Кіріспе

Лианг Цай Пинг (, туған Гаоян округінде (高阳县), Хэбэй, Қытай, 23 ақпан 1910 немесе 1911; қайтыс Тайбэй, Тайвань, 28 маусым 2000) – гучжэн, қытайдың дәстүрлі цитрасының шебері. Ол 20 ғасырдағы аспаптың ең маңызды орындаушылары мен зерттеушілерінің бірі саналады. Ол сонымен қатар гуцинь (7 ішекті цитра) да тартып, оқытқан.

Ерте мансап

14 жасында Лианг Пекинге көшіп, профессорлар Ин Мэй Ши (Ши Инмей) және Цзэ Ю Вэй (Вэй Цзэю) басшылығымен оқуын бастады. 1938 жылы ол өзінің алғашқы еңбегін – «Ни Чэн Пу» (Ni Cheng Pu) гучжэнь оқу құралын жариялағаннан кейін, аспаптарын алып, бірнеше шеберлермен және компаниялармен кеңесті. Пекиннің Цзяотун университетін қолданбалы ғылым мамандығы бойынша бітірді. 1949 жылы Тайваньға көшіп, өмірінің соңына дейін сонда тұрды. Ол сауда министрлігінде жұмыс істегенмен, музыкалық қызметін де жалғастырды. Лианг 20 ғасырда гучжэньнің қайта жандануына зор үлес қосты, аспапты Қытайдың маңызды дәстүрлі жеке орындалатын аспаптарының бірі және Қытай оркестрінің құрамдас бөлігі ретінде орнатуға көмектесті. Өмірі бойы ол аспаптың ескі, стальды ішектік нұсқасын ұнатты. 1951 жылы Тайбэйде құрылған Қытай классикалық музыка қауымдастығының президенті қызметін 25 жыл атқарды. Гучжэньде орындаумен қатар, ол аспаптың тарихын және репертуарын зерттеді, Қытайдың әртүрлі аймақтарынан келген тәжірибелі гучжэнь шеберлерінің ойнау өнерін зерттеп, олардың стильдерін үйреніп, салыстырды. Ол сонымен қатар аспап үшін жаңа туындылар жасады. 1951 жылы «Ескі досқа сағыныш» атты алғашқы шығармасын жариялағаннан кейін, гучжэнь үшін қырықтан астам шығарма жазды. Оның «Ченг музыкасы» кітабы алты рет қайта басылды.

Халықаралық турлар

Лианг бүкіл әлемде өнер көрсетті. Ол алғаш рет Америка Құрама Штаттарына жолда келе жатқанда Үндістанда өнер танытты. 1945–46 жылдары Йель университетінде оқыған кезінде ол DuMont телеарнасында американдық жазушы Эмили Ханмен бірге "Қытай бағдарламасы" атты қойылымды ұсынды. 1946 жылы Хармон қоры оның "Ежелгі Қытайдың мелодиясы" атты түрлі-түсті дыбыстық фильмін жасады. Перл С. Бактың қолдауымен Лианг АҚШ-тың бірнеше ірі қалаларында жеке концерттер берді. 1952 жылы ол Жапонияға сапар шекті, онда әйгілі кото ойнаушысы Мичио Мияги оны құрметпен қарсы алды, сондай-ақ Сеулге, Кореяға сапар жасап, Сарабул өнер колледжінде және Кореяның дәстүрлі өнер орталығында өнер көрсетті. Лианг 1955 жылы Филиппиннің Манила қаласында өткен Оңтүстік-Шығыс Азияның бірінші музыка конференциясында гучжэн аспабын таныстырды. 1958 жылы ол он еуропалық елде өнер көрсетті, Манила қаласындағы Халықаралық музыка симпозиумына қатысты және 1966 жылдың сәуір айында Қытай Республикасының бас делегаты болды. 1967 жылдың мамыр айында Гонолулу өнер академиясының қолдауымен ол жеті АҚШ колледжінде өнер көрсетіп, дәріс оқыды. Нью-Йорктегі Азия қоғамы үшін ол 1972 жылдың көктемінде АҚШ-та 50 концерттік орында Шаньтун музыка ансамблін басқарды. Шетелдегі қытай мұғалімдері федерациясының шақыруымен 1973 жылы Лианг Сингапурда, Малайзияның төрт қаласында, Бангкокте және Гонконгта өнер танытты. Азия қоғамының сахналық өнер бағдарламаларының шақыруымен 1974 жылдың көктемінде Лианг үш айлық концерттік тур (оның ішінде Карнеги залы) және лекциялық турды Жапония, Канада және АҚШ-қа ұйымдастырды.

Студенттер

Лиангтың студенттерінің арасында американдық композитор Лу Харрисон (1917-2003) болды, ол гучжэньді шебер орындаушы болған және осы аспап үшін ерекше стильдегі музыка жазған алғашқы американдық еді. 1962 жылы Харрисон (оның шәкірті Ричард Ди, т.ж. 1936 ж., және Уильям Колвиг; сонымен қатар әнші Лили Чинмен бірге) Калифорния штаты бойынша дәстүрлі қытай музыкасын орындайтын ансамбль құрды, бұл осындай топтың алғашқы американдық құрамы болды.

Жеке өмір

Лианның ұлы – ғалым және композитор Дэвид Минюэ Лиан (қытайша: 梁铭越). Оның қызы – сопрано Лян Минши (梁铭时).

Лян Цай-Пиннің кітаптары

Лян, Цай Пинг (1962). Қытай музыкасы. Тайбэй, Тайвань. Лян, Цай Пинг, ред. (1970 ж.). Қытай музыкалық аспаптары мен суреттері. Тайбэй, Тайвань: Қытай классикалық музыка қауымдастығы. Лян, Цай Пинг (1971). Чэн музыкасы, қытайлық 16 таралған цитра. [Тайбэй, Тайвань]: Қытай классикалық музыка қауымдастығы.

Дискография

Лян, Цай Пинг. Ченгке арналған қытай шедеврлері. LP. Lyrichord. Қытайдың аспаптық мұрасы. CD. Lyrichord Discs. Шамамен 1960 жылы жазылған. Лян, Цай Пинг. Қытайлық ченг: көне және заманауи. CD. Lyrichord Discs.