Кіріспе

Шотланд журналисі және жазушысы (1863–1930)

Нил Мунро (3 маусым 1863 – 22 желтоқсан 1930) – шотланд журналисі, газет редакторы, жазушы және әдеби сыншы. Ол негізінен реалистік жазушы болған, бірақ қазір көбінесе оның юмористикалық әңгімелерімен танымал, оларды бастапқыда Хью Фулис деген псевдониммен жазған. Осы әңгімелердің ең танымалдары – Клайд пуфферы «Vital Spark» және оның капитаны Пара Хенди туралы, сондай-ақ официант және шіркеу қызметшісі Эрчи Макферсон мен саяхаттап жүретін мата сатушы Джимми Сван туралы әңгімелерді қамтиды. Олар алғаш рет Глазго кешкі жаңалықтарында жарияланған, бірақ кейін жинақтар кітап түрінде шығарылды. Шотланд әдеби ортасының көрнекті өкілі Мунро, жазушылар Дж. М. Барри, Джон Бьючан, Роберт Бонтин Каннингхэм Грэм және Джозеф Конрад, сондай-ақ суретшілер Эдвард А. Хорнел, Джордж Хьюстон, Питтендриг МакГилливри және Роберт Маколей Стивенсонмен достық қарым-қатынаста болды. Ол Конрад пен Рудьярд Киплингтің шығармаларын насихаттауды ертерек бастағандардың бірі болды.

Өмір

Мунро Инверарейде дүниеге келді, ол ас үй қызметкері Энн Мунроның заңды емес ұлы еді. Оның өлім туралы куәлігінде әкесі Джеймс Томпсон Мунро деп көрсетілген. Оны анасының ата-әжесі мен тәтесі тәрбиеледі. Ол Гленкадди бастауыш мектебінде және Чирч-сквер мемлекеттік мектебінде оқыды, 14 жасында білімін аяқтады. Бес жыл бойы Аргилл шериф кеңсесінде жұмыс істеді, бұл беделді қызмет оның жасырын отбасылық байланыстары болуы мүмкін деген пікірлерге әкелді. Содан кейін Глазгоға көшіп, Тронгейттегі темір сауда дүкеніндегі кассада қысқа уақыт жұмыс істеді, ал кейін Гринок Адвертизер, Глазго Ньюс, Фолкерк Геральд және Глазго Ивнинг Ньюс газеттерінде журналист болып жұмыс істеді. 1902 жылы журналистикадан жартылай зейнеткерлікке шығып, өзге жазуларға көңіл бөлді. Оның танымал комик кейіпкері Эрчи Макферсонды пайдаланған «Макферсон» пьесасы 1909 жылы Глазго репертуарлық театрында қойылды және жақсы қабылданып, сәтті болды. 1914 жылы ол қайтадан журналистикаға оралып, 1918 жылы Глазго Ивнинг Ньюс газетінің редакторы болды. 1930 жылдың 22 желтоқсанында 67 жасында Хеленсбургтегі Крейгендоранда қайтыс болды. Инверарейде жекелеген жерлеу рәсімі, ал Глазго соборында естелік шарасы өтті. Джон Бухан кейіннен 1931 жылы жарық көрген «Нил Мунроның поэзиясы» жинағын редакциялады. Мунроның некрологтарында ол Роберт Луис Стивенсонның ізбасары деп сипатталды, ал Глазго соборындағы естелік шарасында сыншы Лаучлан Маклин Уотт Мунроны «Сэр Уолтер Скотттан бері Шотландияның ең ұлы романисі» деп атады. Ол қайтыс болғаннан кейін оның маңызды романдары ұмытылып, тек «Жаңа жол» романы еске алынды, ал ол көбінесе Пара Хэндидің авторы ретінде танылды. Мунроның беделінің өзгеруіне Хью МакДиармид үлкен үлес қосты, ол Мунроның стильін сынады. ХХІ ғасырдың басында оған деген қызығушылық қайта жанданды, соның ішінде Пара Хэнди әңгімелерінің түсіндірмелі басылымдары жарық көрді, олардың кейбіреулері бұрын кітап түрінде жарияланбаған еді.