Оңтүстік Африка армиясының 1981 ж. Анголадағы «Дейзи» әскери операциясы. SWAPO тобын талқандап, қару-жарақ пен оқ-дәрілерді қолға түсірді. Соғыс тарихы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Дейзи операциясы – 1981 жылдың 1-20 қарашасында Оңтүстік Африка қорғаныс күштері мен Оңтүстік-Батыс Африка аумақтық күштері (SWATF) Анголада Оңтүстік Африка шекара соғысы және Ангола азаматтық соғысы барысында жүргізген әскери операция. Бұл қақтығыс Оңтүстік Африка қорғаныс күштері SWAPO-ның әрекеттегі әскери бөлімшесінің, сондай-ақ Намибияның Халықтық азаттық армиясы ретінде белгілі болған, қайта құрылуын тоқтатуға тырысқанда басталды. Операция Оңтүстік Африка қорғаныс күштері үшін сәтті аяқталды, олар SWAPO-ның басқару орталығын жойды және көп мөлшерде қару-жарақ пен оқ-дәріні жаулап алды. SWAPO 6 жыл бұрынғы азаматтық соғыс басталғаннан бері Анголаның ең шалқарына дейін шегінуге мәжбүр болды. Нәтижесінде, 70 SWAPO мүшесі қаза табады, ал Оңтүстік Африка қорғаныс күштері тарапынан 5 адам қаза тапты.
Operation Daisy was a military operation conducted from November 1–20, 1981 by the South African Defence Force and South West African Territorial Force (SWATF) in Angola during the South African Border War and Angolan Civil War. This conflict was sparked when the South African Defence Force decided to try to halt the regroup of the active military branch of SWAPO, also known as the People's Liberation Army of Namibia. The Operation was a success for the South African Defence Force as they destroyed a SWAPO command base and captured a significant number of weapons and ammunition. The SWAPO had to retreat back into Angola to the farthest place since the civil war 6 years earlier. In the end, 70 SWAPO members were killed, compared to 5 fatalities on the side of the South African Defence Force.
Өмірбаян
Протеа операциясы аяқталғаннан кейін Оңтүстік-Батыс Африка Халық Ұйымы (SWAPO) Анголаның оңтүстік-шығысындағы Читекета мен Бэмбидегі өңірлік штаб-пәтерлерінде және базаларында шашырап кеткен ПЛАН сарбаздарын қайта топтастыруға тырысты. Читекета Индунгоның оңтүстігінде, ал Бэмби Читекетаның оңтүстік-батысында орналасқан. Осыған байланысты Оңтүстік Африка әскері Оңтүстік-Батыс Африка – Ангола шекарасының солтүстігіндегі осы базаларға қарсы «Дейзи» операциясын жүргізуге шешім қабылдады. Жоспар бойынша, Ратель жаяу әскерлік шайқау машиналарын және Буфел бронетранспортерлерін, сондай-ақ әуе десантшыларын қолдаумен Оңтүстік Африканың механикаландырылған күштері шекараны кесіп, солтүстікке қарай ілгерілеуге және 1981 жылдың 4 қарашасынан бастап СВАПО базаларына шабуыл жасауға көшті.
After the conclusion of Operation Protea, South West Africa People's Organisation (SWAPO) were attempting to regroup the scattered PLAN soldiers at their regional headquarters and bases at Chitequeta and Bambi, in south eastern Angola. Chitequeta lay south of Indungo while Bambi was south west of Chitequeta. As a result, the South African military decided to launch Operation Daisy against these bases – some north of the South West Africa Angola border. The plan called for a South African mechanized force of Ratel Infantry Fighting Vehicles and Buffel Armoured Personnel Carriers assisted by airborne paratroopers, to cross the border and advance north, attacking the SWAPO bases from the 4 November 1981.
Шайқас
61-ші механизацияланған батальон 1 қарашада Омауниден жолға шықты, алда 32-ші батальонның барлау тобы болды. 201-батальон Довадан Читекетаның оңтүстік-батысына қарай бет алды. 32-батальонның ротасы тікұшақпен келіп, болашақ тікұшақ миссиялары үшін ХАА (Тікұшақ әкімшілік аймағы) құрды, ол кешке дейін дайын болды. Сол күні кешке арнайы күштердің барлау тобы Читекета аймағына парашютпен түсіріліп, десанттық бөлімдер үшін қону алаңын дайындады және аймақтағы ПЛАН базаларының орналасқан жерін нақтылады, бұл туралы барлау бұрын хабарлаған еді. 2 қарашада 61-ші механизацияланған ХАА-ға жетіп, жанармай құйды, ал күнінің соңында SAAF көліктік және шабуылдық тікұшақтарды ХАА-ға жеткізе бастады. 32-батальонның барлау тобы Иондеге жау позицияларын тексеруге жіберілді, ол ертең САДФ тактикалық штабының орналасқан жері болады. 3 қараша таңында 32-батальонның ротасы Иондеге ұшып келіп, штаб-пәтерді құрды және әуежайдағы ұшу-қону жолағын пайдаланды. Бұл адамдар мен техниканы ауыстыру күні бойы жүргізілді, ал 1-парашют батальоны резервте болды. Сол күні 201-батальон оңтүстікке қарай жылжып келе жатқан ПЛАН сарбаздарының тобына тап болды, соққысынан төрт САДФ сарбазы жараланды және операцияның құпиясы ашылып қалған болуы мүмкін. Сол күні ХАА Читекетаның оңтүстік-шығысына қарай жылжытылды, онда 61-ші механизацияланған сол түстен кейін жетті. 4 қарашада сағат 3:00-де 61-ші механизацияланған Читекетаға қарай жолға шықты, шабуыл сағат 08:30-да басталды. Сағат 4-те арнайы күштердің барлау тобы бас штабпен байланысқа шығып, база бос деп хабарлады. 3-парашют батальоны Читекетаға ұшып келіп, нысананың солтүстік-батысына парашютпен түсірілді және базаларға қарай шабуыл жасады. 201-батальон да шабуылға қатысты. Шабуылға 15 минут қалғанда, "Буканер" бомбалаушылары ПЛАН позицияларына шабуыл жасады, содан кейін "Мираж" бомбалаушылары SA-7 зымырандары мен 23 мм зениттік артиллерияның отына түсті, содан кейін таң бойы қосымша шабуылдар сұралды. 61-ші механизацияланған Читекетаға солтүстік және шығыс жақтан шабуыл жасады. Аз ғана шайқастар болды, нәтижесінде екі ЮНИТА және екі САДФ сарбазы қаза тапты, ал нысанадағы окоптар мен бекіністерде тек танкіге қарсы және жеке миналар ғана табылған. Тактикалық штаб алға жылжытылды, ал 61-ші механизацияланған Читекеттада түнді өткізді. Келесі күні Читекеттада тағы бір ХАА құрылды, күні бойы бекіністер мен мина өрістерін тазартумен өткізілді, осы процесте бір сарбаз қаза тапты. Бұл тазарту операциялары 6 қарашада жалғасты, жаумен тек 32-батальон Ионде маңында ғана кездесті. Сол күні SAAF Миражы Анголаның МиГ-21 ұшағын атып түсірді. Соңғы рет SAAF жау ұшағын Корея соғысы кезінде атып түсірген. 7 қарашада 61-ші механизацияланған Бамбиге қарай оңтүстік-батысқа бет алды және танкке қарсы және жеке миналардан басқа бос базаны тапты. Олар екі күн бойы осы жерде орналасып, аймақты қарауылдады. 9 қарашада Ионде маңында жау күштері байқалды және оларға "Алуэтт" тікұшақтарымен және десантшылардың әуе шабуылымен шабуыл жасалды. 10 қарашада 61-ші механизацияланған Бамбиден оңтүстікке қарай Мупаға қарай жылжыды, ал барлау тобы Читекетаға ұшып, ПЛАН күштерінің қайта орналасуын болдырмау үшін тастап кетілген базаға миналар қойды. 11 қарашада күдікті нысанаға сәтсіз десант миссиясы жасалды, ал 61-ші механизацияланған және басқа бөлімшелер оңтүстікке қарай жылжуды жалғастырды. 12 қарашада 201-батальон жаумен байланыс орнатуға тырысты, бірақ тағы да сәтсіз болды және колонна оңтүстікке қарай жылжуды жалғастырды. 13 қарашада SAAF операцияларды аяқтады, ал десантшылар Мупа маңында мүмкін нысананы табуға тағы да тырысты, бірақ кешке барлық десантшылар SWA/Намибиядағы базаларға қайтарылды. 14 қарашада 61-ші механизацияланған Мупаға жақын, ал 201-батальон Доваға жақын болды. Әуе миссиясы тағы бір тастап кетілген базаны тапты. 15 қарашада 61-ші механизацияланған Мупаға жетіп, 17 қарашаға дейін сол жерде болды. Барлау мәліметтері бойынша, 61-ші механизацияланған және 201-батальонға шабуыл жасау үшін екі мүмкін база болды, бірақ жердегі барлауда тастап кетілген базалардан басқа ештеңе табылмады. Мупадан шығып, 61-ші механизацияланған батальон 18 қарашада Онгьяваға жетті. 19 қарашада олар шекарадан өтіп, SWA/Намибияға оралды және 20 қарашада өз базаларына жетті.
61 Mechanized set off on the 1 November from Omauni with a 32 Battalion reconnaissance team leading the way. 201 Battalion set off from Dova heading for a position south west of Chitequeta. A 32 Battalion company were flown in by helicopter to establish a HAA (helicopter administrative area) position for future helicopter missions and this was established by the evening. Also, that evening a special forces reconnaissance team were parachuted into the Chitequeta area to establish a landing zone for the paratroopers and to finalize the whereabouts of the PLAN bases in that area which had been formally established by intelligence. By the 2 November, 61 Mechanized had reached the HAA and refueled while later during the day the SAAF begun to fly the transport and assault helicopters into the HAA. 32 Battalion reconnaissance team were leap frogged to Ionde to check for enemy positions and that would become the position for the SADF tactical headquarters the following day. During the early morning of the 3 November, a 32 Battalion company was flown in to Ionde to establish the headquarters and to make use of the runway at the airfield. This transfer of men and aircraft occurred throughout the day and where 1 Parachute Battalion would be held in reserve. Later during the day, 201 Battalion which was still making its way to its final position, ran into a group of PLAN soldiers heading south and a battle took place in which four SADF soldiers were wounded with the possibility that the operation had been compromised. A HAA was also moved northwards to a position south east of Chitequeta which 61 Mechanized reached that afternoon. At 3:00, 4 November, 61 Mechanised set off for Chitequeta with the attack to begin at 08h30. By 4:00 the Special Forces reconnaissance team were in contact with headquarters and believed the base was empty. 3 Parachute Battalion was flown in to Chitequeta and parachuted north west of the target and proceeded to sweep towards the bases. 201 Battalion had also reached their position by the attack time. Fifteen minutes before the attack, Buccaneer bombers attacked the PLAN positions followed minutes later by Mirage bombers that came under fire from SA 7 missiles and 23 mm AA guns and further attacks were called in throughout the morning. 61 Mechanized attacked Chitequeta from the north and the east. Apart from a few isolated engagements, where two UNITA and two SADF soldiers were killed, the target areas trenches and bunkers were found to be deserted apart from anti tank and personnel mines. The tactical headquarters were brought forward and 61 Mechanized spent the night at Chitequeta. The following day saw the establishment of another HAA at Chitequeta and the day was spent clearing out the bunkers and minefields, losing one soldier in process. These clearing operations continued on the 6 November with the only enemy contact made was by 32 Battalion close to Ionde. Later on the same day a SAAF Mirage shot down an Angolan MiG 21. The last time an enemy aircraft had been shot down by the SAAF was during the Korean War. On the 7 November, 61 Mechanised headed south west towards Bambi and again found a deserted base apart from anti tank and personnel mines. Here they spent the next two days encamped and patrolling the area. An enemy force was sighted near Ionde on the 9 November and were engaged by Alouette helicopters and by an airborne assault by paratroopers. 10 November saw 61 Mechanised move south from Bambi towards Mupa while a reconnaissance team was flown into Chitequeta to lay mines at the abandoned base to prevent or hinder resettlement by PLAN forces after the SADF had ended their mission. An unsuccessful paratroop mission was attempted on a suspected target area on the 11 November while 61 Mechanised and other units headed still further south. 12 November, 201 Battalion attempted to make contact with the enemy but were again unsuccessful and the column continued south. By the 13 November, the SAAF began to wind back operations, while paratroopers again attempted to find a possible target around Mupa but eventually all paratroops were withdrawn back to bases in SWA/Namibia that evening. 61 Mechanised was close to Mupa by the 14 November while 201 Battalion was close to Dova. Air missions found another abandoned base. On the 15 November, 61 Mechanised arrived at Mupa and stayed there until the 17 November. Intelligence identified two possible bases for 61 Mechanised and 201 Battalion to attack but reconnaissance on the ground failed to find anything except abandoned bases. Leaving Mupa, 61 Mechanised Battalion reached Ongiva on the 18 November. By the 19 November it had crossed the border back into SWA/Namibia and were back at their base by the 20 November.
Салдары
Операция барысында СВАПО-ның 70 мүшесі қаза тапты. Осыған қарамастан, кешеннің өте үлкен ауманы – шамамен 35 шаршы километр – болғандықтан, базадағы 1200 СВАПО мүшесінің көп бөлігі бұталарға қашып кетуге үлкерді. Дегенмен, Оңтүстік Африка күштері бұл операцияны табыс деп есептеді, себебі олар «Протеа» операциясынан кейін үш ай ішінде тағы бір СВАПО басқару және логистикалық базасын жойды, сонымен қатар көп мөлшерде қару-жарақ пен оқ-дәріні жаулап алды. СВАПО мүшелерінің рухы одан әрі құлдырады, олар Анголаның ішінде одан да солтүстікке қарай жылжуға мәжбүр болды. Оңтүстік Африка тарапынан екі ЮНИТА мүшесі қаза тапты, ал Оңтүстік Африка Қарулы Күштері мен СВАТФ үш қаза және он екі жаралыға тап болды. Оңтүстік Африка күштері үшін Читекетаға жасалған шабуыл – азаматтық соғыс басталғанына алты жыл болғаннан бергі Анголаға ең терең ену болды.
During the operation seventy SWAPO members were killed. In spite of this, due to the immense size of the complex about thirty five square kilometres – most of the 1,200 SWAPO members at the base were able to escape into the bush. Nevertheless the South African forces considered the operation to be a success as they had destroyed yet another SWAPO command and logistic base within three months of Operation Protea and had also captured a large quantity of arms and ammunition. The SWAPO membership was also further demoralised, as they had to move even further north into Angola. Casualties on the South African side consisted of two UNITA members killed with the SADF/SWATF suffering three killed and twelve wounded. For the South African forces, the attack on Chitequeta was their deepest penetration into Angola since the civil war started six years before.