Кіріспе
Фильм ұстағышы – камераға немесе арнайы фильм сканеріне, немесе фильмді сканерлеу мүмкіндігі бар жазық сканер сияқты оптикалық сканерлеу құрылғысына салынуға арналған бір немесе бірнеше фотофильмді ұстайтын аксессуар. Бұл термин ең көп үлкен форматты камераларда қолданылатын табақша пленканы ұстайтын құрылғыны білдіреді, бірақ орта форматтағы және тіпті 135 мм пленкалы камера жүйелеріндегі түрлі айырбасталатын құрылғыларды да қамтуы мүмкін.
Қалпақ пленкаларын ұстаушылар
Пленка ұстағыштардың ең көп таралған түрі – табақ пленка ұстағыш. Оны қара слайд немесе қос қара слайд деп те атайды, бұл құрылғылар ұстайтын пленкадан сәл үлкен, жалпақ болып келеді және әдетте әр жағында бір пленка парағын ұстайды. Табақ пленкасының орнына шыны пластиналарды ұстайтын плита ұстағыш, оған өте ұқсас құрылғы. Құрылғының екінші атауынан шыққан қара слайд – бұл пленканы (немесе пластинаны) жарықтан қорғау үшін ұстағыштағы ойысқа сығатын қараңғы қақпақ. Көптеген қара слайдтардың әр жағында әртүрлі түсті жолақтар немесе тұтқалар болады, біреуі әдетте ақ, екіншісі қара, бұл фотографқа жарыққа түскен және түспеген пленканы ажыратуға көмектеседі. Дәстүрлі түрде табақ пленкасы мен шыны пластина ұстағыштары ағаштан жасалған. Дұрыс өңделген ағаш ұстағыштар өте ұзақ қызмет етеді, және бұрылып кеткеннен басқа, көптеген өте ескі үлгілері әлі де қолданыста. Кейбір компаниялар бүгінге дейін ағаштан жасалған модельдерді шығарады, әсіресе сирек кездесетін пленка өлшемдері үшін, және олар көбінесе қолмен жасалғандықтан, құны жоғары болуы мүмкін. Жаңа табақ пленка ұстағыштардың көпшілігі қазір пластиктен жасалған. Табақ пленка ұстағышын пайдаланғанда, құрылғы камераға, көбінесе қарау камерасына салынып, қара слайд сығарылады, соның арқасында пленка жарыққа түсуге дайын болады. Жарыққа түскеннен кейін қара слайд пленка ұстағышына қайта салынып, құрылғы камерадан алынып, түскен пленканы өңдеу үшін дайындалады.
Бірнеше табақты ұстаушылар
Кейбір пленка ұстағыштары екі парақтан артық пленканы ұстай алады. Ең көп таралғандарының бірі – Graflex компаниясы шығарған Grafmatic, ол жеке septum-дерде алты пленка парағын ұстайды. Олар "23" және "45" үлгілерінде қол жетімді болды, сәйкесінше 6×9 см (21/4×31/4 дюйм) және 4×5 дюймдік парақтарға арналған. Барлық алты парақты жылдам ауыстыру оңай, бұл Grafmatic-ті пресс-камерамен жұмыс істеу үшін өте қолайлы етеді. Burke & James ұқсас құрылғыны шығарды, ол Kinematic деп аталды және 10 параққа арналған, бірақ ол тек 4×5 дюймдік форматта ғана қол жетімді болды. Graflex Film Magazine-ді де шығарды. Ол көбінесе "сөмкелі журнал" (немесе "bag mag") деп аталады, ол кадрдың бүйініне ілінетін былғары сөмке арқылы septum-дарды алдыңғы жағынан артқы жағына ауыстыруға мүмкіндік береді. Бұл Grafmatic-ке қарағанда қолмен жұмыс істеуді қажет ететін құрылғы, себебі septum-ды ауыстыру журналдың қараңғы слайдын жылжыту арқылы емес, сөмке арқылы қолмен жасалады. Олар пленка және шыны пластиналар үшін жеке нұсқаларда сатылды және модельге байланысты 12-18 парақ/пластинаны ұстай алатын. Олар 3×4, 4×5 және 5×7 дюймдік форматтарда кездеседі. Барлығы сырттан ұқсас болғанымен ("сөмкелі" журналдың пленкалық (пластина емес) septum-ы Grafmatic septum-ымен бірдей қалыңдыққа ие, бірақ ені мен ұзындығы сәл өзгеше; Kinematic septum Grafmatic septum-ына өте ұқсас көрінеді, бірақ шындығында әлдеқайда жұқа), басқа типтегі ұстағыштан алынған septum-ды осы көп парақты ұстағыштардың кез келгенінде пайдалану журналдың ішін бітеуіне және ішкі бөліктердің бүгілуіне әкелуі мүмкін, бұл онымен бірге қолданғанда тағы бір ұстағышты зақымдауы мүмкін. Қосалқы бөлшектер енді қол жетімді болмағандықтан, әртүрлі типтегі көп парақты ұстағыштардың бөліктерін алмастырмауға көңіл болу керек. Fuji 1990 жылдардың соңында QuickChange деп аталатын 4×5 жүйесін жасады, ол принципі бойынша Grafmatic-ке ұқсас. Ол металдан емес, пластиктен жасалған, сондықтан жеңіл және septum-дардың бүгілуіне төзімді, бірақ сонымен қатар аз сенімді. Ол 8 кадрға арналған, ал пленкамен алдын ала толтырылған кассеталар сатып алынады. Бұл кассеталар сатылмаса да, стандартты пленка парақтарымен шектеулі ретте қайта толтырылуы мүмкін. Fuji ұстағыштары, Grafmatic немесе "сөмкелі" журналдар сияқты, қалыпты қалыңдықтағы пленка парақтарын қолданғандықтан, олар ескі "пленкалық жинақтарға" қарағанда жоғары сапалы кескіндерді ұсынды (төменде қараңыз), бірақ цифрлық бейнелеу дәстүрлі үлкен форматты материалдардың кең көлемде өндірілуін тоқтатқанша кеңінен танымал бола алмады.
Пленкалы қаптама ұстаушылар
Graflex және Polaroid компаниялары шамалы жарықта жүктеуге болатын пленкалық жинақтарды (пленкалы қалталарды) жасады. Әртүрлі пленка өндірушілерден 12 және 16 данадан тұратын пленка жинақтары қол жетімді болды. Классикалық пленкалық жинақ бірнеше "жазба" пленкадан тұратын (нақтыда стандартты жазба пленкадан әлдеқайда жұқа, себебі олар үлкен форматты рулондық пленкадан кесілген, экономикалық тұрғыдан тиімділік пен физикалық икемділік үшін) бірге жабыстырылып, металл қаңқаның айналасында S иілістерімен оралған. Пленканы "алға жылжыту" үшін пайдаланушы пленка жинағының жанынан шығып тұрған қағаз тілігін тартты. Тілік әрбір жазбаның және аралықтағы желімдеу лентасының қосылысына қарама-қарсы бағытта бекітілген. Бұл жүйенің жұқалығы мен аздаған тартымдылығы пленканың тегіс болмауына себеп болды, ал негативтер көбінесе тек контактілік басып шығару үшін ғана жеткілікті деңгейде өткір болады. Олар негізінен баспасөз фотографтары қолданды, ал фотожурналистер рулондық камераларға ауысқанда сұраныс күрт азайды. Eastman House фотомузейіндегі бұрынғы Kodak қызметкерлерінің айтуынша, Kodak 1980 жылдары пленка жинақтарын құрастыруға оқытылған соңғы қызметкер зейнетке шыққаннан кейін оларды шығаруды тоқтатты (бұл өте өткір металл қаңқамен толық қараңғыда жұмыс істеуді қажет етті). Бұл әлемдегі барлық дәстүрлі пленкалық жинақтарды бірден қолданудан шығарды. Polaroid пленкалық жинақтары механикалық тұрғыдан ұқсас болғанымен, стандартты пленка өлшемдерінде қол жетімді емес (және ешқашан болған емес). Fuji QuickChange жүйесі кейде пленкалық жинақ жүйесі деп аталды, бірақ жоғарыда айтылғандай, ол механикалық көп жазбалы ұстағыш еді.
Тез түсірілетін фильмдер ұстаушылар
Polaroid ең кең ассортименттегі жылдам түсірілетін парақ және жинақталған пленкаларды өндірді, бірақ 2008 жылы барлық өндірісті тоқтатты, нәтижесінде Fujifilm жылдам түсірілетін пленка мен артқы панельдердің жалғыз өндірушісі болып қалды. Polaroid 545, одан жеңіл және заманауи 545i және 545 Pro артқы панельдері көптеген фотографтар қолданған 4x5 дюймдік жылдам түсірілетін парақ пленкаларды ұстауға арналған құрылғылар еді. New55 Holdings, LLC компаниясы 545 және 545i артқы панельдері үшін қара-ақ P/N пленкасын өндіруді бастады. Бұл жаңа жылдам түсірілетін парақ пленкасы қара-ақ негатив пен оң бейне шығарады. Ескі Polaroid 550 жинақталған пленкалық артқы панелі Fuji FP 100C пленкасын (3.25x4.25 дюйм) қабылдай алады, бұл осы типтегі соңғы өнім болды және 2016 жылдың ақпанында өндірілімі тоқтатылды. Polaroid сонымен қатар 8x10 дюймдік пленка ұстағыштары мен пленкаларды өндірді. Polaroid 10 данадан тұратын 4x5 дюймдік жылдам түсірілетін пленка жинақтары мен ұстағыштарын өндірді.
Алдын ала жүктелген жүйелер
Кейбір 4х5 дюймдік фильмдер жарықтан қорғалған конверттерде келеді, оларды күндіз арнайы ұстағышқа салуға болады. Конверттер фильммен толтырылған қара слайдқа қарағанда әлдеқайда кішірек және жеңіл болғандықтан, фотограф бірдей мөлшердегі фильмді қара слайдтардағыдан гөрі көп көтеріп жүре алады. Fuji Quickload TM фильмдері мен ұстағыштары, сондай-ақ Kodak Readyload TM фильмдері мен ұстағыштары осы типті болып табылады. Бұлар бірнеше жылдан бері өндірілмейді, бірақ кейде ескі қорлар интернетте сатылуы мүмкін. New55 Holdings, LLC алдын ала жүктелген жүйелерге арналған 1SHOT TM деп аталатын түрлі дайын жүктемелерді шығара бастады, оларға қара-ақ негатив, түсті негатив және түсті слайд фильмдері кіреді.
Ролл-пленка ұстаушылар
Роллпленканы табақшалы кинокамераларға бейімдейтін пленка ұстағыштары әдетте пленкалық артқы қаптама деп аталады. 4х5 дюймдік камераларға арналған пленкалық артқы қаптамалар ерекше таралған – камерада 6х9 см суреттерді түсірудің қажеті шамалы. Horseman, Linhof, Graflex және басқа өндірушілер 6×7, 6×8, 6×9, 6×12 және 6×17 см форматтарындағы роллпленкалық ұстағыштарды жасады. Кейбір модельдер әдеттегі табақшалы пленка ұстағышы сияқты матовое стеклоның астына сырғанап кіре алады, ал басқалары фотографтан матовое стеклоны ролик ұстағышымен ауыстыруды талап етеді.
Орта форматтағы пленка ұстаушылар
Кейбір орта форматтағы камераларға фильм ұстағыштары қосымша құрал ретінде қол жетімді. Ең көп кездесетін жағдай – Polaroid артқы бөлігі, ол дереу түсірілетін фильмдерді пайдаланады, көбінесе соңғы фотосуреттерді әдеттегі фильмге түсіруден бұрын экспозиция мәндерін, түс беруді тексеру үшін қолданылады. Ірі форматты фильмдерге арналған бірнеше түрлі ұстағыштар, соның ішінде darkslide табақ ұстағыштары, Grafmatic көп табақ ұстағыштары, Graflex қаптық ұстағыштары және пленка жинақтары да орта форматта, көбінесе 2×3 дюйм (6×9 см) өлшемде жасалды. Пресс-камера өндірушілері осы өлшемдегі 4×5 камераларының кіші нұсқаларын жиі шығарды, олар көбінесе "23" деп аталды. Бұл камералардың кейінгі нұсқалары рулондық адаптерлерді пайдалана алғанымен, олар 1950 жылға дейін кеңінен қолжетімді болған жоқ және өндірістің алғашқы жылдарында қымбатқа бағаланды. Орта форматтағы рулондық фильм камералары үшін табақ пленкасы немесе шыны пластина ұстағыштарын табуға болады, бірақ олар көбінесе тарихи қызығушылық тудырады. Кейбір рулондық фильм камераларында әртүрлі фильм түрлерін орналастыру үшін ауыстырылатын артқы бөлігі бар. Кейбір 35 мм камераларда қалыпты пленка ұзындығынан артық пленканы ұстайтын моторлы артқы бөліктері бар, және әрбір суреттен кейін пленканы автоматты түрде жылжытатын механизмге ие.