Кіріспе

Ганглионеврома (кейде "ганглиома" деп те аталады) – нейрокрест симпатогониясынан пайда болатын, симпатикалық жүйке жүйесінің толыққанды ересемеген жасушаларынан туындайтын, автономды жүйке талшықтарының сирек кездесетін және қатерсіз ісігі. Дегенмен, ганглионевромалардың өзі толық дифференциацияланған нейрондық ісіктер болып табылады және оларда ересемеген элементтер жоқ. Ганглионевромалар ең көп кездесетін жері – іш қуысы, бірақ бұл ісіктер симпатикалық жүйке тіні бар кез келген жерде өсе алады. Басқа жиі кездесетін орындарға бүйрек үсті безі, омыртқа жанындағы ретроперитонеум, артқы медиастинум, бас және мойын жатады. Ганглионеврома (қатерсіз), ганглионевробластома (аралық), нейробластома (агрессивті).

Симптомдар мен белгілер

Ганглионеврома көбінесе ешқандай белгісіз өтеді және әдетте басқа ауруға қаралып немесе емделген кезде ғана анықталады. Кез келген белгілер ісіктің орналасқан жеріне және жақын орналасқан органдарға байланысты болады. Мысалы, кеуде қуысындағы ісік тыныс алуда қиындықтарға, кеудеде ауырсынуға және трахеяның қысылуына себеп болуы мүмкін. Егер ісік құрсақтың төменгі бөлігінде орналасса, ол құрсақ ауруы мен ісінуге шақыруы мүмкін. Жұлынға жақын орналасқан ісік жұлынның деформациясына немесе қысылуына әкелуі мүмкін, бұл аяқтар мен/немесе қолдардағы ауырсынуға және бұлшықеттерді басқару қабілетінің немесе сезімталдықтың жоғалуына соқтыруы мүмкін. Бұл ісіктер кейбір гормондарды өндіруі мүмкін, бұл диареяға, қыздарда клитордың үлкеюіне, жоғары қан қысымына, денедегі шаш өсуіне және тершеңдікке әкелуі мүмкін. Ганглионеврома – қатты, тығыз ісіктер, көзбен қарағанда көбінесе ақ түсті болады.

Диагностика

Ганглионевромаларды компьютерлік томография (КТ), магнитно-резонанстық томография (МРТ) немесе бас, іш қуысы немесе шағыр аймағының ультрадыбыстық тексеруі (УЗИ) арқылы көру арқылы диагностикалауға болады. Ісік гормондарды немесе қан айналымындағы басқа химиялық заттарды бөліп шығаратынын анықтау үшін қан және зәр сынақтары тағайындалуы мүмкін. Диагнозды нақтылау үшін ісіктен биопсия алу қажет болуы мүмкін.

Емдеу

Ганглионевромалар қатерсіз болғандықтан, емдеу қажет болмауы мүмкін, себебі емдеу пациенттерді оны өз күйінде қалдырудан гөрі көп тәуекелге ұшыратуы мүмкін. Егер белгілер болса немесе айқын физикалық деформация байқалса, емдеу көбінесе ісікті хирургиялық жолмен алып тастаудан тұрады.

Болжам

Көптеген ганглионевромалар қатерлі емес, демек күтілетін нәтижесі көбінесе жақсы болады. Дегенмен, ганглионеврома қатерлі ісікке айналып, басқа аймақтарға таралуы немесе алынып тасталғаннан кейін қайта өсуі мүмкін. Егер ісік ұзақ уақыт бойы болса және омыртқа миына қысым көрсетсе немесе басқа да белгілерді тудырса, хирургиялық жолмен ісікті алып тастағаннан кейін де түзетуге келмейтін, қайтымсыз зақымдануға әкелуі мүмкін. Омыртқа миының қысылуы сал болуы мүмкін, әсіресе себебі дер кезінде анықталмаса.