадамдармен өлшенген, - деп жазды сэр Джон Ричардсон 1848 жылы. Ла-Лоштің құйрығынан Кішкентай Ескі Адамға дейінгі арақашықтық 2557 қадамды құрады. Тағы 3171 қадам Құмның көзіне және одан әрі жетеледі. Ла-Лоштің құйрығынан Далаға дейінгі жалпы қадамдар саны 24 593, немесе шақырымға 1294 қадам. Портж жолындағы осы демалыс орындарының көп бөлігі әлі анықталған жоқ. Қолданысқа жағдайлар болғанда, оны 4 сағатта оңай серуендеп өтуге болады.
Names were given to different locations on the Portage trail by the fur brigades. On the table starting from the south end are some of the names in French and their translation. These resting places were measured in paces wrote Sir John Richardson in 1848. From the Tail of La Loche to Little Old Man the distance was 2,557 paces. Another 3,171 paces led to Fountain of Sand and so on. The total number of paces from the Tail of La Loche to The Meadow is 24,593 or 1,294 paces per kilometre. Most of these resting places on the Portage have not yet been identified. Under ideal conditions is walked at an easy pace in about 4 hours.
Зират
Портаж жолының бойында, 1933 жылы әйгілі священник Луи Моро тарапынан жазылған, мына Oblate есебіне сәйкес, тері саудасы дәуірінен қалған белгіленген қабірлер болған.
Along the Portage Trail there were marked graves from the fur trade era according to the following Oblate account written in 1933 by Father Louis Moraud.
Ұлттық тарихи нысан
Метье Портажы 1933 жылы Ұлттық тарихи орын ретінде, ал Клервотер өзені 1986 жылы Канаданың мұралық өзені ретінде тағайындалды. Бүгінде Метье Портажы және Клервотер өзенінің Саскачеван бөлігі Клервотер өзені провинциялық паркінің құрамына кіреді. Портаждың кіреберісіндегі тас қапталған қабірге қола тақта орнатылған. Толыққанды мәтін француз және ағылшын тілдерінде жазылған. Ағылшын нұсқасы былай келтірілген:
The Methye Portage was designated a National Historic Site in 1933 and the Clearwater River was designated a Canadian Heritage River in 1986. Today the Methye Portage and the Saskatchewan portion of the Clearwater River are within the Clearwater River Provincial Park. A bronze plaque is set in a stone cairn at the entrance to the portage. The dedication is written in French and English. The English version is quoted:
Эрик В. Морз, "Канаданың тері саудасымен айналысқан каноэ жолдары, кешегі және бүгінгі", 1984.
Eric W. Morse, "Fur Trade Canoe Routes of Canada, Then and Now",1984