Кіріспе

Сыра банкалары мен бөтелкелеріне көбік пайда болуына көмектесу үшін орналастырылатын құрылғы. Виджет – сыраның көпіршігінің қасиеттерін басқару үшін сыра ыдысына орналастырылатын құрылғы. Алғашқы виджет Ирландияда Guinness компаниясымен патенттелген. «Жүзбелі виджет» сыра банкаларында диаметрі шамамен (көрінісі жағынан үстел теннисі добына ұқсас, бірақ кішірек) екі кішкентай тесігі және тігісі бар қуыс пластикалық шар түрінде кездеседі. «Ракеталық виджет» бөтелкелерде, кішкентай тесігі төменгі жағында болатын ұзындығында кездеседі.

Өмірбаян

Гиннес драйвты, бүгінгі таңда белгілі болған күйінде, алғаш рет 1759 жылы өндірілді. Гиннес тұтынушылардың үйде ішуі үшін қаптамада салынған сыраны шығаруға ниеттенгендіктен, Бутылкаланған драйвты Гиннес 1978 жылы жасалды және 1979 жылы ирландиялық нарыққа ұсынылды. Ол шприцке ұқсас "қосушы" құрылғысыз жұмыс істемейтіндіктен, халықаралық нарықта белсенді түрде таныстырылмады.

Әдіс

Кейбір консервіленген сыралар сұйық азот қосып қысымға салынады, ол құты жабылғаннан кейін буланып, көлемін кеңейтеді, газ бен сыраны виджеттің ішкі қуысына кішкентай тесіктен итеріп жібереді – виджеттегі сыраның мөлшері неғұрлым аз болса, соғұрлым жақсы, себебі бұл келешекте көпіршік сапасын жақсартады. Сонымен қатар, сырада аздап азот еріген, оның құрамында еріген көмірқышқыл газы да бар. Оттегінің болуы дәмнің нашарлауына себеп болғандықтан, оны қолдануға болмайды. Ерітілген азоттың болуы кішкентай көпіршіктердің пайда болуына мүмкіндік береді, бұл көпіршік қабатының жұмсақтығын арттырады. Себебі кішкентай көпіршіктердің радиусына кері пропорционал болатын үлкен беттік кернеуді теңестіру үшін ішкі қысымның жоғары болуы қажет. Мұндай жоғары қысымды тек еріген көмірқышқыл газымен жасау мүмкін емес, өйткені азотқа қарағанда осы газдың ерігіштігі жоғары, бұл қабылдауға жарамсыз үлкен көпіршік қабатына әкелер еді. Құты ашылғанда, құтыдағы қысым тез төмендейді, нәтижесінде виджеттегі қысымды газ бен сыра тесіктен ағып шығады. Бұл сыраны қоздырып, сыраның барлық бөлігінде көпіршіктердің тізбектей пайда болуына себеп болады. Соның салдарынан, құтыдағы мазмұн құйылғанда, шыныдағы өте кішкентай газды көпіршіктер мен сұйықтықтың араласуы пайда болады. Бұл белгілі бір сорттағы тұнғыш сыраларға, мысалы қара сыраларға тән. Осы тұнғыш сыралар бөлінгенге дейін еріген азот пен көмірқышқыл газының қоспасын қамтиды, ал араласу сыраны қысыммен крандағы шектегіштің кішкентай тесіктері арқылы итеру арқылы туындайды. Араласқан қоспа біртіндеп тұнып, өте жұмсақ көпіршік қабатын құрайды.

Даму

1969 жылы Дублиндегі Гиннестің Сент-Джеймс-гейт сыра зауытындағы екі сырашы, Тони Кэри мен Сэмми Хилдебранд, ішкі бөліктен газ шығару арқылы банкалар немесе бөтелкелерден суға құйылатын Гиннес өндіру жүйесін жасады. Бұл жүйе 1969 жылғы 27 қаңтарда тіркелген No 1266351 британдық патентпен қорғалды, ал толық сипаттамасы 1972 жылғы 8 наурызда жарияланды. ACORN (Advanced Cans Of Rich Nectar) жобасы аясында банкаларға арналған жүйе әзірленді, онда негізгі қақпақтың астындағы жалған қақпақ газ камерасын құрады (төмендегі оң жақ суретті қараңыз). Техникалық қиындықтар осы тәсілді уақытша тоқтатуға әкелді, содан кейін Гиннес сыртқы иницияторларды қолданатын бөтелкелерге көшті. Кейіннен Гиннес бұл патенттің мерзімін ұзартудан бас тартты және 1984 жылы Эрнест Сондерс компанияның ғылыми-зерттеу және әзірлеу жұмыстарын біріктіргенге дейін бұл өнертабысқа қайта оралу жоспары болған жоқ, жұмыстар Алан Форджтың басшылығымен қайта басталды. Алан Фордж пен Уильям Бёрн консервілеу процесінде оңай орнатылатын ішкі бөліктің дизайнын жасады, ал виджеттің әзірлеу жұмысы 1984-1985 жылдары басталды. Жоспар бойынша, банкаға пластикалық капсула салынып, толтыру кезінде қысымға түсіріліп, банка ашылғанда бұл қысымды бақыланатын түрде босату керек еді. Бұл өнімді бастап, оның ерекше кремостық көпіршігін жасау үшін жеткілікті болжаныпты. Алайда, Тони Кэри қысым кезінде сыраның виджетке күшпен еніп, көпіршіктің сапасын төмендеткенін байқады. Ол бұл мәселені шешу үшін қақпақ тігілгеннен кейін банканы жылдам кернеуді ұсынды. Бұл қосымша жаңалық табысқа жетті. Дублинге жіберілген алғашқы үлгілер "Динамит жобасы" деп белгіленді, бұл кедендік және акциздік органдардың үлгілерді босатуын кешіктірді. Осы себепті атау ACORN жобасының еске алу ретінде Оактриге өзгертілді. "Қосымшалар" деген атау да өзгертілді; операторлар оларды орналасқаннан кейін бірден "виджеттер" деп атады, бұл атау индустрияда қалыптасты. Идеяларды дамыту жалғасты, жүзден астам балама қарастырылды. Соққымен құйылған виджетті лазермен тесіп, лазердің полипропиленді өртеуінен пайда болған түтінді жою үшін үрлегіш қолдану жоспарланған. Алайда, бұл әділден бас тартылып, газды ауамен азотқа алмастыру және қарапайым әрі арзан инъекциялық қалыптау әдістерін қолдана отырып, тесігі бар виджеттер жасауға шешім қабылданды. Іске қосылу 1988 жылдың қаңтарында басталды, ал ұлттық іске қосылу 1989 жылдың наурызында өтті. Бұл бірінші буын виджеті банканың түбінде үйкеліс күшімен бекітілген пластикалық диск болды. Бұл әдіс сыра суық болғанда жақсы жұмыс істеді, бірақ жылы болғанда банка ашылғанда асып кетуі мүмкін еді. Гиннес "Smoothifier" деп атаған жүзуші виджет 1997 жылы ұсынылды және бұл мәселеге тап болмайды. Сол жақтағы суреттер 1969 жылдан 1988 жылға дейін банкалар мен бөтелкелердегі Гиннестің суға құйылатын нұсқасын әзірлеу кезеңдерін көрсетеді. Виджет идеясы тез танымал болды. John Smith's 1994 жылы өз банкаларына виджеттерді қоса бастады, ал қазір Ұлыбританиядағы көптеген сыра брендтері виджеттерді қолданады, көбінесе Ball Corp компаниясының технологиясымен қатар, консервілеу кезінде азотпен зарядталатын виджеттерді қолданады.

Бірлік стакан виджеті

Виджет шыны дегеніміз – сыра шынысының түбінде лазермен салынған, көмірқышқыл газының көпіршіктерін шығаруға көмектесетін өрнек. Бұл өрнек қарапайым дөңгелек немесе клеткалы суреттен бастап логотипке немесе мәтінге дейін кез келген нәрсе болуы мүмкін. Сыра шынысының түбіндегі виджет ядролық нүкте жасау арқылы жұмыс істейді, бұл оған тиетін сұйықтықтан CO2-ні босатуға мүмкіндік береді, соның арқасында сырадағы көпік сақталады. Бұл Fosters, Estrella және басқа да көптеген сыра брендтері Ұлыбританиядағы пабтарда оларды қолдану арқылы ең көп таралған.