Кіріспе

Психологияға негізделген астрология

Психологиялық астрология немесе астропсихология – астрология мен терең психология, гуманистік психология және трансперсоналдық психология салаларының өзара әсерлесуінің нәтижесі. Қазіргі психологиялық астрологияда мынадай гороскопты талдау әдістері бар: гороскоп астрологиядағы архетиптер арқылы талдануы мүмкін (бұл астрологиядағы Юнгтік көзқарасқа тән), немесе талдаулар психологиялық қажеттіліктер мен мотивациялық теорияларға негізделген болуы мүмкін. Психологиялық астрологияны қолданудың пайдасы немесе зияны туралы ғылыми тұрғыдан дұрыс зерттеулер жоқ. Психологиялық астрология немесе астропсихология – жалған ғылым.

Шығу тегі

ХХ ғасырда батыс эзотерикалық дәстүр швейцариялық психиатр және аналитикалық психологияның негізін қалаушы Карл Юнгті Платонның идеялар немесе формалар теориясының ықпалымен өзінің архетиптік гипотезасын құруға жетеледі. Пациенттерінің түстерінің, әңгімелерінің және суреттерінің символдық мағынасын зерттеу барысында Юнг қайталама мифтік тақырыптарды немесе архетиптерді байқады. Ол бұл әмбебап және уақыттан тыс архетиптер тәжірибе мен эмоцияларды арнаға бағыттайды, нәтижесінде белгілі бір ықтимал нәтижелері бар танымал және типтік мінез-құлық үлгілері пайда болады деп ұсынды. Юнг осы архетипілік бейнелер мен астрологиялық тақырыптар немесе планеталар мен зодиак белгілерімен байланысты дәстүрлі "құдайлар" арасындағы байланысты анықтады. Ол шоқжұлдыздармен сипатталған символдық аспан денелері бастапқыда ұжымдық бейсанадан туған бейнелердің проекцияларынан шабыттанғанын қорытындылады. Юнг: "Астрология – ежелгі психологиялық білімнің толық жиынтығы" деп жазды. Теориялық физиканың алғашқы зерттеушісі (және Нобель сыйлығының лауреаты) Вольфганг Паулимен бірлесіп, Юнг синхрондық теорияны жасады. Юнг бұл теорияны Аристотельдің формальды себептілігімен салыстырып, "осы уақыт сәтінде туған немесе жасалғанның бәрі осы сәттен сапа алады" деді. Юнгтің пікірінше, туған кездегі аспан денелерінің орналасуы мен адамның дамуы арасындағы байланыс планеталардың тікелей себебі емес, себепсіз болып табылады.

Юнгиан мұрасы

Бірнеше астрологтар мен психологтар Юнгтың теорияларын өз жазбаларында, оқытуларында және тәжірибелерінде зерттеді. Юнгиандық психологияны астрологиямен бірінші болып байланыстырған астрологтардың бірі – Дане Рудхяр және оның шәкірті Александр Руперти. Рудхяр оны "гуманистік астрология" деп атады, бұл тақырып 1936 жылы жарық көрген, оның монументалды еңбегі "Тұлға астрологиясы"-нда егжей-тегжейлі жазылған. Дегенмен, психологиялық астрология 20-ғасырдың соңында Лиз Грин мен Стивен Арройоның кітаптары мен лекциялары арқылы қалыптасты. 1983 жылы Лиз Грин мен психосинтез психотерапевті Говард Саспортас Лондонда Психологиялық астрология орталығын құрды. Ал Швейцарияда Бруно мен Луиза Губерлер Роберто Ассаджолидің психосинтез жұмысының ықпалымен пайда болған, "Губер әдісі" деп аталатын астрологиялық психологияның өзіндік әдісін жасады. 1962 жылы Губерлер Губер астрология мектебін құрды, ал олардың еңбектері қазір Астрологиялық психология қауымдастығында оқытылады.

Басқа психологиялық тәсілдер

1970 жылдары он екі томдық "Астрологияның қағидалары мен практикасы" (Ллевелин, 1975) сериясында Ноэль Тайл Маслоудың қажеттіліктер иерархиясы теориясын астрологиялық символизммен байланыстырды. Ол бұл талдауды "Голлистикалық астрология: ішкі және сыртқы ортаны талдау" (1980) кітабында толыққанды дамытады. Психологиялық қажеттіліктер теориясы тұрғысынан ол гороскопты "адамдардың өмір бойында қоршаған ортаға жеке қажеттіліктерін ұсынуға бейімделген шартталу процесі" ретінде қарастырады. Бұл процесс біздің қалай әрекет ететінімізді, кім екенімізді және әлемдегі орнымызды анықтайды. Қазіргі заманғы түсінік бойынша, тағдырды орындау – қажеттіліктерді қанағаттандырумен байланысты.

Сын

Психологиялық астрология нақтылауға бейімділік үшін сынға ұшырады және ғылыми қауымдастық астрологияны жалған ғылым деп санайды. Психология және когнитивтік ғылымда нақтылауға бейімділік – адамның бұрынғы сенімдеріне сәйкес келетін жаңа ақпаратты іздеу немесе түсіндіру тенденциясы, ал оларға қайшы келетін ақпараттан және түсіндірмелерден қашу.

Зерттеу

Астрология туралы мәлімдемелерді нақты ғылыми түрде тексеруді Шон Карлсон Nature журналында жариялады. Жиырма сегіз кәсіби астролог қатысуға келісті, олардың ішінде Юнг моделіне күшті ықпал еткендер де болды. Карлсон астрологтардың Калифорния психологиялық инвентаризациясы (CPI) арқылы құрастырылған психологиялық портреттермен жұлдызшаларды, бақылаусыз сынақтарда, жақсырақ сәйкестендіре алмағанын анықтады.