Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Хуан де Кинтана (шамамен 1482–1534) – императорлық теолог және Габсбург императоры Карл V-нің рухани кеңесшісі.
Juan de Quintana (c.1482–1534) was an imperial theologian and Confessor to the Habsburg emperor Charles V.
Алғашқы жылдары
Хуан де Кинтана Вик (Каталония) немесе Сариньяна (Уэска) қаласында туған-тумағандығы нақты белгісіз. Ол Педро де Кинтана, Наварро деген атпен танымал саудагердің ұлы, Кинтаналар әулетінен шыққан. Кинтаналар – Каталония княздығының Вик қаласынан тегін алатын, етшілер отбасы. Олардың әулеттік аты, сол қалада ет сататын етшілер жұмыс істеген Ла Кинтана алаңынан шыққан болуы мүмкін. Педро Кинтана 15 ғасырдың соңғы тоқсанында Сариньяна ауылына көшіп келді, Хуанның кем дегенде екі бауырласы болған: Себастьян мен Педро Кинтана.
Though it is unclear if he was born in Vic (Catalonia) or Sariñena (Huesca), Juan de Quintana was the son of Pedro de Quintana alias Navarro, a merchant who descended from the Quintanas, a family of butchers from the town of Vic, in the Principality of Catalonia. This family had apparently taken the name from a square called La Quintana, where butchers used to work in the same town. Pedro Quintana moved to the village of Sariñena in the last quarter of the 15th century, and Juan had at least two brothers, Sebastián and Pedro Quintana.
Білім алуы және алғашқы патшалық тапсырмалары
1495 жылы Хуан Кинтана студент болған, көбінесе Сарагосадағы Studium Generale of Arts-та оқыған, кейін білімін Сорбоннада жалғастырды. Парижде оқып жүрген кезінде Хуан Кинтана профессорлар Антонио және Луис Коронелмен бірге Ллулистік ілімді қолдады. Кейіннен 1520 жылдың мамыр айында осы университетте теология ғылымының докторы дәрежесін алды. Одан кейін, 1522 жылға дейін Кинтана король Карл V-нің сарайындағы капеллан болып қызмет етті және протестанттық Пробст пен Графейге қарсы сот сияқты арнайы корольдік тапсырмаларға теолог ретінде қатыса бастады. Кинтана патшалық сараймен бірге саяхаттап жүрді, ал 1530 жылдары католиктік сенімге қайшы келетін теологиялық идеяларды шектеу (және басу) мақсатындағы корольдік діни шешімдерге қатысуға тағайындалды. 1525 жылы ол Альумбрадостарға қарсы жарлыққа, 1526 жылы Гранададан шыққан морисктерге қарсы жарлыққа қатысты, ал 1527 жылы Эразмның теологиялық идеяларын бағалау үшін Вальядолид конференциясына қатысқан сарапшылардың бірі болды.
By 1495 Juan Quintana was already a student, most likely in the Studium Generale of Arts in Zaragoza, and he later continued his education at the Sorbonne. During his studies in Paris Juan Quintana interceded in favor of Llulism, along with professors Antonio and Luis Coronel. He later obtained his doctorate in Theology at this university in May 1520. At some point afterwards, and before 1522, Quintana became the Chaplain in King Charles V's retinue, and he started participating as a theologian in special royal assignments, such as the trials against the Protestant Probst and Grapheus. Quintana kept traveling with the royal retinue, and during the 1530s he kept being assigned to take part in additional royal religious decisions, clearly aimed at containing (and also repressing) theological ideas that would not be in agreement with the Catholic faith, which King Charles wanted to be preeminent: in 1525 he participated in the Edict against the Alumbrados, in 1526 in the Edict against the moriscos from Granada, and in 1527 was one of the experts who attended the Conference of Valladolid, in order to judge Erasmus's theological ideas.
Михаил Серветпен байланыс
Кейбір авторлар доктор Хуан де Кинтана эразмист болған деп санайды, бірақ басқалары олай ойламайды, әсіресе Вальядолид конференциясында Кинтана Эразм мен оның идеяларына қаншалықты күшпен шабуыл жасағанын ескерсек, оның идеяларын жалған, еретикалық, адастыратын, қате немесе өте қауіпті деп айтқан. Кейбір авторлардың оны Эразмның ізбасары деп санауына себеп болған нәрсе – атақты ғалым Михаил Серветтің Хуан де Кинтананың қызметінде жұмыс істегенін мәлімдегені. Сервет эразмист болғандықтан, ол осы идеяларды патша капелланынан алғанын, олар патшаның сарайында бірге болғанда, онда бірнеше эразмистер болған деп есептелді. Кинтананың Вильянуэва-де-Сигенадағы Серветтің отбасын білгені анық, себебі оның отбасы анасының туыстары – Конесалардың көршілері болған. Сондай-ақ, Кинтана 1520 жылдары Сарыненадағы латын грамматикасы оқу орнында оқыған жас Серветті білген болуы мүмкін, оның басшысы Мосен Доминго Манобель болды. Бірақ Серветтің аты патшалық сарайда белгілі болмаған, ол Эразмның идеяларын Сарагосадағы Studium Generale of Arts-тан үйренген сияқты, онда студенттерге Эразмның бірнеше еңбектері оқылды және Сервет 1520 жылдан 1527 жылға дейін, алдымен студент ретінде, содан кейін төрт «Өнер магистрінің» (Өнер профессорларының бірі) бірі ретінде тұрды, ал Кинтана сараймен бірге саяхаттап жүрді.
Some authors think that Dr. Juan de Quintana was an Erasmian, but others think otherwise, especially due to how extensively Quintana attacked Erasmus and his ideas during the Conference of Valladolid, saying that his ideas were false, heretical, deceiving, erroneous, or incredibly dangerous. One of the reasons for some authors to consider him a follower of Erasmus was that the famous polymath Michael Servetus claimed that he had been working in the service of Juan de Quintana, and as Servetus was an Erasmian, it was taken for granted that he learned those ideas from the royal chaplain, while they were in the royal retinue, in which there were some Erasmians. It seems clear that Quintana knew Servetus's family in Villanueva de Sigena, for his family was neighbor of the Conesas, the maternal family. And it also seems Quintana could have known the young Servetus while he was a studying in the Latin Grammar Studium of Sariñena near 1520, whose head was mosén Domingo Manobel. But it also seems that Servetus—whose name was not known in the royal retinue—learned Erasmus's ideas from the Studium Generale of Arts in Zaragoza, in which several of Erasmus's works were read to the students, and in which Servetus had been living from 1520 to 1527, first as a student and then as one of the four "Masters of Arts" (professors of Arts), while Quintana was traveling with the retinue.
Соңғы жылдар
1530 жылы папа Клемент VII Болоньяда Карл V-ге тәж кигізгеннен кейін, доктор Хуан де Кинтана императордың сырласқысы болды және Аугсбург сейміне қатысты, онда ол Филип Меланхтонмен діни мәселелерді талқылады. 1532 жылы Регенсбургтен император оны Монтеарагон аббаты етіп тағайындады (кірісі 64 000), оны Вик қаласынан шыққан туыстары иеленді. Хуан де Кинтана сондай-ақ Сипан (Уэска) ауылының иесі атанды және 1533 жылы императормен бірге Монсон кортының тойына Испанияға оралды. Одан кейін ол Монтеарагон қамалына барып, бірнеше тағайындамалар жасады. 1534 жылдың соңында Сеговияда қайтыс болғанға дейін император сарайында қызмет етті.
In 1530, shortly after Pope Clement VII crowned Charles V in Bologna, Dr. Juan de Quintana became the Emperor's Confessor and participated in the Diet of Augsburg, where he met and discussed theological issues with Philip Melanchthon. In 1532, from Regensburg, the emperor appointed him Abbot of Montearagon (with an income of 64,000 italic=no), which his nephews from Vic took possession of. Juan de Quintana was also named Lord of the village of Sipán (Huesca), and came back to Spain with the emperor in 1533, for the celebration of the Corts of Monzón. He then visited the Castle of Montearagón, where he made several appointments. He remained with the imperial court until his death in Segovia at the end of 1534.