Кіріспе

Дэвид Айвстың "Philip Glass Buys a Loaf of Bread" пьесасы – Дэвид Айвстың 1994 жылғы "All In The Timing" жинағына енген бір актілік пьеса.

Өндіріс тарихы

Бұл пьеса алғаш рет 1990 жылдың қаңтарында Нью-Йорктегі «Манхэттен Панч Лайн» театрында қойылды. Кейін ол 1993 жылы «Primary Stages» театрында «All in the Timing Off Broadway» деген атпен ұсынылған алты қысқа пьесаның құрамына енді және 2013 жылы қайта қойылды. Айвс пьесаны былай деп сипаттады: «Бұл шағын пьесалардың әрқайсысы театрдың нақты бір саласы бойынша шағын сабақ болды. Мысалы, «Филип Гласс нан сатып алады» пьесасы – оркестр болмағанда алты минуттың ішінде қанша музыка жазуға болады деген сұраққа жауап береді».

Шолу

Қысқа пьеса композитор Филип Гластың минималистік стилін имитациялайды; яғни, салыстырмалы түрде аз сөздер мен идеялар тұтас шығарма бойына көп рет қайталанады. Бұл туындының құрылымы хип-хоп немесе музыкалық номерге ең жақын, бірақ олардан айқын ерекшеленеді. Ритм кезекпен өте жылдам және өте баяу болады. 5 сағаттық Гласс операсы – «Эйнштейн жағажайда» кейбір пікірлерге göre, мұндай ритмдердің жақсы үлгісін ұсынады. Пьеса толығымен қалыпты жағдайда басталады және аяқталады: «Филип Гласс» нан базарға кіреді, онда ол бұрынғы махаббатымен және оның досымен кездеседі. Бұл сахнаның екі шеті арасындағы ұзақ бөлім, қоңыраудың (Айвз пьесаларында жиі кездесетін мотив) үнімен белгіленеді, ашылу және жабылу сахналарында қолданылған сөздердің ритмдік өзгерісін көрсетеді. Кейбір фразалардың мағынасы түсініксіз («ФИЛИП НАН ОЙЛАЙДЫ»), бірақ олар Филиптің осы әйелді қайта көргендегі ішкі сезімін көрсететін эмоционалдық атмосфераны құру үшін қолданылады. Басқа сөздер түсінікті, бірақ абсурдты, мысалы, «ФИЛИП ГЛАСС – НАН» және «ФИЛИП СҮЙІСПАҚҚА МҰҚТАЖ», ал кейбіреулері философиялық мәні бар, мысалы, «УАҚЫТ – СӘТ». Пьеса бірнеше тақырыпты ұсынады (бірақ олардың ешқайсысы тым сериозды емес), соның ішінде нақты өмірдің (Нан пісірушінің) біздің өмірге деген тілегімізді (Филип Гласс және оның бұрынғы махаббаты) бұзуға бейімділігі. Филип Гласс немесе актерлер философиялық ашылуға жақындаған сайын, олар «Бару! Бару! Бару! Бару! Уақыт! Уақыт! Уақыт! Уақыт!» сияқты трохаик, мағынасыз ритмдерге оралады. Нанды Филиптің өмірі мен бақытының символы ретінде қарастыруға болады, ол оны бірнеше рет сұрап, нәтижесіз қалады. Нан пісірушінің өмірінде де «нанға» мұқтаждығы бар, ол үшін не болса да, тіпті ақшаға («нанға») да мұқтаж болуы мүмкін. Бұл туындының бастапқы «ноталар жинағында» айтылғандай, ешбір хабарға толыққанды сенуге болмайды. Филип Гласс Айвстың басқа туындыларынан оның аяқталуы комедиялық немесе драмалық түрде ойналуы мүмкін екендігімен ерекшеленеді. Айвстың барлық туындыларының ішінде бұл режиссерлердің түсіндіруіне ең ашық, сондықтан оның қойылымдары өте әртүрлі. Кейбір қойылымдар пародияның абсурдтығын кульминациялық нүктеге дейін арттыруды таңдаса, басқалары аяғына қарай ритмді өзгерткенде, пьесадағы сирек кездесетін драмалық ашылуларға мүмкіндік беруі мүмкін, мысалы, «ӘЙЕЛДІҢ ҚАЙҒЫСЫ НЕМЕ?» және музыкалық интерлюдияның соңғы жолы «МҰҚТАЖДЫҚ ЖОҚ, ӘЙЕЛДІҢ МҰҚТАЖДЫҒЫ ЖОҚ, МӘСЕЛЕ МҰҚТАЖДЫҒЫ ЖОҚ. ӨЗГЕРІС ЖОҚ». Дегенмен, пьеса көбінесе күлкімен аяқталады, Гласс нан пісірушіден оның ақшасын қайтаруын сұрайды, ал нан пісіруші «АҚША ЖОҚ» деген жазуы бар тақтайшаны көрсетеді. (Кейбір қойылымдарда тақтайша жоқ, бұл жай ғана білдіріледі немесе тікелей айтылады.)