Кіріспе
Маргамкали (малаялам тілінде: മാർഗ്ഗംകളി) – Керала штатындағы Сент-Томас христиан қауымының ежелгі үнділік айналма биі. Оны негізінен Княная немесе Оңтүстік христиандар деп аталатын туыстық одақтағы топтар орындайды. Би 3 ғасырдағы Томаның апокрифтік әрекеттеріне негізделген, елші Томаның өмірі мен миссионерлік қызметін баяндайды.
Margamkali (Malayalam:മാർഗ്ഗംകളി ) is an ancient Indian round dance of the St. Thomas Christians community based in Kerala state, mainly practiced by the endogamous sub sect known as the Knanaya or Southist Christians. The dance retells the life and missionary work of Thomas the Apostle, based on the 3rd century apocryphal Acts of Thomas.
Тарих
Маргамкалидің шығу тегі туралы бірнеше пікір бар. Олар: Бұл диаспорадағы еврейлердің той әндері мен билеріне қатысты. Ғалымдар Малабар еврей билері мен әндерінің және Маргамкали би түрінің ортақ тегі бар екенін анықтады. Сонымен қатар, П.М. Юссей және доктор Шалва Вейл сияқты ғалымдар Кнаная христиандары мен Малабар еврейлерінің әдет-ғұрыптары мен рәсімдерінде көптеген ұқсастықтарды тапты. Бұл би Сангам-калиден, брахмандардың би түрінен шыққан. Бұл өнер Кераладағы Намбудири брахмандардың "Ятра Кали" өнерінен де алынған. "Маргам" сөзі малаялам тілінде жол, бағыт немесе шешім дегенді білдіреді, бірақ діни контексте ол құтқарылуға жету жолы ретінде танылады. Христиан дініне өту процесі Кералада бұрын "Маргам Кудал" деп аталды. Бұл халық өнерінің көп бөлігі апостол Томас миссиясымен байланысты. Алғашқы Маргам Кали Малабарға Томас апостолдың келгенін, оның жасаған кереметтерін, оның жұмыс істеген халқының достығы мен қарсылығын, оның бастан өткерген қуғын-сүргіндерін, түрлі жерлерде салған шіркеулер мен кресттерді сипаттайды. Бұл мәліметтер Маргам Кали әндерінің әртүрлі шумақтарында қамтылған. Кераланың Маргам Калиі – Малабар жағалауындағы Сирия христиандары арасындағы Томас апостолдың қасиетті дәстүрінің маңызды бөлігі. Бұл өнер түрінің қазіргі және ертедегі күйі арасындағы айырмашылық Маргамкали тарихының үш маңызды кезеңіне алып келеді. Бірінші кезең – отарлауға дейінгі кезең, онда бұл жартылай театрлық форма Томас христиандары арнайы жағдайларда орындалған. Паричамуттакали (қылыш пен қалқан биі) де оның бір бөлігі болған. Кейін Диампер Синоды осы жергілікті форманы шектеді. XVII ғасырда Кнаная діни қызметкері Итти Томман Катанардың еңбегімен бұл форманың мәтіндік бөлігі дамыды. Маргамкали осы кезеңде өңделген және қазіргі он төрт шумақтық құрылымға келген болуы мүмкін. Алайда, XIX ғасырдың соңына дейін бұл өнер түрі кеңінен таралмаған, бірақ кейбір жерлерде сақталған. Бірақ XIX ғасырдың соңы мен XX ғасырдың басында бұл форма қайтадан танымал болды және құрылымдық өзгерістер болды. Каларикал Унни ашхан, Индумотил Кочеппу ашхан, Индумотил Кутто ашхан сияқты шеберлер осы өзгерістерге жауапты болды. Осы уақытқа дейін Кнаная ғалымы Путанпурикал Утхуппу Лукозе 1910 жылы "Маргамкали Паттукал" жинағын жариялады. 1924 жылы еуропалық діни қызметкер және ғалым Фр. Хостен С.Ж. Коттаямдағы Кнаная халқының Маргам Кали биін көрді және бұл ежелгі өнерге ғашық болды. Кейіннен Хостен 1925 жылы Ватикандағы Миссиялық көрмеде биді көрсету үшін бишілерді Римге әкелуге тырысты, бірақ бұл әрекет солтүстікшіл Томас христиандарының наразылығына ұшырады. Олар бұл өнер түрін "дөңгес қойылым" деп қарады және оны орындаса "барлық Томас христиандарын күлдіре алады" деп мәлімдеді. 1960 жылдары халықтық мәдениетті зерттеген Томас христиан ғалымы доктор Чумар Чондал Маргам Калидің әлеуметтанулық зерттеуін жүргізді және бұл практика тек Кнаная қауымына тән екенін анықтады. Сонымен қатар, Чондал сол кездегі барлық Маргам мұғалімдері мен топтарының толығымен Кнаная екенін анықтады. Доктор Чумар Чондал өнер түріне қатысты келесі талдауды жасады: "Кнаная христиандары ең көне және әр түрлі өнер түрлеріне ие. Маргамкали – олардың биі. Жалпы, Маргамкали Сирия христиандары арасында кең таралған деп айтылады, бірақ мұқият және сыни бақылау Маргамкали княниттер арасында қолданылып, таратылғанын көрсетеді. 1960 жылдарығы зерттеулерімде, Трисур және Пала сияқты Сириялықтар көп тұратын аймақтарда бұл өнер түрінің қолданылғанын таба алмадым. Маргамкали дәстүрін талдау арқылы: 70% Кнаная католиктері арасында және 25% Кнаная якобиттері арасында". 1900 жылдардың соңында өнер түрі Томас христиан қауымы арасында күрт төмендеді, бірақ Кнаная қауымы өнер түрін насихаттау және одан әрі дамыту бастамасын қолға алды. 1970 және 1980 жылдары Кнаная діни қызметкерлері Фр. Джордж Карукапарамбил және Джейкоб Веллиан, сондай-ақ халықтық мәдениетті зерттеуші доктор Чумар Чондал 33 Кнаная ашанның немесе Маргам Кали мұғалімдерінің көмегімен ежелгі өнерді жандандыру үшін көп жылдар бойы зерттеулер жүргізді. Тарихи, музыкалық және этнохореологиялық сараптамалар арқылы зерттеушілер тобы Маргам Калиді жүйелі түрде жинақтады және мектептер мен мәдени ұйымдар арасында жасөспірімдер фестивальдерінде бәсекелестік ретінде насихаттады, содан кейін бұл өнерді Кераланың Білім министріне ұсынды, ол команда жасаған 14 минуттық деректі фильмді көрсетті. Маргам Кали мәңгі сақталатынын қамтамасыз ету үшін команда Маргам Кали мен оған байланысты христиан өнерін одан әрі дамыту үшін арнайы орталық іздеді. 1995 жылы Коттаям Кнаная діоцезінің епископы Мар Куриакосе Кунассери командаға көмектесіп, "Хадуса" (Сирия тілінде "Билеу/қуаныш") институтын құрды, ол бүгінгі күні Маргам Калидің болуына және дамуына үлкен үлес қосып келеді. Хадуса "Маргам Кали Ааттапракарам" атты мәтінді жариялады, ол бұл өнер түрі үшін сенімді анықтамалық материал болып саналады.
It is traced back to Jewish wedding songs and dance from the diaspora. Scholars have found common origin among Malabar Jewish dance and songs and the dance form of Margamkali. In addition, scholars like P. M. Jussay and Dr Shalva Weil have found many similarities in the customs and rituals of Knanaya Christians and Malabar Jews. It is derived from Sangam kali, a performance dance form of Brahmins. It is derived from the Yathra Kali, a performance art of Nambudiri Brahmins in Kerala. "Margam" means path or way or solution in Malayalam, but in the religious context it is known as the path to attain salvation. The process of conversion to Christianity was known as "Margam Koodal" until recently in Kerala. Much of this folk art is woven around the mission of St. Thomas, the Apostle. The original Margam Kali describes the arrival of St. Thomas in Malabar, the miracles he performed, the friendship as well as the hostility of the people among whom he worked, the persecution he suffered, the churches and crosses he put up in various places, etc. These details are incorporated in the various stanzas of the Margam Kali songs. Kerala's Margam Kali is an important element in the age old and hallowed tradition of St Thomas among the Syrian Christians of Malabar Coast. The disparity between the present condition of this form and the early days leads one to assume three important phases in the history of Margamkali. The first phase was the pre colonization one in which this semi theatrical form was performed by the Saint Thomas Christians during special occasions. Parichamuttukali (The sword and shield dance) was also a part of it. Later Synod of Diamper curbed and suppressed this native form. During the seventeenth century, due to the efforts of a Knanaya priest Itti Thomman Kathanar, the textual part of this form got certain upliftment and care. The Margamkali might have been edited and refashioned into the present fourteen stanza structure during this period. However, until the end of the nineteenth century the art form was not in common practice even though it did exist in some places. But at the end of the nineteenth and the beginning of the twentieth century, the form became popular once again, and some structural changes took place then. Masters such as Kalarikal Unni ashan, Indumoottil Kocheppu ashan, Indumoottil Kutto ashan were some of them who were responsible for this change and upheaval. By this time the Knanaya scholar Puttanpurikkal Uthuppu Lukose compiled and published Margamkali Pattukal in 1910. In 1924 the European priest and scholar Fr. Hosten S. J. witnessed the Margam Kali danced by the Knanaya of Kottayam and was enamored by the ancient artform. Subsequently, Hosten endeavored to present the dance at the Mission Exhibitions at the Vatican in 1925 by bringing these dancers to Rome, however this venture was met with mass resentment and disapproval from the Northist St. Thomas Christians who viewed the artform as being an "uncouth performance" and stated that if performed it "might ridicule all the St. Thomas Christians". During the 1960s the St. Thomas Christian scholar of folk culture Dr. Chummar Choondal led a sociological survey of the Margam Kali and noted that the practice was solely of the Knanaya Community. Furthermore, Choondal found that all of the Margam teachers and groups of the time period were entirely Knanaya. The following analysis of the art form was stated by Dr. Chummar Choondal. “Knanaya Christians have the most ancient and varied art forms. Margamkali is their
dance form. Generally, it is said that margamkali is said in vogue among the Syrian Christians, but a close and critical observation will show that the practice and propagation of margamkali were among the Knanites. During my research in the 1960s, I could not find this art form practiced in the regions like Trissur and Pala where the Syrians are thickly populated. The traditions of margamkali can thus by analyzed: 70% among Knanaya Catholics and 25% among Knanaya Jacobites.”
In the late 1900s the art form was heavily in decline among the St. Thomas Christian Community but the Knanaya community took upon the initiative to promote and further expand the art form. In the 1970s and 1980s the Knanaya priests Fr. George Karukaparambil and Jacob Vellian as well as scholar of folk culture Dr. Chummar Choondal undertook years of heavy research and study with the help of 33 Knanaya ashans or teachers of Margam Kali to revitalize the ancient art form. Through critical historical, musicological, and ethnochoreological evaluation this team of researchers systematized Margam Kali and promoted it among schools and cultural organizations as an item of competition in youth festivals and eventually presented it to Kerala's Minister of Education who introduced a 14 minute long documentary created by the team. In order to make sure Margam Kali would be an art form set in stone, the team looked for a formal center for the furthering or Margam Kali and allied Christian art forms. Mar Kuriakose Kunnasserry the Bishop of the Knanaya Diocese of Kottayam came to the aide of the team in 1995 and established Hadusa (Syriac for Dancing/Rejoicing), as an All India Institute of Christian Performing Arts which in part has forever aided the existence and prominence of Margam Kali today. Hadusa has released a text titled "Margam kali Aattaprakaaram" which is considered as an authentic reference material for this art form.
Өнер көрсету
Көбінесе, он екі биші Нилавилаккудың айналасында ән айтып, билеп, қол шапалақтасады, үстіне дәстүрлі "Чаттайум мундум" киімін киеді. Шам Мәсіхті, ал бишілер оның шәкірттерін бейнелейді. Көрсетілім әдетте екі бөлімнен ("падхам") тұрады және әуендер мен билермен басталады, онда апостол Әулие Томас туралы өмірбаяны айтылады. Содан кейін жасанды қылыштар мен қалқандарды қолданатын шайқас ойынымен күрт өзгереді. Маргамкали әншінің бірге орындайтын екі кішкентай ладонь мөлшеріндегі қоңырдан басқа ешқандай аспапты қолданбайды. Бастапқыда оны ерлер, кейін ұлдар орындаған, бірақ қазіргі кезде әйелдер де билейді.
Бүгін
Қазіргі уақытта Маргамкали және Паричамуттакули екеуі де Керала штатының жастар фестиваліне қосылған. Бұл өнер түрлерін төрт деңгейлі жүйеде (яғни, мектеп, аудандық, облыстық және штатық деңгейдегі) жастар фестивалінде бәсекелестікке түсуге мүмкіндік береді. Марғам Кали көбінесе әйелдер мәдени шараларда, ал мектеп оқушылары түрлі жарыстарда орындайды.