Кіріспе

Бернвард (шамамен 960 – 20 қараша 1022) 993 жылдан 1022 жылы қайтыс болғанға дейін Хилдесхаймнің он үшінші епископы болды.

Өмір

Бернуард сакс ақсүйек отбасынан шыққан. Оның әкесі – Саксония граф-палатині Ательбер. Әке-шешесінен ерте қалған ол, өзінің ағасы Волкмардың, Утрехт епископының қамқорлығына өтті, ол оның білімін Гейдельберг кафедралық мектебінің оқытушы директоры Тангмарға тапсырды. Осы ұстаздың басшылығымен Бернуард ғылымда, сондай-ақ либералдық және тіпті механикалық өнерлерде тез жетістіктерге жетті. Ол математика, сурет салу, сәулет өнерінде, әсіресе күміс пен алтыннан шіркеу ыдыстарын және әшекейлерін жасауда шебер болды. Оқуын Майнцте аяқтады, онда ол империяның канцлері (975-1011 жж.) архиепископ Виллигиспен дін қызметкері болып тағайындалды. Ол өзінің ағасы, епископ Волкмар епархиясындағы жоғары лауазымнан бас тартып, қартайған әкесін күту үшін әкесі Ательбермен бірге қалуды жөн көрді. 987 жылы соңғысы қайтыс болғаннан кейін, ол император сарайының капелланы болды, көп ұзамай император регенті Теофано оны алты жастағы ұлы Отто III-тің тәрбиешісі етіп тағайындады. Бернуард собор ауданын он екі мұнаралы мықты қабырғамен қоршады және көршілес славян халықтарының шабуылдарынан қорғау үшін ауылдарда қосымша бекіністер салды. Оның басшылығымен көптеген шіркеулер мен басқа да ғимараттар салынды, тіпті епископтық қаласын жаулап алуға тырысқан викингтерден қорғау үшін бекіністер де тұрғызылды. Оның өмірін ұстазы Тангмар «Бернуард өмірі» (Vita Bernwardi) атты еңбекте жазды. Бұл еңбектің кем дегенде бір бөлігінің авторы белгілі, бірақ қалған бөліктері, әлдебір жоғары орта ғасырда қосылған болуы мүмкін. Ол 1022 жылғы 20 қарашада, өзі салған әсем Киелі Михаил шіркеуінің қасиеттілік рәсімінен кейін бірнеше апта өткен соң қайтыс болды. Бернуард 1193 жылғы 8 қаңтарда Папа Селестин III-тің бұйрығымен қасиетті деп жарияланды. Оның мерекесі 20 қарашада тойланады. Хилдесхаймдегі Санкт-Бернвард шіркеуі (1905-1907 жылдары салынған неоромандық шіркеу) және Кляйн Дюнгендегі Санкт-Бернвард капелласы (13 ғасырдан қалған) оның есімімен аталады.

Дүниежүзілік мұра орындары

Бернуардтың ең танымал туындыларының бірі – Бернуард есіктері деп аталатын, қоладан құйылған монументалды есіктер жиынтығы. Олар қазір Санкт-Мария соборында орнатылған. Есіктер Адамның құлдырауы (Адам мен Хауа) және Адамның құтқарылуы (Мәсіхтің өмірі) көріністерімен безендірілген, сондай-ақ Римдегі Санта-Сабина шіркеуінің ағаш есіктерімен де байланысты. Бернуард ерте роман стиліндегі Михаэль шіркеуінің құрылысына зор үлес қосты. Киелі Михаил шіркеуі Бернуардтың қайтыс болғаннан кейін аяқталды, ал ол батыс криптасына жерленген. Бернуардтың бұл жобалары бүгінде ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енген. Киелі Михаил шіркеуі сәулет өнерінің дамуына үлкен әсер етті. Бұл кешен жойылған өркениеттің ерекше куәсі болып табылады. Бұл екі ғимарат және олардың көркемдік құндылықтары христиандық Батыстағы роман стиліндегі шіркеулердің басқа әшекейлерінен гөрі олардың мәнін толық және анық түсінуге мүмкіндік береді. Киелі Михаил шіркеуі 1010-1020 жылдар аралығында Ежелгі Саксониядағы Оттондық роман стиліне тән екі апсидасы бар симметриялық жоспар бойынша салынды. Оның ішкі кеңістігі, әсіресе ағаш төбесі мен боялған гипстік жұмыстары, әйгілі қола есіктері және Бернуардтың қола бағанасы – қасиетті Рим империясының роман стиліндегі шіркеулерінің үлгілері ретінде, Изге Мария соборының қазыналарымен бірге, ерекше қызығушылық тудырады. 1046 жылғы өрттен кейін қайта салынған Санкт-Мария соборы әлі де бастапқы криптасын сақтап тұр. Кемесінің құрылымы, әр тіреуге екі бағананың кезектесіп орналасуы, Киелі Михаил шіркеуіне ұқсас, бірақ пропорциялары жұмсақ.

Шіркеулер

Қасиеттіге арналған шіркеулердің ішінде Ганновердегі Санкт-Бернуард шіркеуі бар.