Бас авиа маршалы Бэзил Эмбри: өмірбаяны мен әскери жолы

Кіріспе

Корольдік әуе күштері әуе бас маршалы (1902–1977)

Корольдік әуе күштері әуе бас маршалы сэр Базиль Эдвард Эмбри (28 ақпан 1902 – 7 желтоқсан 1977) – Корольдік әуе күштерінің жоғары дәрежелі қолбасшысы. 1949 жылдан 1953 жылға дейін Ұрыс әскерлерінің бас қолбасшысы болды.

Ерте өмір және мансап

Базиль Эмбри 1902 жылы Англияның Глостершир графтығында дүниеге келді. Бромсгроув мектебінде оқығанда авиацияға қызығушылық танытты. 1921 жылы ол Корольдік әуе күштеріне қысқа мерзімдік қызметке ұшқыш офицері ретінде қабылданды. 1922 жылы ол мандатты Иракқа жіберілді, болашақ әуе маршалдары Артур Харрис пен Роберт Саундбидің басшылығында қызмет етті. 1926 жылы Эмбридің әуескедесшілігі, кәсіби шеберлігі, шексіз қуаты және ерекшелікке бейімділігі оны RAF ішінде жылдам карьералық өсуге ие етті. Ол сол жылғы Жаңа жылдық құрмет көрсету кезінде Әуе күштері кресімен марапатталды және тұрақты қызметке тағайындалды. 1927 жылы ұшқыштар лейтенанты болып тағайындалған Эмбри Ұлыбританияға оралды және көп ұзамай Уксбридждегі Орталық ұшқыштар мектебінде нұсқаушы болды. 1934 жылы ол Үндістанға Солтүстік-Батыс шекарасындағы Үнді қанатында қызмет етуге жіберілді және 1935 жылы Мохмандтың екінші жорығында қатысты. 1938 жылы Вазиристан операциясы үшін "Құрметті қызмет орденімен" (DSO) марапатталды. 1938 жылы ол қанат командирі болып тағайындалды. Бес жыл қызметтен кейін ол 1939 жылы Ұлыбританияға оралды. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда Эмбри No. 107 эскадрильясының командирі болды, олар Бристоль Бленхейм бомбалаушы ұшағымен ұшатын. 1940 жылы 10 мамырда Германия Францияға және Төмен елдерге шабуыл жасады. Эмбридің эскадрильясы Германияның ілгерілеуіне қарсы қарқынды ұшулар жасады, әр экипаж күн сайын екі-үш рет Англия арнасынан Францияға ұшып өтті. Оның басшылығы мен жеке батырлығы үшін ол DSO орденінің екінші тағасымен марапатталды. 12 мамырда ол No. 107 және No. 110 эскадрильяларын Маастрихттегі Альберт каналындағы екі қорғалған көпірге шабуыл жасауға жетекшілік етті. Топ жерден атылған оқтарға ұшырады және көптеген Мессершмитт истребительдерімен кездесті, нәтижесінде бастапқы 24 ұшақтың жетісі Бристоль Бленхеймдері жоғалды. Екі No. 107 эскадрильясының ұшағы Ваттишемге құлап түсті, ал аман қалған Бленхеймдердің барлығы зақымдалды. Соңғы айлардағы қарқынды ұшулардың салдарынан Эмбриге операциялық "демалыс" берілді және ол RAF West Raynham командалығына тағайындалды, сонымен қатар топ капитаны атағын алды. Ол командалық міндетін тастамас бұрын, тағы бір рет ұшуы керек еді. 1940 жылы 27 мамырда Эмбри Сен-Омер үстіндегі төмен деңгейдегі бомбалау миссиясы кезінде зениттік оқтардан атып түсірілді. Оның ұшағы Эперлекте құлап түсті. Экипажының бақылаушысы, ұшқыш офицері Т. А. Уайтинг тұтқынға алынды, ал әуе артиллериялық елордалық капралы Г. Е. Лонг қаза тапты. Неміс армиясы тұтқындаған Эмбриді одақтас тұтқындардың колоннасымен алып келе жатқанда, ол "Эмбри, 3 км" деген жол белгісін көрді. Бұл жақсы белгі деп санап, ол күзетшілердің назарына іліспей жартастан құлап, қашып кетті. Ол оккупацияланған Францияда екі ай бойын қайта тұтқындалудан сәтті қашып, Испания және Гибралтар арқылы Ұлыбританияға оралды. Оның қашу кезіндегі оқиғалары Энтони Ричардсонның 1950 жылы жарық көрген "Қанатсыз жеңіс" кітабында егжей-тегжейлі сипатталған. Екі айлық науқас демалысынан кейін Эмбри No. 6 тобына аға әуе штабының офицері ретінде, топ капитаны шенімен тағайындалды. Эмбри No. 25 эскадрильясымен радармен жабдықталған түнгі истребительдерде ұшу арқылы операциялық тәжірибесін жалғастырды. 1941 жылдың шілдесінде Эмбриге корольдің әуе көмекшісі атағы берілді және қыркүйек айында ол Деспетчерлерде аталды. 1941 жылдың қазан айында ол Солтүстік Африка кампаниясында қатысқан Дезерт әуе күштеріне кеңесші ретінде жіберілді. Бірақ 1942 жылдың шілдесінде RAF Бомбардировкалық командасының жаңа құрылған Pathfinder Force командасын басқаруға басты кандидат ретінде қарастырылмады, ал 1943 жылдың маусымында Екінші тактикалық әуе күштеріне (2AF) қосылуға дайын болған No. 2 бомбалаушылар командасын басқарды. Эмбридің Mosquito ұшақтары 1944 жылдың ақпанында Амиен түрмесіне шабуыл жасау сияқты бомбалау операцияларын жүргізді. 1944 жылдың 31 қазанында Эмбри No. 21, 464 және 487 эскадрильяларының Mosquito ұшақтарымен Орхус әуе шабуылына қатысты, олар Данияның Орхус университетін нысанаға алды, онда бүкіл Ютландия үшін Гестапо штабы орналасқан. 1945 жылдың наурыз айында Эмбридің командасы Копенгагендегі Гестапо штабына "Карфаген" операциясын жүргізді, ал сәуірде Оденседегі штабқа шабуыл жасады. Осы үш операцияны сәтті орындағаны үшін Эмбри "[өзінің тамаша беделіне сай, шабуылдарын шеберлікпен және ерлікпен орындағаны үшін]" Құрметті ұшқыш айқасымен марапатталды. Соғыстан кейін Дания үкіметі де осы операцияларға қатысқаны үшін Эмбриді Даннеброг орденінің 1-сыныптағы командирі етіп марапаттады. 1945 жылдың 20 шілдесінде ол DSO орденінің үшінші тағасын алды. Эмбриді құрметтеген басқа елдер: Нидерланды (Оранж Нассау орденінің семсерлері бар бас офицері) және Франция (Соғыс кресі, Құрметті легионның командирі).

Basil Embry was born in Gloucestershire, England, in 1902 and as a young boy at Bromsgrove School he developed an avid interest in aviation. In 1921 he joined the Royal Air Force with a short service commission as an Acting Pilot Officer. In 1922 he was sent to Mandatory Iraq, serving under future Air Marshals Arthur Harris and Robert Saundby. By 1926 Embry's enthusiasm, professional application, boundless energy and flair for the unconventional had put him on the fast track for promotion within the RAF, and he was rewarded with the Air Force Cross in that year's New Year Honours, and appointment to a permanent commission. Promoted to flight lieutenant, Embry returned to Britain in 1927 and soon became an instructor at the Central Flying School, Uxbridge. In 1934 he was posted to India to serve in the Indian Wing on the North West Frontier. and served in the Second Mohmand Campaign of 1935. He was awarded the Distinguished Service Order (DSO) for operations in Waziristan in 1938. He was further promoted in 1938 to wing commander. After five years' service he returned to Britain in 1939. On the outbreak of the Second World War Embry was Commanding Officer of No. 107 Squadron flying the Bristol Blenheim bomber. The German invasion of France and the Low Countries began on 10 May 1940 and Embry's Squadron flew intensively against the German advance, each crew flying two or three sorties daily across the English Channel to France. His leadership and personal gallantry resulted in the award of a second bar to his DSO. On 12 May he led No. 107 Squadron and No. 110 Squadron RAF in an attack on two heavily defended bridges across the Albert Canal at Maastricht; the formation was savaged by ground fire and intercepted by numerous Messerschmitt fighters, losing seven Bristol Blenheims from the original force of 24. Two No. 107 Squadron aircraft crash landed at Wattisham, and every surviving Blenheim had suffered some damage. Due to the tremendous pressure of his operational flying in recent months Embry was then ordered to take an operational 'rest' and was given command of RAF West Raynham, with a promotion to group captain. He was to fly one more sortie before relinquishing command. On 27 May 1940, Embry was shot down from 6000 feet (1829 m) by anti aircraft fire over Saint Omer during a low level bombing mission against advancing German Army columns. His aircraft crashed at Eperlecques. Of his crew, observer Pilot Officer T. A. Whiting was made prisoner while Air Gunner Corporal G. E. Long was killed. Captured by the German Army, Embry was being marched away in a column of Allied prisoners when he saw a road sign "Embry, 3 km." Taking this as a good omen, he rolled down a bank unnoticed by the column's guards and made his escape. He successfully evaded recapture for two months in occupied France before eventually getting back to England via Spain and Gibraltar. His adventures while on the run are detailed in the book Wingless Victory by Anthony Richardson and originally published in 1950. After two months' sick leave, Embry was posted to No. 6 Group as Senior Air Staff Officer with the rank of group captain. Embry kept his hand in operationally by flying radar equipped night fighters with No. 25 Squadron. In July 1941 Embry was given the ceremonial title of an Air Aide de Camp to the King, and was Mentioned in Despatches in September. In October 1941 he was seconded to the Desert Air Force as an adviser and saw action in the North Africa campaign. but he was passed over as the prime candidate for leading RAF Bomber Command's newly formed Pathfinder Force in July 1942, before being given command of No. 2 Group Bomber Command, which was about to join the Second Tactical Air Force (2AF), in June 1943. Embry's Mosquitoes undertook further bombing operations such as the attack on Amiens jail in February 1944. On 31 October 1944, Embry took part in a successful low level attack by Mosquitoes of Nos. 21, 464 and 487 Squadrons in the Aarhus Air Raid targeting the Aarhus University, Denmark, which housed the Gestapo HQ for the whole of Jutland. In March 1945, Embry's command carried out Operation Carthage on the Gestapo headquarters in Copenhagen, and in April those in Odense. The three operations led to Embry being awarded the Distinguished Flying Cross for "[pressing] home his attacks with a skill and gallantry in keeping with his outstanding reputation." He was also honoured after the war by the Danish Government for his part in these operations, being awarded the Commander 1st Class of the Order of Dannebrog. On 20 July 1945 he was awarded a third Bar to his DSO. Other nations to honour Embry included the Netherlands (Grand Officer with Swords of the Order of Orange Nassau) and France (Croix de guerre, Commander of the Legion of Honour).

Соғыстан кейінгі мансап және кейінгі өмір

Соғыс аяқталғаннан кейін көп ұзамай Эмбри Ұлыбритания империясының орденінің кавалер-командоры болып тағайындалды. Кейіннен ол одан да жоғары дәрежелі рыцарь атақтарын алды: 1952 жылы Бат орденінің кавалер-командоры, ал 1956 жылы Бат орденінің үлкен кресті болды. 1949 жылдан 1953 жылға дейін ол Ұрыс әскерлерінің Бас қолбасшысы болды. "Ол бір жағынан сүйкімді, екінші жағынан қатал, көзқарасы шектеулі де, кең ойлы да, икемді де, жақынбас та, адал да, адамгершілікке толы болды." (Group Captain Peter Wykeham, No 2 Group 1944–45)

2007 жылдың 19 сәуірінде Spink аукционында Әуе маршалы сэр Базил Эмбридің медальдары 155 350 фунт стерлингке агент Майкл Накстонға сатылды.