Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жаһандық өзара тәуелділіктің төмендеу процесі
Process of diminishing global interdependence
Деглобализация – әлемдегі белгілі бір бірліктер арасындағы өзара тәуелділік және интеграцияның азаю процесі, көбінесе ұлттық мемлекеттер. Бұл термин елдер арасындағы экономикалық сауда мен инвестициялардың төмендеу кезеңдерін сипаттау үшін жиі қолданылады. Ол жаһандануға қарама-қарсы келеді, онда бірліктер уақыт өте келе интеграцияланып, жаһандану кезеңдері арасындағы уақытты қамтиды. Жаһандану мен деглобализация бір-біріне қарама-қарсы болғанымен, олар бір-бірін толық бейнелемейді. Деглобализация термині көптеген дамыған елдерде болған терең өзгерістерден туындады, онда 1970 жылға дейінгі сауданың жалпы экономикалық белсенділікке қатысы 1910 жылдар басындағы ең жоғары көрсеткіштен төмен болды. Бұл төмендеу олардың экономикасы экономикалық жаһандану тереңдегеніне қарамастан, әлемдік экономикамен азырақ байланысқа түскенін көрсетеді. Әлемдік деңгейде деглобализацияның екі ұзақ кезеңі болды: 1930 жылдардағы Ұлы депрессия және 2010 жылдардағы Ұлы сауда құлдырауынан кейін Дүниежүзілік сауданың баяулауы. Деглобализацияның пайда болуына жаһанданудың аяқталуын жариялаған жақтастары бар, бірақ бұрынғы Дүниежүзілік сауда ұйымының бас директоры Паскаль Лами және Майкл Бордо сияқты жетекші ғалымдар оның әлі ерте екенін, ал Мервин Мартин АҚШ пен Ұлыбритания саясатының тіпті мықты елдердің уақытша мәселелеріне де рационалды жауап екенін айтады. Жаһандану сияқты, деглобализация экономикалық, саудалық, әлеуметтік, технологиялық, мәдени және саяси өлшемдерді қамтуы мүмкін, бірақ деглобализацияны зерттеудегі көптеген жұмыстар халықаралық экономика саласына қатысты.
Deglobalization or deglobalisation is the process of diminishing interdependence and integration between certain units around the world, typically nation states. It is widely used to describe the periods of history when economic trade and investment between countries decline. It stands in contrast to globalization, in which units become increasingly integrated over time, and generally spans the time between periods of globalization. While globalization and deglobalization are antitheses, they are not mirror images. The term of deglobalization has derived from some of the very profound change in many developed nations, where trade as a proportion of total economic activity until the 1970s was below previous peak levels in the early 1910s. This decline reflects that their economies become less integrated with the rest of the world economies in spite of the deepening scope of economic globalization. At the global level only two longer periods of deglobalization occurred, namely in the 1930s during the Great Depression and 2010s, when following the Great Trade Collapse the period of the World Trade Slowdown set in. The occurrence of deglobalization has strong proponents who have claimed the death of globalization, but is also contested by the former Director General of the World Trade Organization Pascal Lamy and leading academics such as Michael Bordo who argue that it is too soon to give a good diagnosis and Mervyn Martin who argues that US and UK policies are rational answers to essential temporary problems of even strong nations. While as with globalization, deglobalization can refer to economic, trade, social, technological, cultural and political dimensions, much of the work that has been conducted in the study of deglobalization refers to the field of international economics.
1930 жылдар мен 2010 жылдар
Деглобализация кезеңдері көбінесе басқа кезеңдермен, мысалы 1850–1914 және 1950–2007 жылдармен салыстырылатын, жаһанданудың қалыпты жағдай болған кезеңдері ретінде қарастырылды. Бұл көптеген адамдар үшін жаһандану қалыпты жағдай екендігіне және жаһандық экономиканың интерпретациясы көбінесе интеграцияның үнемі артуы ретінде ұсылғандықтан осылай болды. Сондықтан, халықаралық өзара әрекеттесудің тоқырау кезеңдері де жиі дұрыс емес түрде деглобализация кезеңдері ретінде қарастырылады. Соңғы кезде ғалымдар осы құбылыстың себептерін және салдарларын жақсырақ түсіну үшін деглобализацияның маңызды кезеңдерін салыстыра бастады. Деглобализацияның екі маңызды кезеңі толықтай бірдей емес. Екі кезең де қаржылық дағдарыстан кейін туындаған сұраныс шогынан бастау алды. 1930-шы және 2000-шы жылдардағы сауда құрамы да маңызды фактор болды: өңдеу өнеркәсібі саудасы қысқарудың негізгі бөлігін көтерді. Маңызды тұжырымдардың бірі – Ұлы депрессия мен Ұлы рецессия кезіндегі елдердің тәжірибесі өте әртүрлі болғандықтан, деглобализацияның теріс әсерлерімен күресу үшін «бір өлшемге барлығына сәйкес» саясат тиімсіз. 1930-шы жылдары демократиялық елдер еркін сауданы қолдады, ал деглобализация автократиялық шешімдермен, өзін-өзі қамтамасыз етуді күшейту арқылы итермеленді. 2010-шы жылдары саяси институттар да маңызды рөл атқарады, бірақ қазір демократиялық шешімдер, мысалы, «Америка ең алдымен» атқарылымдық бағдарламасымен президент Трамптың сайлануы және Brexit деглобализация процесін бүкіл әлемде жетелейді. Шындығында, 2010-шы жылдары өнеркәсіптік дамыған елдер протекционизм мен дефляцияның қаупінен сақталып, жаңа саяси динамиканы бастан өткерді.
Periods of deglobalization have mainly been seen as interesting comparators to other periods, such as 1850–1914 and 1950–2007, in which globalization had been the norm, given that globalization is the norm for most people and because the interpretation of the global economy has mainly been framed as inevitably increasing integration. Therefore, even periods of stagnant international interaction are often wrongly seen as periods of deglobalization. Recently, scientists have started to also compare the major periods of deglobalization in order to better understand drivers and consequences of this phenomenon. The two major phases of deglobalisation are not identical twins. The two phases of deglobalisation were equally triggered by a demand shock in the wake of a financial crisis. Both in the 1930s and in the 2000s the composition of trade was a second key determinant: manufacturing trade bore the brunt of the contraction. One important finding is that country experiences both during the Great Depression and Great Recession are very heterogeneous so that one size fits all policies to counter negative impacts of deglobalization are inappropriate. In the 1930s, democracies supported free trade, and deglobalisation was driven by autocratic decisions to strengthen self sufficiency. In the 2010s, political institutions are just as significant, but now democratic decisions such as the election of President Trump with an America First agenda and Brexit drive the deglobalisation process worldwide. Indeed, while the industrialised countries in the 2010s avoided the pitfalls of protectionism and deflation, they have experienced different political dynamics.
Деглобализацияның халықаралық саяси экономикасы
Деглобализация сондай-ақ саяси күн тәртібіндегі мәселе ретінде немесе жаңа әлемдік экономикалық тәртіп туралы пікірталасты қалыптастыру үшін қолданылған термин, мысалы, Уолден Беллоның 2005 жылғы "Деглобализация" кітабында. Деглобализация қозғалысының айқын мысалы Америка Құрама Штаттарында кездеседі, онда Буш және Обама әкімшілігі үлкен ынталандыру пакетінің бір бөлігі ретінде "Америкалық тауарларды сатып алу" заңын енгізді, ол импортталған тауарларға қарағанда американдық өнімдерге басымдық беруге бағытталған. Сол сияқты, Еуроодақ та өздерін қорғау үшін ауыл шаруашылығы салаларын қолдауға жаңа субсидиялар енгізді. Бұл деглобализациялық үрдістер дамыған елдердің 2007-2008 жылдарғы қаржылық дағдарысқа деглобализация қозғалыстары арқылы қалай ден қойғанының мысалы ретінде қарастырылуы мүмкін. Соңғы кезде антиглобализм үлгісінде өзгерістер байқалды: антиглобализм енді Солтүстік жартышарда және оңшыл (консервативті) саясаткерлер арасында берік орнықты, ал Оңтүстік жартышарда, әсіресе БРИКС елдерінде, мүлдем басқа көзқарас қалыптасқан.
Deglobalization has also been used as a political agenda item or a term in framing the debate on a new World economic order, for example by Walden Bello in his 2005 book Deglobalization. One of the prominent examples of deglobalization movement could be found in the United States of America, where the Bush and Obama administration instituted Buy American Act clause as party of massive stimulus package, which was designed to favor American made goods over traded goods. Likewise, the EU has imposed new subsidies to protect their agricultural sectors for their own protection. These movements of deglobalization can be seen as the example of how developed nations react to the Financial crisis of 2007–08 through deglobalization movements. Recently a change in the pattern of anti globalism has been observed: anti globalism now has a strong foothold in the Global North and among right wing (conservative) politicians, with much different attitudes in the Global South, particular among the BRICS countries.