Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Рауандиз – Ирактың Курдистан аймағындағы қала. Ол Эрбиль облысының Соран ауданында, Иран және Түркия шекараларына жақын орналасқан. Соран қаласының ортасынан 7 км қашықтықта және Бекхал сарқырамасынан шығысқа қарай 10 км жерде жатыр. Бұл қала Эрбилден 123 км қашықтықта. Қала Соран ауданымен бірге Загрос тау тізбегімен қоршалған; оңтүстікте Корек тауы, солтүстікте Хиндрен тауы, батыста Зозик тауы, ал шығыста Брадсот тауы орналасқан. Рауандизді күрдтер мекендейді.
Rawandiz is a city in the Kurdistan Region of Iraq, located in the Erbil Governorate in soran district, close to the borders with Iran and Turkey, it is only 7km far from the city ceneter of soran city and it is located 10 km to the east from Bekhal Waterfall. This city is 123 km far from Erbil. The city along with the soran district is surrounded by the Zagros mountain range; Korek Mountain is to the south, Hindren Mountain to the north, Zozik Mountain to the west, and Bradasot Mountain to the east. Rawandiz is populated by Kurds.
Этимология
"Рауандиз" атауы Рауандиз (Рауадия) күрд тайпасының атынан келген, одан Саладин мен Айюбидтер тегі шыққан. Тайпаның аты ежелгі парсы тіліндегі "Erwend" ("өтпел жол") түбірінен бұрмаланған сөз. Бұл түбір грек тілінде "Orodes" және "Orontes" деп аударылған. Тайпаның өзі Хадабани конфедерациясының бір тармағы болған.
The name 'Rawandiz' derives from the name of the Rawandiz (Rawadiya) Kurdish tribe, of which Saladin and the Ayyubids originated. The tribe's name is a corruption of the Old Persian root, Erwend 'a pass,' and which was usually Hellenized into Orodes and Orontes. The tribe was itself a branch of the Hadhabani confederation.
Тарих
Жаңа Ассирия империясы тұсында, б.з.д. 10-7 ғасырларда, бұл аймақ Ниневияға қарайтын сауда жолында жатқан. 1514 жылы Халдиран шайқасынан кейін аймақ Брадост әмірлігінің билігіне өтті. Кейін қала 1836 жылға дейін Соран әмірлігінің құрамына кірді. 1915 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде қала орыстар мен ассириялықтар тарапынан басылып алынды. Равандиз қырғыны болды, онда күрд мұсылмандары Ресей армиясы және одақтас ассириялық жасақтары тарапынан қырғынға ұшырады; Николай Баратовтың казактары қаланы қайта басып алғаннан кейін күрд халқының бар болғаны 20 пайызы ғана аман қалды. 1922 жылы қала түріктердің бақылауына өтті, бірақ жыл соңында олар ығыстырылды. 1923 жылдың 22 сәуірінде британ әскері қаланы басып алды. Британдықтар Түркия мен Ирак арасындағы шекараны белгілеу үшін арнайы комиссияның келуін күтіп, сол жерде қалуға шешім қабылдады, себебі олар кетсе түрік әскері қайта оралуы мүмкін деп санады. 1928-1932 жылдар аралығында британдықтар Эрбильден Равандиз арқылы, қазіргі Пирэншахр маңындағы Иран шекарасына дейін стратегиялық жол салды. Жол құрылысын Жаңа Зеландия инженері А.М. Гамильтон басқарды. 1940 жылы халық саны 1970 адамды құрады. 1930 жылы А.М. Гамильтон былай деп жазды: "Бұл жер әрқашан қайғылы оқиғалар мен қанды жазалардың ошағы болды. Оның үлкен де, кіші де билеушілерінің көбі зорлықпен өлді және тіпті бүгін де осы жаман атқа ие".
In the time of the Neo Assyrian Empire, from the 10th to the 7th centuries BC, the area lay on the trading route to Nineveh. The area came under the rule of the Emirate of Bradost after the Battle of Chaldiran in 1514. The town would later come under the rule of the Soran Emirate until 1836. In 1915, during the First World War, the town was occupied by the Russians and Assyrians. The Rawandiz massacre took place, where the Kurdish Muslim population was massacred by the Russian army and allied Assyrian militants; after Nikolai Baratov's Cossacks recaptured the town, only 20 percent of the Kurdish population managed to survive. In 1922 the town was occupied by the Turks, until they were driven out at the end of the year. The British army occupied the town on 22 April 1923. The British decided to stay in place to await the arrival of a special commission to fix the border between Turkey and Iraq, believing that if they left the Turkish troops would return. Between 1928 and 1932 the British built a strategic road from Erbil, through Rawandiz, to the Iranian border near modern day Piranshahr. The construction of the road was directed by the New Zealand engineer A. M. Hamilton. In 1940, the population was 1970. In 1930, A. M. Hamilton noted: "it has always been a place of grim deeds and bloody retributions. Its greater and its lesser rulers alike have nearly all met with violent deaths and even today this reputation is being well earned".
Климат
Ирактың Курдистан аймағының көп бөлігі сияқты, Равандуз да ыстық жазды, Жерорта теңізі климатына (Csa) ие, жазда өте ыстық және құрғақ, ал қыста салқын және ылғалды болады. Қыста көптеген түндері температура нөл градустан төмен түсіп, мұздың пайда болуына себеп болады. Қар жаууы кейде кездеседі.
Like most of Iraqi Kurdistan, Rawanduz has a hot summer Mediterranean climate (Csa) with very hot dry summers and cool, wet winters. The winters see lows below freezing in many nights, making frost prevalent. Snowfall occurs occasionally.
Туризм
Бұл аймаққа келген көптеген туристердің назарына таңғажайып көріністер түсті. А. М. Гамильтонның сөзінше, Равандуз шатқалы Азиядағы ең әдемі шатқалдардың бірі деп есептелген. 2007 жылы ашылған Панк туристік курорты Ирактағы осындай алғашқы курорт болды. Онда үлкен дөңгелек және басқа да көңіл көтеру құралдары, соның ішінде трос және бобслей бар. Бұдан өзге бес жұлдызды қонақ үй, мейрамханалар, жүзу бассейндері, сауналар, теннис корттары, тікұшақ алаңдары және мини-гольф те бар. Корек тауы Ирактың Курдистан аймағындағы ең танымал 10 орынның бірі саналады, оның Бехал Боттом станциясынан Корек тауына дейін 4 шақырымдық Doppelmayr телеферигі (кабельдік жол) салынған. Тау халықаралық деңгейдегі туристік орталық ретінде дамып келеді. "Көрек тау курорты мен спа" деп аталатын жоба аясында 132 вилла және бірнеше аттракциондар салынды. Мұнда сондай-ақ мейрамханалар, кафелер мен тікұшақ алаңдары да бар. Бұл курорт – бүкіл аймақ қайнаған ыстықта мазасыздыққа түскен кезде салқындықты ұсынатын жазғы демалыс орны. Ал қыс айларында ол шаңғы тебуге арналған курортқа айналады.
The striking scenery has been noted by a number of visitors to the region. A. M. Hamilton relates that the Rawanduz gorge was said to be the finest in Asia. The Pank Tourist Resort, which was opened in 2007, it was the first such resort in Iraq. It includes a Ferris wheel and other rides, including a toboggan and Bobsled. Also includes a five star hotel, restaurants, swimming pools, saunas, tennis courts, helipads and mini golf. Mount Korek is one of the top 10 destinations to visit in the Kurdistan region of Iraq, there is a 4 kilometer long Doppelmayr Teleferic (cable car) from its Bekhal Bottom station to Mount Korek. The mountain is developed as an international destination. The Resort has developed 132 villas and several rides in his project which is called "The Korek Mountain Resort & Spa". There are also restaurants, cafes and helipads. The resort is a summer retreat providing cool environs when the whole region reels under high temperatures. During winters, it turns into a Ski Resort.