Кіріспе

Корей кинорежиссері және актері (1902–1937)

На Вун Гю (1902 жылдың 27 қазаны – 1937 жылдың 9 тамызы) – корей актері, сценаристі және режиссер. Ол корей киносының алғашқы кезеңіндегі ең маңызды тұлға және, мүмкін, Кореяның алғашқы нағыз киножұлдызы деп есептеледі. Өзі фильмдерін өзі жазып, түсіріп, актерлік рольдерді сомдағандықтан, Кореяда авторлық кино жасау дәстүрін бастаған адам деп те айтылады.

Ерте өмір

На Вун Гю – Жосон дәуірінің соңғы күндерінде әскери шенеунік болған На Хён Гвонның үшінші ұлы. Ол туған қаласы Хойронг, Хамгёнбұкдоға мұғалімдік қызметке оралып, сабақ берген. Оқушы кезінде На театр және актерлік өнермен айналысқан, сонымен қатар 1919 жылғы 1 наурыздағы оккупацияға қарсы наразылық сияқты жапондықтарға қарсы қозғалыстарға да қатысқан. Түрмеден қашу үшін ол екі жыл бойы Корея мен Маньчжурияны бөліп тұрған Думан өзенінен өтіп-өтіп жүрді. Ол Сибирьге дейін сапар шегіп, Корея азаттығы үшін күрескендерге қосылып, оккупацияға қарсы күреске қатысты. 1921 жылы Сеулға оралып, Йонхуй (қазіргі Йонсей) университетіне әлеуметтік ғылымдар мамандығына түсті. Осы кезеңде оның киноға деген қызығушылығы оянды. Ол кинотеатрларда фильмдер көріп тұрып, жазбаларымен дәптерлерін толтыратын, ал мінезі мен бет-әлпетін жаттығтыру үшін қайда барса да, қолында кішкентай айна алып жүретін. Бірақ, оның алғашқы және ең танымал фильмі – «Ариранг» фильмінің басты кейіпкері сияқты, ол жапондықтарға ұсталды және 1 наурыз қозғалысына қатысқандығы үшін түрмеге қамалды. 1921 жылдан 1923 жылға дейін Чонджин түрмесінде отырғанда Наға Ли Чун Сонг, қарсылық күресінің тағы бір мүшесі, Чунса деген суретшілік псевдоним берді. 1923 жылы босатылғаннан кейін ол туған қаласы Хойронгтағы Еримхой театр труппасына қосылды. Труппадан кеткен соң, ол барлық кітаптарын сатып, Пусанға пойыз билеті алды, онда Чосон кино компаниясына актер болып жұмысқа өтініш берді. Ол бастапқыда эпизодтық рөлдерді, кейін фильмдерде жаман рөлдерді ойнай бастады. Оның кинодағы дебюті 1925 жылы «Үн Ён Жон» фильмінде болды.

Кино мансабы

На Вун Гю болғары аз бойлы, бақаға ұқсас бет пішінімен сипатталғанмен, ол жиі ойнайтын шаруа рөлдеріне сай келді. Бірақ, экранда оның көрсете білген ашуы мен наразылығы сол кездегі корей халқының сезіміне және хал жағдайына үйлесім таба білді. На алғаш рет 1925 жылы Ли Кёнсонның «Симчон Джон» (Шим Чонның тарихы) фильміндегі бас кейіпкердің әкесі рөлінде көпшілік назарына ілікті. Оның «Ариранг» (1926) фильмі – жазушы, режиссер және бас рөлдегі актер ретіндегі тұңғыш жұмысы Кореяда ұлттық сенсация тудырды. Кореядағы фильмдер жапон билігінің цензурасы мен шектеулеріне тап болды. Сценарийлер түсірілімге дейін жапон оккупациялық үкіметіне жіберіліп, мақұлдануы тиіс еді. Үкіметке сын айтуға тыйым салынды, нәтижесінде көптеген фильмдер «шинпа» деп аталатын мелодрамалық, сезімтал стильде түсірілді. Наның «Ариранг» фильміндегі жаңашылдығы – корей халқының жапон оккупациясына қарсылығын метафоралық түрде білдірудің жолын табу болды, ол «шинпа» стилін ұлтшылдық рухпен үйлестірді. Осылайша, ол Кореядағы киноны жай ғана ойын-сауық емес, жапон оккупациясына қарсы ұлттық қарсылықты білдіру құралына айналдырды. Dansongsa театрының иесі Пак Сон пилдің қаржылық қолдауымен На Вун Гю 1927 жылдың қыркүйегінде «Na Woon kyu Productions» компаниясын құрды және өзінің өндіріс компаниясын Чансиндонда, Донгдэмунның жанында ашты. Жапондық студиялардан өзгеше, компанияның мақсаты – корейлер үшін корейлер түсірген фильмдерді жасау болды. Наның 1929 жылғы «Салангеул чажасео» фильмі – мыңнан астам каскадерлердің қатысуымен түсірілген эпикалық туынды болды. «Ариранг» сияқты, осы фильмнің сюжетіне де Наның өмірінен алынған оқиға шабыттандырды. Фильмде жапондықтардың қысымынан босау іздеп, Думан өзенін кешіп өтетін корейлердің тағдыры көрсетілді, өзі де На осылай болған. Фильмге бастапқыда тыйым салынды, бірақ көп өңдеуден кейін шығарылды. «Бонгеоли Сам Рёнг» (1929) фильмінің сәтсіздігі На студиясын жабуға мәжбүр етті. 1938 жылдың қараша айында «Чосун Ильбо» газеті ұйымдастырған ең үздік үнсіз корей фильмдеріне арналған дауыс беруде «Ариранг» бірінші орынды иеленді. На Вун Гюның тағы екі фильмі – «Сарангуль Чажасо» (Махаббат іздеу) және «Пунгуна» (Ұлы амбициялы адам) (1926) – ондық тізімге кірді. Наның соңғы фильмі «Омонгньё» (1937) Кореяда түсірілген ең жақсы дыбысты фильмдер тізімінде екінші орынды алды. Оның өмірі 1966 жылы түсірілген «На Вун Гюй Илсаенг» фильмінің негізгі тақырыбы болды, осы фильмді қазіргі жұлдыз Чой Мин Судың әкесі Чой Му Рён режиссерлік етіп, бас рөлде ойнады. Корея кинорежиссерлер қоғамы 1990 жылы басталған Чунса өнер кинофестиваліне На Вун Гюның қаламдық есімін беріп, оған құрмет көрсетті. Сеулдегі «Ариранг төбесі» маңындағы аудан «Көлік суреттері көшесіне» айналдырылды, онда «Ариранг» кино орталығы, «Ариранг» ақпараттық кітапханасы, кішкентай ойын-сауық паркі, кино түсірілімдері, На Вун Гюдің туғанына 100 жыл толуына арналған ескерткіш және жыл сайынғы кинофестиваль орналасқан. Ол Шын Санг Окқа үлгі болды.