Шығыс Хань әулетінің қайраткері Цао Сун және оның тегі туралы даулар
Cao Song
Цао Сун (193 ж.ө.), Шығыс Хань әкімі, әйгілі әскербасы Цао Цаоның әкесі. Жақсы мінезді, адал адам ретінде танылған. Цао Вэй мемлекетінің негізін қалаушы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шығыс Хан әулетінің шенеунігі (193 жылы қайтыс болды)
Eastern Han dynasty official (died 193)
Цао Сонг (193 жылы қайтыс болды), әдепті аты – Цзюгао, Қытайдың Шығыс Хан әулеті тұсында өмір сүрген шенеунік. Ол евнух Цао Тэннің асырап алған ұлы және Шығыс Хан әулетінің соңғы жылдарында көзге түскен, Үш патшалық дәуірінде Цао Вэй мемлекетінің негізін салған әскери сардар Цао Цаоның әкесі болды. 220 жылы оның немересі Цао Пи, Хан әулетін жойып, Цао Вэй режимін құрғанда, Цао Сонгты қайтыс болғаннан кейін "Тай император" ("Ұлы император") атағымен құрметтеді.
Cao Song (died 193), courtesy name Jugao, was an official who lived during the Eastern Han dynasty of China. He was the foster son of the eunuch Cao Teng and the father of the warlord Cao Cao, who rose to prominence in the final years of Eastern Han and laid the foundation of the state of Cao Wei in the Three Kingdoms period. Cao Song was posthumously honoured as "Emperor Tai" ("Grand Emperor") by his grandson Cao Pi in 220 when the latter ended the Han dynasty and founded the Cao Wei regime.
Мансап
Сао Сонг адалдығымен, шыншылдығымен және жоғары моральдық қасиеттерімен танымал болды. Ол Хан императорлық сарайындағы қызметшілерді басқарушы (司隸校尉) қызметін атқарды. Император Линьнің билігі тұсында ол қатарынан Қаржы министрі (大司農) және Сыртқы істер министрі (大鴻臚) болып қызмет етті, содан кейін Цюй Леді (崔烈) ауыстырып, Бас қолбасшы (太尉) болды. Алайда, Сао Сонгтың Бас қолбасшы лауазымын императордың үлкен сеніміне ие евнухтарға пара беріп алғаны айтылды. Тағы бір мәлімет бойынша, Сао Сонг осы лауазымдарды сатып алған, себебі Император Линь ақшаға саяси лауазымдарды сатуды енгізген еді.
Cao Song was known to be honest, sincere and of good moral conduct. He served as the Colonel Director of Retainers (司隸校尉) in the Han imperial court. During the reign of Emperor Ling, he served consecutively as the Minister of Finance (大司農) and Minister Herald (大鴻臚) before replacing Cui Lie (崔烈) as the Grand Commandant (太尉). However, it was alleged that Cao Song obtained the post of Grand Commandant by bribing eunuchs, who were deeply trusted by the emperor. Another account stated that Cao Song purchased those official posts because Emperor Ling introduced a practice of selling political offices for money.
Өлімнен кейінгі құрмет
220 жылы Цао Цаоның ұлы және мұрагері Цао Пи Шығыс Хан әулетіне соңғы нүкте қойып, Цао Вэй мемлекетін құрды, осымен Үш патшалық дәуірі басталды. Цао Пи әкесіне «Тай император» («Ұлы император») деген мәртебе берді.
In 220, Cao Cao's son and successor, Cao Pi, ended the Eastern Han dynasty and established the state of Cao Wei, marking the start of the Three Kingdoms period. Cao Pi granted his grandfather the posthumous title "Emperor Tai" ("Grand Emperor").
Отбасылық негіздер
Цао Сунның тегі – құпия. Чэнь Шоу Сангуочжиде Цао Сунның шығу тегін анықтау мүмкін болмағанын жазды. Пей Сунчжи Сангуочжиге түсіндірме жазғанда қолданған екі дереккөз – Цао Ман Чжуань (曹瞞傳) және Шию (世語) – Цао Сунның бастапқы тегі Сяоху (夏侯) екенін және Сяоху Дунның туысы екенін айтады. Сондықтан Цао Цао мен Сяоху Дунның туысқандығы болған. Цин әулетінің ғалымы Хэ Чжуо (何焯; 1661–1722) Цао Ман Чжуань мен Шиюдағы Цао Сунның Сяоху тегінен екендігі туралы мәлімдемені жоққа шығарды және оны Цао Цаоның қарсыласы Сунь Куан құрған Шығыс У мемлекетінен келген адамдар таратып жүрген қауесет деп есептеді. Себебі Сяоху Дунның ұлы Сяо Мао Цао Цаоның қызы Цинхэ ханшайымына (清河公主) үйленген, ал Сяо Юаньның ұлы Сяо Хэн (夏侯衡) Цао Цаоның қызының немересіне үйленген, сондықтан Сяохулар мен Цаолардың бір тектен шығуы мүмкін емес. Алайда, Цин әулетінің тарихшылары Пан Мэй (潘眉; 1771–1841) мен Лин Гуозан (林國贊) Чэнь Шоу Сяоху Дун, Сяоху Юань, Сяоху Шан, Цао Жэнь, Цао Хун, Цао Сю, Цао Чжэньнің өмірбаянын Сангуочжидің бір томына (9-том) орналастырғанын ескере отырып, Цао Сунның Сяоху тегінен екеніне сенді. Кинг әулетінің соңында өмір сүрген ғалым Ли Цзинсин (李景星; 1876–1934) Чэнь Шоу Цао Сунның тегін анықтау мүмкін болмағанын жазған себебі Цао Цаоның отбасылық тарихындағы бір жайтты жасыру мақсатында болғанын болжады. Фудан университетінің тарих профессоры У Цзиньхуа (吳金華) Чэнь Шоу Цао Сунның тегін анықтау мүмкін болмағанын жазғанда фактілерді бұрмалау үшін әдейілеп сондай стильде жазғанын айтты. У бұрынғы әртүрлі пікірлерді жинақтап, Цао Сунның Сяоху тегінен екенін дәлелдейтін үш дәлел келтірді:
Cao Song's family background is a mystery. Chen Shou wrote in the Sanguozhi that Cao Song's origin could not be determined. The Cao Man Zhuan (曹瞞傳) and the Shiyu (世語), two sources used by Pei Songzhi in his annotations to the Sanguozhi, mentioned that Cao Song's original family name was Xiahou (夏侯) and that he was an uncle of Xiahou Dun. Therefore, Cao Cao and Xiahou Dun were cousins. The Qing dynasty scholar He Zhuo (何焯; 1661–1722) refuted the claim in the Cao Man Zhuan and Shiyu that Cao Song was from the Xiahou clan and dismissed it as a rumour started by people from Eastern Wu, a state founded by Cao Cao's rival, Sun Quan. This was because Xiahou Dun's son Xiahou Mao married Cao Cao's daughter Princess Qinghe (清河公主), and Xiahou Yuan's son Xiahou Heng (夏侯衡) married Cao Cao's niece, so the Xiahous and Caos could not have shared the same lineage. On the other hand, the Qing dynasty historians Pan Mei (潘眉; 1771–1841) and Lin Guozan (林國贊) believed it was true that Cao Song was a Xiahou, as evident from the fact that Chen Shou placed the biographies of Xiahou Dun, Xiahou Yuan, Xiahou Shang, Cao Ren, Cao Hong, Cao Xiu, Cao Zhen in the same volume (volume 9) in the Sanguozhi. Li Jingxing (李景星; 1876–1934), a scholar who lived in the late Qing dynasty, speculated that when Chen Shou wrote that Cao Song's origin could not be determined, his intention was to expose a scandal behind Cao Cao's family background. Wu Jinhua (吳金華), a history professor from Fudan University, believed that Chen Shou employed a writing technique to distort facts when he wrote that Cao Song's origin could not be determined. Wu consolidated all the earlier differing viewpoints and pointed out three pieces of evidence to prove that Cao Song was from the Xiahou family:
Вэйлюэде (魏略) Сунь Куанның 220-222 жылдар аралығында Вэй мемлекетіне вассал болған кезде Вэй шенеунігі Хао Чжоуға (浩周) жазған хаты тіркелген. Хатта Хао Чжоу Сунь Куанның ұлы Цао әулетімен, Цао мен Сяохулардың неке арқылы байланысты болғандай, некелік байланыс орната алатынын айтқан. Бұл Цао Сунның Сяоху екендігі туралы қауесетті Шығыс Удан келген адамдар таратып жүргені рас емес екенін дәлелдейді, өйткені Вэйден келген адам бұл туралы 220-222 жылдар аралығында айтқан. Вэй Шу (魏書) Сяоху Дун қайтыс болғанда Цао Пи қара киім киіп, Йе қаласының (қазіргі Хэбэй провинциясы, Хандан қаласы) шығыс қақпасында аза тұтқанын жазды. Шығыс Цзинь әулетінің тарихшысы Сунь Шэн императордың туыстарын ата-бабалар ғибадатханасының сыртында жоқтауының дәстүрге сәйкес екенін және Цао Пи қала қақпасында Сяоху Дун үшін жылағанда өзін ұстай алмағанын айтты. Сунь Шэн Шығыс Цзинь әулеті (317–420) кезінде өмір сүргендіктен, Үш патшалық кезеңі 280 жылы аяқталғаннан кейін көп ұзамай, оның сөзі сол кездегі адамдар Цао Сунның Сяоху тегінен екенін білгенін көрсетеді. 1974-1979 жылдар аралығында Аньхой провинциясының Бочжоу қаласында (Цао Цао тайпасының ата-бабаларының мекені) Цао Цаоның отбасылық қабірінен қабір тасының бөліктері табылды. Онда "xia hou you" (夏侯右) деген қытай әріптері жазылған. Кинг әулетінің жазушысы Чжоу Шоучан (周壽昌; 1814–1884) Сангуочжи Чжу Чжэн И (三國志注證遺) кітабында Цаолар мен Сяохулар арасындағы клан аралық некелер туралы түсіндірді. Ол мысал ретінде Чэнь Цзяоны (陳矯) келтірді – Чэнь Цзяоның бастапқы тегі "Лю" (劉) еді. Ол әкесінің әпкесі күйеуі тәрбиелеген, оның тегі "Чэнь" (陳) еді және "Чэньді" өзінің тегі ретінде қабылдады. Кейін Чэнь Цзяо Лю Сунның (劉頌) қызына үйленді. Цао Цао Чэнь Цзяоның талантын бағалап, оның беделін қорғағысы келді, сондықтан ол Чэньнің жеке өміріне қатысты кез-келген қарсылық білдіруге тыйым салатын бұйрық шығарды. Чжоу Шоучан Цао Цао бір тектен шыққан адамдардың некелесуіне қарсы сөйлеуге тыйым салғанда, ол өзінің тегін жасыруды жеңілдеткенін ойлады. У Цзиньхуа сондай-ақ Хан әулетінің соңғы кезеңінде және Үш патшалық дәуірінде бір текті ерлі-зайыптыларды табу сирек емес екенін атап өтті. Мысалы, Цао Цаоның асырап алған ұлы Хэ Ян Цаоның қызы Цинсян ханшайымына (金鄉公主) үйленді, ол оның жартылай қарындасы болуы мүмкін (бір анадан туған), тіпті ханшайымның анасының жеке басын растамаған болса да. У Цзиньхуа, егер адам Цао Сунның Сяоху тегінен екендігіне күмәндануға болмайды, егер ол клан аралық некелер сол дәуірде ерекше емес екенін түсінсе.
The Weilüe recorded a letter written by Sun Quan to the Wei official Hao Zhou (浩周) sometime between 220 and 222, when Sun was nominally a vassal of the Wei regime. The letter mentioned that Hao Zhou suggested that Sun Quan's son could establish marital ties with the Cao family in the same way as how the Caos and Xiahous were connected by marriages. This proved that the claim that Cao Song was a Xiahou was not a rumour spread by people from Wu because a person from Wei already spoke of it sometime between 220 and 222. The Wei Shu (魏書) mentioned that when Xiahou Dun died, Cao Pi dressed in plain clothing and mourned at the eastern gate of Ye (in present day Handan, Hebei). The Eastern Jin dynasty historian Sun Sheng commented that it was still within traditions for an emperor to mourn his kinsmen outside of an ancestral temple, and that Cao Pi had clearly lost his composure when he cried for Xiahou Dun at the city gate. As Sun Sheng lived during the Eastern Jin dynasty (317–420), not long after the Three Kingdoms period ended in 280, his remark gave an impression that the people in his time were already aware that Cao Song was from the Xiahou clan. Between 1974 and 1979, parts of a tombstone from Cao Cao's family ancestral tomb were unearthed in Bozhou, Anhui (the ancestral home of Cao Cao's clan). The Chinese characters "xia hou you" (夏侯右) were inscribed on it. The late Qing dynasty writer Zhou Shouchang (周壽昌; 1814–1884) explained in Sanguozhi Zhu Zheng Yi (三國志注證遺) about the inter clan marriages between the Caos and Xiahous. He cited Chen Jiao (陳矯) as an example – Chen Jiao's original family name was "Liu" (劉). He was raised by his uncle (his paternal aunt's husband), whose family name was "Chen" (陳), and adopted "Chen" as his family name. Chen Jiao later married the daughter of Liu Song (劉頌), a close relative. Cao Cao appreciated Chen Jiao's talent and wanted to protect Chen's reputation, so he gave an order forbidding any dissent about Chen's personal life. Zhou Shouchang felt that when Cao Cao banned people from speaking against marriages between those who share the same family name, he was actually making it convenient to cover up his own family background. Wu Jinhua also pointed out that in the late Han dynasty and the Three Kingdoms period, it was not uncommon to find married couples who shared the same family name. For example, one of Cao Cao's foster sons, He Yan, married Cao's daughter Princess Jinxiang (金鄉公主), who was possibly his half sister (born to the same mother), even though the identity of the princess's mother is not confirmed. Wu Jinhua mentioned that a person will have no doubts that Cao Song was from the Xiahou clan as long as he/she understands that inter clan marriages were not unusual in that era.