Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Үнді халық би-драмасы
Indian folk dance drama
Чавиту Надакам (малаялам: ചവിട്ടുനാടകം) – Үндістанның Керала штатының Ернакулам ауданында пайда болған, өте әсем әрі түрлі-түсті латын христиандық классикалық өнер түрі. Көптеген адамдар Кочи форты Чавиту Надакамның туған жері деп санайды. Бұл өнер түрі тартымды кейіпкерлер бейнесі, олардың әсем костюмдері, егжей-тегжейлі әрекеттері және анық дене қимылдарымен ерекшеленеді, бұл ритмикалық музыка мен соққы аспаптарының үйлесімді сүйемелдеуімен ұсынылады. Бұл өнер түрі еуропалық операға өте ұқсас. Осы латын христиандық би-драмасында мәдениеттердің ең сезімтал үйлесімін көруге болады. Чавиту Надакамда көптеген кейіпкерлер бар, олардың барлығы да жылтыраған ортағасырлық киімдермен киінген. Бұл Керала латын христиандарының әскери дәстүрін бейнелейтін дәстүрлі музыкалық би-драманың бір түрі.
Chavittu Nadakam (Malayalam:ചവിട്ടുനാടകം) is a highly colorful Latin Christian classical art form originated in Ernakulam district, Kerala state in India. Commonly believed that Fort Kochi is the birthplace of Chavittu Nadakam. It is noted for its attractive make up of characters, their elaborate costumes, detailed gestures and well defined body movements presented in tune with the rhythmic playback music and complementary percussion. This art form highly resembles European opera. The most sensual blend of cultural influences can be seen in this Latin Christian dance drama. In Chavittu Nadakam there are large number of characters all in glittering medieval dress. It is the form of traditional musical dance drama, which symbolizes the martial tradition of Kerala Latin Christians.
Этимология
"Чавиту Надакам" сөзбе-сөз мағынасында қадамға баса назар аударатын ойынды білдіреді (малаялам тілінде "Чавиту" дегені).
'Chavittu Nadakam' literally means a play that emphasizes step (Chavittu in Malayalam).
Шолу
Кераланың жағалауындағы Латын христиандары арасында кең таралған бұл өнер түрі, Кодунгаллурдың солтүстігіндегі Чаваккадтан бастап оңтүстіктегі Колламға дейін актерлік шеберлік, ән салу, би және Каларипаятту қимылдарын үйлестіреді. Оның бастауы Кочин қаласында, португалдық Латын христиан миссионерлері алғашқы миссиясын құрған жерде жатыр. Чавиту Надакам португалдар Керала жағажайына келгеннен кейін пайда болған деп саналады. Мұндай пікірге киім-кешектеріндегі еуропалық ерекшеліктер себеп. Бірақ, португалдар келгенге дейін Кераланың батыс әлемімен байланысы болғандығын көрсететін тарихи дәлелдер де бар. Кейбір зерттеушілер португалдар Кералаға келгенде мәдени дағдысы жоқ сезімге берілгендіктен Чавиту Надакамды жасады десе де, мұны қолдайтын нақты мәліметтер жоқ. Сонымен қатар, Чавиту Надакамда әндер мен диалогтар үшін тілдің қолданылуы, бұл өнер түрінің жергілікті екенін көрсетеді. Бұл музыкалық қойылым христиан мифологиясына негізделген, ал грек-рим стиліндегі киім мен сахна безендірілісінде батыстың ықпалы байқалады, бірақ қолданылатын тіл тамил және малаялам тілдерінің қосындысынан тұрады. Ол – ең танымал пьесалардың бірі, «Каралман харитам» (Ұлы Карл императорының тарихы) авторы, және бұл пьеса алғашқы Чавиту Надакам болып саналады деп есептеледі.
Popular among the Latin Christians in the coastal areas of Kerala from Chavakkad north of Kodungallur to Kollam in the south, this art form combines acting, singing, dancing and steps of Kalaripayattu. It is originated in Cochin where the Latin Christian Portuguese missionaries have instituted their first mission. Chavittu Nadakam is believed to be originated after the arrival of Portuguese to the Kerala shores. The reason behind this assumption is that Chavittu Nadakam has a significant European character in its costumes and outfits. But there are historical evidences that Kerala had connections with the western world well before the arrival of Portuguese. Even though some argue that the Chavittu Nadakam is created by Portuguese as they felt cultural emptiness when they arrived at Kerala, there are no evidences supporting this view. Also the fact that Chavittu Nadakam uses language for its playback songs and dialogue, suggest that the art form is indigenous in origin. Although this musical play is based on Christian mythology and western influence is evident in the Greco Roman style dress and stage decoration, the language used is a mixture of Tamil and Malayalam. He is the author of one of the most famous play ‘Karalman Charitham’ (the story of Emperor Charlemagne aka Charles the Great), which is thought to be the first Chavittu Natakam.
Өнер көрсету
Шавиту Надакам әдетте ашық сахналарда қойылады. Кейде шіркеудің ішкі кеңістігі де қойылым орны ретінде таңдалады. Орындаушылар жарқыраған еуропалық костюмдер киеді. Сахна ағаш тақтайшалардың үстіне орнатылады. Оқытушыны Анави деп атайды. Бүкіл қойылым мюзикл түрінде орындалады. Би және аспаптық музыка осы өнер түрінің біртұтас бөлігін құрайды. Қоңырау мен барабан қосымша дыбылдық эффект ретінде қолданылады. Пада Тамбер және Маравалади атты соқпалы аспаптар ырғақты қамтамасыз етеді. Актерлер өздері ән айтып, рөл сомдайды. Бұрын ашық сахнада қойылса, қазіргі кезде көбінесе жабық үйлерде көрсетіледі. Осы өнердің ерекшелігі – әртістердің би кезінде еденді соғу арқылы (Чавиту) резонантты дыбыс тудырып, драмалық сәттерді күшейтетіні. Актерлер өзінің сөздерін жоғары дауыспен айтады және күшпен ағаш сахнаны басады, сонымен қатар үлкен қимыл-қозғалыс жасайды. Сондықтан, «Чавиту Надакам» сөзбе-сөз «Соғу драмасы» дегенді білдіреді. Қадамдар мен әндердің үйлесімділігіне ерекше мән беріледі. Би мен өнер осы өнер түрлерінде маңызды орын алады. Аяқпен соғу биі, күрес және фехтовани – Чавитунадакамның қажетті бөлігі. Патшалық киімдер мен әшекейлі костюмдер міндетті түрде қолданылады. Шавиту Натакамда қадамдардың маңызы зор. Бидегі негізгі қадамдар ираттиппукал (куплеттер), калашхангал (кульминациялар), идакалашхангал (интерлюдиялар) және кавитангал (тартымды өлеңдер) деп бөлінеді. Асанға және кітапқа құрмет көрсету рәсімі Важангал деп аталады. Калариде (оқу мектебінде) екі жылға созылатын оқу бағдарламасында таяқ, қылыш және найза сияқты қару-жарақтарды қолдануға үйретіледі. Қарумен жаттығу аяқталғаннан кейін, актерлік шеберлікке қатысты негізгі жаттығулар басталады. Бұл жаттығулар қол, көз және ырғақты қадамдарды қамтитын дене тіліне баулиды, бұл актерлік өнерді тиімдірек етеді. Актерлердің денесін сергіту үшін «мейюзичил» деп аталатын массаж жасалады, себебі қадамдар мен дене қозғалыстары маңызды. Әр актер оқуын аяқтағаннан кейін, сахнаға шығу алдында калариде алғашқы қойылымын көрсетеді.
Chavittu Nadakam is usually performed on open stages. Sometimes the interior of a church is also a venue. The performers wear glittering European costumes. The stage is set up over wooden planks. The training master is known as Annavi. The whole play is performed through musicals. Dance and instrumental music are combined in this art form. The bell and drum are two instruments used as background score. The percussion instruments Pada Thamber and Maravaladi provides the rhythm. The actors themselves sing and act. Though it used to be an open stage performance, in the recent times this is mostly played indoor. The predominant feature of this art is the artists stamping / pounding (Chavittu) the dance floor producing resonant sounds to accentuate the dramatic situations. The actors sing their lines loudly and with exaggerated gestures stamp with great force on the wooden stage. Hence literally Chavittu Nadakam means 'Stamping Drama'. Great stress is laid on the step, which goes in harmony with the songs. In these art forms there is a great importance for dance and art. Foot stamping dance, fighting and fencing are the essential part of Chavittunadakam. Royal dresses and ornamental costumes are necessary. Steps are important in Chavittu Natakam. The basic steps in the dance are divided into irattippukal (couplets), kalashangal (culminations), idakalashangal (interludes) and kavithangal (rhymes). The ceremony of obeisance to the Asan and book is known as Vazhangal. The training in kalari (teaching school), which lasts for two years, includes training in weapons such as sticks, swords and spears. Once the weapon training is complete, the acting main will begin. This training include body language including hands, eyes, and rhythmic steps that can make acting more effective. Because the steps and body movements are important, the actors will be given a body massage called meyyuzhichil to relax the body. After each actor completes his traing, debut performance will be made first at the kalari, before entering the stage performance.
Либреттолар
Бұл әңгімелер көбінесе Киелі кітаптағы батырлық эпизодтар немесе ұлы христиан жауынгерлері туралы. Тарихи оқиғалар, Ұлы Карл сияқты батырлардың өмірі мен ерліктері, Александр туралы әңгімелер 16 ғасырдағы "Чавиту Надакам" пьесаларының тақырыбы болды. 18 ғасырда "Аллесу Надакам", "Катарина Надакам", Исақтың жеңісі сияқты рухани тақырыптар қолданылды. 19 ғасырда "Сатьяпалан", "Нджанасундари", "Комала Чандрика", "Анжелика", "Карлсман" сияқты моральдық тақырыптар көтерілді.
The stories are mostly the heroic episodes of Bible or great Christian warriors. Historical incidents, the life and adventure of heroes like Charlemagne; stories of Alexander were the themes of Chavittu Nadakam in the 16th century. In the 18th century, spiritual themes like "Allesu Nadakam", "Cathareena Nadakam", the victory of the Isaac, etc. were the themes. In the 19th century moral themes like "Sathyapalan"; "Njanasundhari", "Komala Chandrika", "Anjelica", "karlsman" were handled.