Токелаудың өзін-өзі анықтау референдумы және оның нәтижелері
2006 Tokelauan self-determination referendum
Токелаудың тәуелсіздік референдумы: БҰҰ бақылауымен өткен дауыс беруде 60% қолдау көрсетілді, бірақ қажетті 2/3 көпшілікке жетпеді. Токелаудың мәртебесі талқыланды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Токелауда 2006 жылдың 11-15 ақпаны аралығында Біріккен Ұлттар Ұйымының қадағалауымен өзін-өзі анықтау жөніндегі референдум өтті. Ұсыныс Токелаудың мәртебесін Жаңа Зеландияның құрамына енбеген аумағынан, Жаңа Зеландиямен еркін байланыстағы, өзін-өзі басқаратын мемлекетке өзгертуді көздеген, бұл Кук аралдары мен Ниуэге ұқсас болар еді. Дегенмен, сайлаушылардың 60% қолдағанмен, ұсыныстың қабылдануы үшін үштен екі көпшілік дауыс қажет болды. Токелаулықтардың көп бөлігі Жаңа Зеландияда тұрады және Біріккен Ұлттар Ұйымының өзін-өзі анықтау туралы референдумдардағы стандартты тәжірибесіне сәйкес, олар референдумда дауыс беруге құқылы емес еді. Алайда, осы қауымдастықтағы алаңдаушылықтар дауыс беруге құқылы адамдарға әсер еткен болуы мүмкін, соның салдарынан референдум сәтсіз аяқталды. Егер референдум қабылданылған болса, Токелау Біріккен Ұлттар Ұйымының өзін-өзі басқара алмайтын аумақтар тізімінен шығарылар еді, өйткені Кук аралдары мен Ниуэ оларға өзін-өзі басқару құқығы берілген 1965 және 1974 жылдары осы тізімнен алынып тасталған.
A self determination referendum was held in Tokelau between 11 and 15 February 2006, supervised by the United Nations, The proposal would have changed Tokelau's status from an unincorporated New Zealand territory to a self governing state in free association with New Zealand, akin to the Cook Islands and Niue. However, although 60% of voters voted in favour, a two thirds majority was required for the proposal to succeed. The majority of Tokelauans reside in New Zealand, and were ineligible to vote in the referendum, in line with standard practice in United Nations mandated votes on self determination. However concerns among this community may have influenced those who were eligible to vote, thereby contributing to the referendum's failure. The passage of the referendum would have removed Tokelau from the United Nations list of non self governing territories, as the Cook Islands and Niue were removed from this list when they were granted self governance in 1965 and 1974 respectively.
Салдары
Токелаудың келе жатқан басшысы Пио Туиа 2006 жылдың ақпан айында дауыс беру нәтижесінің шамалы айырмамен қабылдалмағанын ескере отырып, бұл мәселе бірнеше жылдан кейін қайта қаралуы мүмкін екенін айтты. 2006 жылдың маусым айында оның ізбасары Колуей О'Брайен Fono 2007 жылдың соңында немесе 2008 жылдың басында ұқсас референдум өткізуге келіскенін хабарлады. Нәтижесінде, 2007 жылдың қазан айында өзін-өзі анықтау жөніндегі екінші референдум өткізу туралы шешім қабылданды. Біріккен Ұлттар Ұйымының Токелаудағы отаршылдықтан арылуға бағытталған соңғы күш-жігерінің салдарынан Токелаудың Америка Самоасының құрамына заңды түрде кіретін Суэйнс аралына қатысты талабы қайта жанданды.
Outgoing Tokelau Ulu (head of government) Pio Tuia suggested in February 2006 that since the vote failed to pass by such a small margin, the issue was likely to be revisited in a few years' time. In June 2006, his successor Kolouei O'Brien announced that the Fono had agreed to hold a similar referendum again in late 2007 or early 2008; in the end, it was decided to hold a second referendum on self determination in October 2007. An unintended result of the United Nations' recent efforts to promote decolonization in Tokelau has been the re emergence of a Tokelauan claim to Swains Island, which is legally part of American Samoa, hitherto a somewhat dormant issue.