Кіріспе
Исаның кереметтері Жаңа Келісімде Исаның су үстінде немесе теңізде жүруі Жаңа Келісімде баяндалған Исаның кереметтерінің бірі. Осы оқиға туралы үш Ізгі хабарда – Матай, Марқ және Жохан – айтылған, бірақ Лұқаның Ізгі хабарында жоқ. Бұл оқиға бес мың адамды тойдыру кереметінен кейін болды. Иса шәкірттерін қайықпен Ғалилея теңізінің "екінші жағына" (батыс жағына) қайтарып жіберді, ал өзі жалғыз қалды, дұға ету үшін. Түн түсті, теңіз толқып, қайық жел дауылдың құрсауына ілікті. Түннің көп бөлігін желге қарсы ескек соққаннан кейін, шәкірттер Исаның су үстінде жүргенін көрді. Олар қорқып, оны әруақ деп ойлады, бірақ Иса оларға қорқудың қажеті жоқ деді, сонда олар тынышты. Иса қайыққа мінгеннен кейін жел басылды және олар құрлыққа жетті.
Jesus walking on the water, or on the sea, is recorded as one of the miracles of Jesus recounted in the New Testament. There are accounts of this event in three Gospels—Matthew, Mark, and John—but it is not included in the Gospel of Luke. This story, following the miracle of the feeding of the five thousand, tells how Jesus sent the disciples by ship back to the "other side" of the Sea of Galilee (the western side) while he remained behind, alone, to pray. Night fell and the sea arose as the ship became caught in a wind storm. After rowing against the wind for most of the night, the disciples saw Jesus walking on the water. They were frightened, thinking that they were seeing a spirit, but when Jesus told them not to be afraid, they were reassured. After Jesus entered the ship, the wind ceased, and they arrived at land.
Киелі кітаптағы оқиғалар
Исаның су үстінде жүргені туралы оқиға Матай, Марқ және Жохан жазған Ізгі хабарларда қайтадан баяндалған, бірақ Лұқаның Ізгі хабарында жоқ. Бұл оқиға Исаның Ғалилеядағы қызметінің соңына қарай, Петір Исаны Мәсіх деп жариялаған және Оның сыртқы келбетінің өзгергенін көрген оқиғалардан бұрын айтылады. Үш Ізгі хабардың барлығында бұл оқиға бес мың адамды тойдырғаннан кейін баяндалады. Иса Жақияның өлімін естіген соң, қайықпен Бейтсайдаға жақын, елсіз жерге тартылды, бірақ көпшілік адамдар оның соңынан жаяу ерді. Кешкісін шәкірттер Ғалилея теңізінің екінші жағына өту үшін қайыққа мінді, ал Иса жалғыз өзі дұға ету үшін тауға көтерілді. Жохан ғана олардың "Кәпәрнаумға" бет алғанын нақты айтады. Теңіздегі сапар барысында шәкірттер жел мен толқындардан қорқып, Исаның оларға қарай су үстінде келе жатқанын көрді. Жоханның Ізгі хабарында олардың қайықтан шыққан жерінен бес-алты шақырым қашықтықта болғаны айтылады. Шәкірттер Исаны көргенде таң қалды, бірақ Ол оларға қорқуға болмайтынын айтты. Петір қайықтан суға түсіп, су үстінде жүрді, бірақ дауылдан қорқып, батып кетті. Ол Исадан көмек сұрады. Иса оны ұстап алып, оның сенімсіздігін айтты және қайыққа қайтарды, содан кейін дауыл тынды. Матай да шәкірттердің Исаны Құдайдың Ұлы деп атағанын жазады, бұл Матайдың қосымша мәліметі. Үш жазбаның барлығында Иса қайыққа мінгеннен кейін жел басылып, олар жағаға жетті. Тек Жоханның жазбасында ғана қайық бірден жағаға жеткені айтылады. Матай мен Марқ осы жерде аяқталады, бірақ Жохан келесі күні теңіздің арғы жағынан Исаны іздеген адамдардың шәкірттердің Исаны тастап кеткенін, бірақ Оның қайда кеткенін білмейтінін айтады. Олар Кәпәрнаумға келгенде, Исадан ол жерге қалай келгенін сұрағанда, Ол жауап бермей, халыққа олардың Оны кереметтер көргендіктен емес, бір күн бұрын жеген нан үшін ергенін айтты және оларға жердегі байлықты іздемей, жоғары рухани құндылықтарға ұмтынуға кеңес берді.
Христиандық ілімдер
Теңізде жүру оқиғасы христиан ілімдерінде нақты түсіндірмелерге ие және зерттеушілер оны маңызды деп санайды, себебі оның христиандық экуменикалық сенімдердің қалыптасуына тигізген әсері бар, бұл төменде талқыланады. Осы перикоптың (мәтін бөлігінің) бір ерекшелігі – ол Иса мен Оның апостолдары арасындағы қарым-қатынасты қалай көрсетеді. Мэррилл Тенни осы оқиғаның мәні олардың қауіп-қатерінде немесе керекулдің өзінде емес, осы мәселеге бағытталғанын айтады. Дуайт Пентекост пен Джон Данильсон бұл керекулді Исаның өз апостолдарына сабақ беру және олардың иманды нығайту үшін әдейі жасағанын мәлімдейді. Дэвид Кук пен Крейг Эванс «аз иманды» деген сөздің Матайда жиі кездесетін тіркес екенін (мысалы, 8:26 дауылды тыныштандырғанда немесе 16:8 нан және парызшылдар туралы, Петірдің мойындауына дейін) айтады және бұл «имансыз» дегенді білдіруі мүмкін. Ричард Кэссиди бұл оқиға Петірдің Исаға сенгенін және Оның ерекше күш-қуатын мойындағанын, сондай-ақ су үстінде жүру арқылы Исаның ісіне қатысуға тырысқанын, өйткені ол өзін Исаға ең жақын сезінгенін көрсетеді. Кук пен Эванс Петірдің «Раббым, мені құтқар!» деген айғайы дауылды басаңдату оқиғасындағы айғайға ұқсас екенін және апостолдардың Исаға тәуелділігін тағы да нығайтады. Ульрих Луз және Дейл Эллисон сияқты ғалымдар осы перикопты Исаның құдайлығын ерте христиандар арасында бекіту құралы деп қарастырады. Алан Робинсон бұл перикопты алғашқы шіркеуде апостолдардың Исаны Құдайдың Ұлы деп қараған сенімін орнатуда маңызды деп санайды. Дейл Эллисонның сөзіне göre, Матайдың баяндауы Құдай Әкенің Өз ұлымен құдайлық күшті бөлісуге дайын екенін көрсетеді және осы перикоптың Исаның құдайлығын экуменикалық сенімдерде бекітуге тигізген әсерін жоққа шығаруға болмайды.
Тарихи-сараптамалық талдау
Осы оқиғаның нақты оқиғаларды баяндайтынын жақтаған ғалымдар Исаның, Құдайдың Ұлы ретінде, табиғат заңдарынан жоғары екенін, немесе Исаның шындығында жағалауда тұрғанын айтады, ал оның бейнесін өзі көрсеткенін мәлімдейді. Эпизодтың мәні оның кереметтігінде жатыр деп есептеледі: «Перикоптың (хикаяның) мағынасы, егер ол шынымен болған керемет оқиғаны баяндайды деп түсінілсе ғана мағыналы» (Леопольд Саборин, 1975). Католик ғалымы Джон П. Мейер су бетіндегі керемет серуеннің тарихи негізі жоқ, ол таза теологиялық хикая екенін санайды. Мейердің пікірінше, ауызша дәстүр Ескі Келісімге сілтемелермен (Исаның «Менмін» деген жауабы Ерте Шіркеуде Исаның Яхве ретінде қабылдануымен сәйкес келеді) және қайта тірілуден кейінгі түсініктермен байланысты. Әсіресе, хикаяның баяндау бөлігі апокалиптикалық жанрға жатады, яғни бұл жанр ерекшеленген символизм мен жарық-көлеңке контрасттарымен сипатталады. Бастапқыда Иса апостолдарды қайыққа жинап, оларды жалғыз тауға дұға етуге жібереді, бірақ оларды «теңіздің» арғы жағында күтетінін уәделейді; апостолдар қарсы жағалауға жеткенде қиындыққа ұшырайды, бірақ Иса пайда болып, бәрі жақсы аяқталады. Мейердің айтуынша, бұл Пасхадан кейінгі ерте Шіркеудің метафорасы: Иса шәкірттерін көтеріліс уәдесімен қалдырып, қайта оралуға уәде береді, бірақ жолдарында оларға қолдау көрсету үшін (Евхаристия арқылы) келіп тұрады. Барлық апокалиптикалық әдебиеттер сияқты, оның мақсаты – мұқтаж қауымға демеу беру. Кейбір ғалымдар бұл оқиға болғанымен, керемет емес деп санайды: мысалы, Альберт Швейцер апостолдардың Исаны жағалауда көргенін, бірақ қатты жел мен қараңғылықтан жаңылып қалғанын айтады; осы «қате түсінік» теориясын қабылдаған ғалымдардың кейбіреулері Марк бастапқыда Исаның теңізде емес, теңіз жағалауында жүргенін жазғанын, ал Жоханның нұсқасы дұрыс екенін мәлімдейді. Басқалары бүкіл оқиғаның «тақуа аңыз» (Б. Х. Бранскомб, 1937) екенін, мүмкін жоғалған оқиғаға негізделгенін айтады; мүмкін Иса толқындардың арасымен (Винсент Тейлор, 1957) немесе құм сілтісімен (Шерман Джонсон, 1972, Дж. Д. М. Деррет, 1981) жүрген шығар. Кейбір ғалымдар бұл оқиғаны «шығармашылық символизм» немесе мифтің мысалы ретінде қарастырады, оны тыңдаушылардың бір бөлігі сөзбе-сөз, ал екіншілері аллегориялық тұрғыдан түсінген болуы мүмкін. Тағы да басқалары оның шығу тегін Ескі Келісімнің мифтік әлемінен (Христостың суды жеңгені Яхведің алғашқы Теңізге жеңісімен, Хаостың бейнесі ретінде) немесе Жаңа Келісімнің ішінде, кейіннен эллиндік және Ескі Келісімнің егжей-тегжейімен безендірілген бастапқы қарапайым оқиға ретінде іздейді. Еврей Киелі кітабында Құдай теңізге билік береді, мысалы, Мұсаға (Шығ. 14:21–29) немесе Ілиясқа (2 Кг 2:8). Янг перикопты шындыққа қатысты үш өзара байланысты, қарама-қайшы көзқарастың көрінісі ретінде талдайды: (i) сезімдік қабылдауға негізделген «әдеттегі шындық»; (ii) Исаның «мүмкін емес» көрінісі байқаушылардың таңғалуына әкелді; (iii) баяндаушының Марк 6:52-дегі метафизикалық түсініктемесі Исаны Құдайдың Ұлы деп таныды.