Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Иоганн Себастьян Бахтың музыкалық шығармасы. F мажордағы Токката және Фуга, BWV 540 – Иоганн Себастьян Бахтың органға арналған туындысы. Бұл шығарма композитор Веймарда немесе Лейпцигте болған кезеңде жазылған болуы мүмкін.
Musical piece by Johann Sebastian Bach
The Toccata and Fugue in F major, BWV 540, is an organ work written by Johann Sebastian Bach, potentially dating from the composer's time in Weimar, or in Leipzig.
Тарих
Композицияның нақты жазылған күнін анықтау мүмкін емес, тіпті екі бөлігі бөлек жазылған, ал токката одан ертерек туынды болуы мүмкін деген пікір де бар. Бірақ Уильямс екі бөлімнің әртүрлі әсері (аффекті) бүкіл шығарманың бір уақытта жазылған деген гипотезаға кедерес келтірмейді дейді. Мұндай "толықтыратын бөлімдер" тұжырымы Бахтың өзіне ұнаған, ал фуганың контрапунктісіне қарсы токкатаның драматизмi, Питер Уильямстың айтуынша, "жалған келіспеушілік ретінде түсінілмеуі керек". Педальдік бөлімдердің диапазонына байланысты, токката шамамен 1713 жылы Ф нотасына дейін жететін педальдық Вайссенфельс органында орындау үшін жазылған болуы мүмкін.
No firm date can be established for the composition, and it has even been conjectured that the 2 parts were composed separately, with the toccata being a potentially more mature piece. Williams however describes that the differing Affekt of the two parts does not pose any problem to the hypothesis that the whole work was composed at the same period. This conception of "complementary movements" was even a favourite of Bach's, and the dramatic nature of the toccata as contrasted to the counterpoint of the fugue should, as Peter Williams writes, "not be misunderstood as mere discrepancy". Because of the range of the pedal parts, the toccata may have been written for a performance, around 1713, at the Weißenfels organ, with its pedal going up to F.
Токта
Токката F мажордағы педаль нотасымен жоғарыда көрсетілген алғашқы 6 тактіден басталатын кең сызықтық канонмен басталады. Одан кейін каноннан алынған материалға негізделген педаль соло орындалады. Канон C мажордағы доминантада кейбір өзгерістермен қайталанады. Бұл жолы қолдар ауыстырылады, сол қол оң қолды жетектейді. Бұдан кейін тағы да ұзақ педаль соло орындалады. Екі үлкен канон өрнегі композицияның 108 тактын қамтиды. Педаль сололары 60 тактқа созылады. Концерттік бөлім жеті бөлімнен тұрады. Канон мен педаль сололары F тональдығынан доминантты C-ға өтуді қамтамасыз етеді, ал қозғалыстың қалған бөлігі, концерттік үш бөліктің имитациясы және «прото-вальстер» гармониялық оралуды құрайды. Бұл формальды құрылым Бахтың барлық шығармаларында бірегей. Токката (прелюдия ретінде) Бахтың прелюдия-фуга форматындағы ең үлкен шығармасы болып табылады. Ол көбінесе демонстрациялық туынды ретінде орындалады, кейде одан кейінгі фуга жіберіліп қалады. Токкатаның ырғақтық ерекшелігі пассиепіе немесе музеттіге ұқсас, бірақ бөлімнің ауқымдылығы бұл сипаттамаларды толық қолдамайды. Композицияның гармониялық күрделілігі де оған сәйкес келмейді: екінші педаль солодан кейін 45 такт өткен соң, доминантты аккорд Неаполитандық аккордының үшінші инверсиялық екінші доминантына күтпеген шешім табады. Атап айтқанда, екі еселенген тамыр қарама-қарсы хроматикалық қозғалыс арқылы үлкен 9-ға қарай жылжиды; бастауыш дыбысы күтілетін квинтадан шалқап түсетін жарты тонмен төмендейді. Бах бұл алдамшы қадамды шығармада үш рет қолданады; ол Шопен мен Чайковский дәуіріне дейін кеңінен таралмады.
The toccata starts with a large linear canon (first 6 bars shown above) over a pedal point in F major. It is then followed by a pedal solo based upon material from the canon. The canon is reiterated with some variations in the dominant in C major. This time the hands are switched, and the left hand leads the right. This is again followed by a long pedal solo. The two large canon flourishes cover 108 measures of the composition. The pedal solos cover 60 measures. The concerto movement exhibits a seven part structure. The canons and pedal solos effect the departure from the home key of F to the dominant C, and the rest of the movement, with its concertante 3 part imitation and "proto waltzes", constitute the harmonic return. This formal pattern is unique within all of Bach's works. The Toccata (as a prelude) is proportionally the largest of all Bach's works in the format of prelude fugue. It is often treated as a show piece, with the ensuing fugue omitted. The Toccata's rhythmic signature suggests a passepied or a musette, although the large scale of the movement does not support these characterizations. Nor does the harmonic complexity of the composition; 45 measures after the second pedal solo there is a dominant chord which resolves deceptively to the third inversion secondary dominant of the Neapolitan chord. In particular, the doubled root is found to move outward in contrary chromatic motion to a major 9th; in the bass by a descending half tone, far from the expected fifth. Bach implements this deceptive cadence three times in the piece; it would not become idiomatic until Chopin and Tchaikovsky.
Фуга
Фуганың бірінші тақырыбы (тенор, альт және сопрано дауыстары жоғарыда көрсетілген) хроматикалық және әшекейлі. Екінші тақырыпта көптеген модуляциялық өзгеристер бар, және ол кейде бастапқыда бірінші тақырыптың қарсы тақырыбы ретінде ұсынылады. Бұл Бахтың толыққанды екі тақырыпты фугасы, онда екі тақырып жеке бөлімдерде ашылып, содан кейін біріктіріледі. Бұл эффект екінші тақырыптың күшейтілген ритмикалық қозғалысымен және фуганың соңғы бөлімінде модуляцияның жиі қолданылуымен күшейтіледі. F мажорлық токкатаның шеберлігі, оның педальдық сололары мен мануалдық виртуоздығы, фуганың қарапайым бастауымен зейінге тартысты зерттеседі. Екеуі де итальяндық әсердің екі әртүрлі жағын көрсетеді: токкатаның жылдам ырғақтары мен тізбектелген өрнектері, және фуганың дәстүрлі alla breve контрапункті, оның хроматизмі, гармониялық тоқтаулары және тақырыптар мен жауаптардың үздірілмейтін тізбегі. Бұл техникалар "Дорийлік" токката мен фуганың Д минорындағы BWV 538 нұсқасында қолданылғандарға өте ұқсас.
The first subject (entries in the tenor, alto and soprano voices shown above) of the fugue is chromatic and ornamental. The second subject has many modulation shifts and is sometimes initially presented as the counter subject of the first. The Fugue is Bach's only thorough going double fugue, where two subjects are exposed in separate sections and then combined. The effect is enhanced by the increasing rhythmic activity of the second subject and by the more frequent use of modulation in the final section of the fugue. The bravura of the F major toccata, with its pedal solos and manual virtuosity, contrasts with the sober opening of the Fugue. Both represent two diverse aspects of Italian influence: the motoric rhythms and sequential passagework of the Toccata, and the traditional alla breve counterpoint of the Fugue, with its chromaticism, harmonic suspensions, and uninterrupted succession of subjects and answers. These techniques are very similar to those used in the "Dorian" Toccata and Fugue in D minor, BWV 538.