Кіріспе

Қытай халық мұрасында тас пен үлкен тастардың жиынтығы. Тас күзетші лабиринті – Багуа тұжырымына сүйенген Чжугэ Лян жасаған деп есептелетін тас және қиыршық тастардың жиынтығы. Бұл құрылым қазіргі Байдүчэн қаласының (Чунцин, Қытай) жанындағы Янцзы өзенінің Юфу жағалауында (魚腹浦) орналасқан, және оның қираған қалдықтары бар деген болжам бар. Халық аңызында, жаз айларында Янцзы өзенінің суы көтерілгенде, бұл құрылым суға батып кетеді, бірақ күзде қайтадан пайда болып, тастар мен үлкен тастар өз орналасқан жерлерінде толыққанды күйінде қалады.

Лу Сюньмен кездесу

Тас күзетші лабиринті Луо Гуанчжонның «Үш патшалықтың романсы» атты тарихи романының 84-тарауында еске алынған. Лю Бэй Сяотин шайқасында Лу Сюньға жеңіліп, Лу Сюнь қуып жеткенде Байджиченге қарай қашты. Лу Сюнь Байджиченге жақын Янцзы өзенінің жағасындағы Юфу жағалауына келгенде, күшті жаудың бар екенін сезіп, әскерлерін мүмкін болатын тұзаққа қарсы ескертті. Ол алдымен барлаушыларды жіберді, олар аймақтың тек шашыраңқы тастардан басқа бос екенін хабарлады. Лу Сюнь қызығып, жергілікті тұрғындардан сұрады, олар Чжугэ Лян Сычуаньға алғаш кіргенде тастарды орналастырғаннан кейін аймақтан ци энергиясы пайда бола бастағанын айтты. Лу Сюнь жеке өзі аймақты тексеріп, «лабиринтті» жалған көрініс деп санады, сондықтан бірнеше әскерін ішке кіргізді. Ол шығар алдынан күшті жел соқты. Көңілдің толқуы аспанды көлеңкелеп, тастар қылыштардай көрінді, таудай топырақ үйінділері пайда болды, ал өзен толқындары шабуылдап келе жатқан әскердей шуылдады. Лу Сюнь: «Мен Чжугэ Лянның тұзағына түстім!» — деп айғайлап, лабиринттен қашуға тырысты, бірақ сәттілікке жете алмады. Кенеттен Лу Сюнь бір қартты көріп, ол лабиринттен шығуға көмектесуді ұсынды. Лу Сюнь оның соңынан еріп, лабиринттен аман-есен шықты. Қарт кісі өзін Хуан Чэнъян деп таныстырды, Чжугэ Лянның қайнағасы. Ол Лу Сюньға лабиринттің ба гуа ұғымына негізделгенін түсіндірді. Хуан Чэнъян Лу Сюньға Чжугэ Лян лабиринтті алғаш салғанда Ву әскерінің генералы оған кездесетінін болжағанын және тұзаққа түскенде оны шығармауын өтінгенін айтты. Лу Сюнь аттан түсіп, Хуан Чэнъянға алғыс айтты. Лагерьге оралғанда, ол Чжугэ Ляннан ақыл-парасат жағынан кемшіліктері бар екенін мойындады. Содан кейін ол Шығыс Вуға қайтуды жоспарлады, өйткені олардың қарсыласы Цао Вэй осы жағдайды пайдаланып Вуға шабуыл жасауы мүмкін деп қорқады.

Тарихилығы

Бұл оқиға туралы «Үш патшалықтың жазбалары» – Үш патшалық дәуірі тарихының беделді тарихи мәтінінде ешқандай құжат табылмайды. Лу Сюньнің өмірбаянында айтылғандай, Лю Бей Байджиченге шегінгеннен кейін Ву генералдары Сюй Шен, Пан Чжан, Сонг Цянь және басқалары Лю Бейдің қолға түсуге мүмкін екенін сезіп, Байджиченге шабуыл жасауға Сунь Куаннан рұқсат сұрап, оған ұдайы өтініштер жіберді. Сунь Куан Лу Суннан пікір алды, ал Лу Сун, Жу Ран мен Луо Тонг бірлесіп: «Као Пиде мыңдаған әскер бар. Ол бізге Бейге шабуыл жасауға көмектесетінін айтса да, ниеті басқа. Уға жылдам қайтуды шешіңіз» деді. Көп ұзамай, Лу Сун болжағандай, Цао Вэй әскерлері Шығыс Вуға үш бағыттан шабуыл жасады, бұл 222 және 225 жылдар аралығында Вей мен Ву арасындағы бірнеше шайқастарға әкеп соқты.

Чжан Сяньчжунның кездесуі

Мин әулетінің соңғы жылдары көтерілісші Чжан Сяньчжун Чэнду қаласында император әскерінен қашып жүргенде лабиринтке кез болып түсті. Бір қарттың нұсқауымен Чжан Сяньчжун әскерін лабиринтке кіргізіп, одан шығарды. Оларды қуған император әскерлері де ілесіп кірді. Кенеттен тұман құршап алды, ал топырақ үйінділері төбелер мен сай-салалар сияқты көрінді. Император сарбаздары түн бойы қашып құтылуға тырысып, шаршап қалды, бірақ тек таң сәтiнде ғана олар топырақ үйінділеріне шабуыл жасап жатқанын түсінді.

Мәдени сілтемелер

Лабиринт көптеген ежелгі қытай ақындарының шығармаларында тақырып болған, мысалы Ду Фу және Лу Ю. Лабиринт және оның орналасқан жері 1978 жылы жарық көрген Брайан Олдисстің "Ту Фудың кішкентай тастары" атты әңгімесіне оқиға орны болды. Хироси Араматаның "Теито Моногатари" классикалық оккульттік романында Кимон Тонку сиқырының бейнесі тас күзетші лабиринтіне негізделген. Лабиринт Үш патшалық дәуіріне арналған көптеген бейне ойындарда кездеседі. Мысалы, ол Koei компаниясының "Династиялық жауынгерлер" сериясындағы И Лин шайқасының ажырамас бөлігі болып табылады. Magic: The Gathering коллекциялық карта ойындарының Portal Three Kingdoms жиынтығында "Eightfold Maze" деп аталатын карта бар. 2008 жылғы "Қызыл жартастар шайқасы" фильмінде Лю Бэй мен Сунь Куан өз әскерлерін багуаға негізделген формацияда орналастырды. Сао Саоның алдыңғы қатардағы әскері осы формацияға тартылып, одақтас күштерден ауыр жеңіліске ұшырады. Танымал Fate/Grand Order мобильдік ойынында Сегіз қырлы лабиринт Жуге Лянның "Қайтып келмейтін армия • Тас күзетші лабиринті" атты Noble Phantasm-ында айтылады. Лабиринт Ya Boy Kongming! анимесінде де көрсетілген.