Жозеф Лафлеш және оның балалары: Омаха тайпасының тарихы мен мұрасы

Кіріспе

Джозеф ЛаФлеше, сондай-ақ Эста махаза немесе Iron Eye (шамамен 1822–1888 жж.) және оның Понка әйелі Ваоувинчча. (1889 жылғы бір мәлімет бойынша, ол Омаха тайпасының басшысы Үлкен Елікпен туысқан болған. 1827 жылы армия бекіністен кеткен соң доктор Гейл басқа жерге ауысқанда, Ни ко ма мен Мэриді оның отбасымен бірге қалдырды. Жозеф пен Мэри ЛаФлештің бес баласы болды: Луи, Сузет, Розали, Маргарита және Сюзан. Iron Eye және Мэри америкалық үндістердің болашағы білім мен ассимиляцияда, соның ішінде еуропалық үлгідегі егіншілік әдістерді қабылдауда және христиан дініне келуде деп сенді. Олар балаларын формальды білім алуға және өз халқына қызмет етуге ынталандырды; кейде ЛаФлеше оларды Шығысқа, мектептерге жіберді. Басшы ретінде Джозеф ЛаФлеше бірнеше әйелге үйленуге құқылы болды және ол Та-ин-не, Омаха әйеліне, сондай-ақ Элизабет Эразмға үйленді. Мэримен туған үлкен балаларының арасында белсенді Сузет ЛаФлеш Тибблс; Омаха тайпасының қаржылық директоры Розали ЛаФлеш Фарли; Янктон Сиу резервациясында мұғалім болған Маргарита ЛаФлеш Пикотт; және АҚШ-та дәрігерлік куәлігін алған алғашқы үнді қызы – дәрігер Сюзан ЛаФлеш Пикотт болды. Сюзан Омаха тайпасымен жұмыс істеді және олар үшін үнді резервациясындағы алғашқы жеке қаржыландырылатын аурухананы ашты. Розали Фарли пайда табу үшін пайдаланылмаған жерлерде мал жаю туралы келісімдер жасасуға көмектесті. Ол сондай-ақ тайпа мүшелеріне қаржылық жағынан көмектесті, оның ішінде елдің әртүрлі аймақтарынан жіберілген қайырымдылықтарды басқарды. Ол Пенсильвания университетінің этнологымен бірге тайпалардың дәстүрлерін және әңгімелерін жинады. Олардың жартылай ағасы Фрэнсис Ла Флеше, Та-ин-ненің ұлы, Смитсонов институтының этнологы болды. Вашингтонда тұрып, ол Омаха және Осадж тайпаларын зерттеу үшін Батысқа қайтып келді. Бауырлар жерді бөлу және ассимиляция мәселелері бойынша әртүрлі пікірде болғанымен, олардың әрқайсысы үндістердің, әсіресе Небраскадағы Омаха тайпасының өмір сапасын жақсартуға тырысты.

Joseph LaFlesche, also known as E sta mah za or Iron Eye (c. 1822–1888), and Waoowinchtcha, his Ponca wife. (An 1889 account said she was related to Big Elk, chief of the Omaha. When Dr. Gale was reassigned after the Army left the fort in 1827, he left Ni co ma and Mary behind with her family. Joseph and Mary LaFlesche had five children together: Louis, Susette, Rosalie, Marguerite and Susan. Iron Eye and Mary believed that the future of American Indians lay in education and assimilation, including adoption of European style agricultural methods and acceptance of Christianity. They encouraged their children to get formal educations and work for their people; in some cases, LaFlesche sent them to schools in the East. As chief, Joseph LaFlesche could have multiple wives, and he married Ta in ne, an Omaha woman also known as Elizabeth Erasmus. His grown children with Mary included activists Susette LaFlesche Tibbles; and Rosalie LaFlesche Farley, financial manager of the Omaha tribe; Marguerite La Flesche Picotte, who became a teacher on the Yankton Sioux Reservation; and the physician Dr. Susan La Flesche Picotte, the first Native American in the United States to be certified as a doctor. Susan worked with the Omaha and eventually established the first privately funded hospital on an Indian reservation for them. Rosalie Farley helped negotiate grazing treaties on unallocated land to generate revenue. She also helped tribal members with their finances, including managing donations sent by Americans from across the country. She also worked with an ethnologist from the University of Pennsylvania to collect traditions and stories from the tribes. Their half brother Francis La Flesche, son of Ta in nne, became an ethnologist for the Smithsonian Institution. Based in Washington, DC, he returned to the West to study the Omaha and the Osage. Although the siblings came to hold differing opinions on the issues related to land allotment and assimilation, they each worked to improve the quality of life for Native Americans, particularly the Omaha in Nebraska.

Басшы

Басқа тайпалардан өзгеше, Омаха тайпасында әке шежірелі туыстық жүйе болған, мұрагерлік әкелік желі арқылы жалғастырылған. 1843 жылы Үлкен Елік ЛаФлешті Омаханың он руының бірі – Вешинсте руының мұрагерлік басшысы ретінде тағайындады. Омаха тайпасы екі бөлікке немесе моитиге бөлінген, олар Жер мен Аспанды білдірген. Әрқайсысының бес руы немесе кланы болған, олар тайпа мен ғаламды сақтауға байланысты белгілі бір міндеттерді атқарған. Әр рудың әкелік желі арқылы мұрагерлік басшылары болған, барлығы он басшыны құраған. Әр моитидің бір ру басшысы басшылыққа тағайындалған; екеуі де екі бөліктің арасындағы тепе-теңдікті сақтау үшін бірлесіп жұмыс істеген. Бала әкесі мен оның отбасына туған болып есептелгендіктен, ақ әкеден және Омаха анасынан туған ер адам тайпада орны болмаған; ол ақ адам деп есептелген. Тайпаға мүше болу үшін оны әкесі ресми түрде асырауы тиіс болған. Сол кездегі дәстүрлі қағидаларға сәйкес, мұндай ресми асыраусыз ол мұрагерлік басшы бола алмайтын. Кейбір жағдайларда, ер адамдарға қайырымдылық әрекеттері немесе сыйлықтары үшін сыйлықтар берілген. Бір себеппен, келісімшартта Фонтенелдің аты бірінші болып тізілген, бірақ құжатқа тек жеті Омаха басшысының есімдері енуі керек болған. Гейтвудтың жобалық келісіміне наразы болған АҚШ Үндістер бюросы 1854 жылдың жазында агентті Джордж Хепнермен ауыстырды. 1855 жылы Фонтенел мен төрт Омаха жазғы бұқа аулау кезінде жазықтағы Сиукстің қарсыластарынан өлтіріліп, бас сүйектері алынды. Тарихшылар Б. Тонг және Д. Гастингс ЛаФлештің Фонтенелдің өлімінен кейін ғана бас басшы болғанын айтады, бірақ Фонтенелдің тайпадағы нақты рөлі туралы мәліметтер әртүрлі болған. Боутер Хепнер мен ЛаФлештің екеуі де Фонтенелдің өлімінен кейін оны басшы деп атағанын, бірақ Омаха тайпасының басқа замандастары оған келіспей, оны тек аудармашы деп атағанын жазады. Басшы ретінде ЛаФлеш тайпаны қазіргі Небраска штатының солтүстік-шығысындағы Блэкбэрд тауларындағы резервацияға көшкеннен кейін үлкен өзгерістер мен әлеуметтік дүрбелең кезеңінен өткізді. Шамамен 800 Омаха резервацияға көшірілді. Бастапқыда олар дәстүрлі саман үйлерін салды, рулар шеңбер бойына әдеттегідей орналасты.

Unlike many other tribes, the Omaha had a patrilineal kinship system, with inheritance passed through the male line. In 1843, Big Elk designated LaFlesche as his successor as a hereditary chief of the Weszhinste, one of the ten gentes of the Omaha. The Omaha were organized into two half tribes or moitie, which represented the Earth and the Sky. Each had five gentes or clans, which had specific responsibilities related to maintaining the tribe and cosmos. Each gens had hereditary chiefs, through the father's line, for a total of ten. One of the gens chiefs of each moitie was designated as its head; the two collaborated to maintain the balance between the two parts. Because a child was considered born to his father and his family, a man born of a white father and Omaha mother had no position in the tribe; he was considered white. To become a member of the tribe, he would have to be formally adopted by the father of a family. He could never advance to be a hereditary chief without such formal adoption, according to the traditional practices in effect at that time. There were some allowances for men to be recognized for charitable acts or gifts. For some reason, Fontenelle's name appeared first on the treaty, although the document was supposed to include only the names of the seven Omaha chiefs. Unhappy with Gatewood's draft treaty, the US Indian Office replaced the agent with George Hepner in the summer of 1854. In 1855, Fontenelle and four Omaha were killed and scalped by an enemy band of Sioux while on the summer buffalo hunt on the plains. The historians B. Tong and D. Hastings contend that LaFlesche did not become principal chief until after Fontenelle's death, but accounts have varied as to the true role of Fontenelle in the tribe. Boughter writes that Hepner and LaFlesche both referred to Fontenelle as a chief after his death, but other contemporaries among the Omaha did not agree and referred to him only as the interpreter. As chief, LaFlesche led the tribe through a period of major transition and social disruption after their move to the reservation in what is now northeast Nebraska in the Blackbird Hills. About 800 Omaha removed to the reservation. At the beginning, they built their traditional sod lodges, with the clans arrayed in customary positions around a circle.