Кіріспе

Оңтүстік Лондондағы түрме (1878 ж. жабылды)

Horsemonger Lane Gaol (Суррей округінің түрмесі немесе Жаңа түрме деп те аталады) – Лондонның оңтүстігіндегі Саутварк ауданындағы қазіргі Ньюингтон Коузвейге жақын орналасқан түрме. 18 ғасырдың соңында салынған және 1878 жылға дейін пайдаланылды.

Тарих

Түрме Саутварк қаласындағы Бороу Хай-стриттегі, бұрынғы "Ақ арыстан" қонақүйі орнындағы ескі округтік түрмені алмастыру үшін салынған (бейресми түрде "Бороу түрмесі" деп аталған). Жаңа ғимаратты Суррей графтығының геодезигі Джордж Гвильт Ұлдары жобалаған, және ол 1799 жылы аяқталды. 1878 жылы жабылғанға дейін Хорсмонгер Лейн Суррей графтығының басты түрмесі және атылу орыны болып келді. Бұл – жалпыға арналған түрме, онда борышкерлер де, қылмыскерлер де бірге ұсталды, сыйымдылығы шамамен 300 тұтқынды құрады. 1800 жылдан 1877 жылға дейін барлығы 131 ер адам мен 4 әйел адам осы түрмеде атылды, дарға асу үшін түрме қақпасының үстіне платформа орнатылды. 1859 жылы жолдың Юнион Роудқа (қазіргі Харпер Роуд) аты ауысқаннан кейін, түрме енді "Хорсмонгер Лейн" деп емес, Суррей округінің түрмесі деп аталды (бірақ оның "Жаңа түрме" деген басқа аты Теміз өзенінің солтүстігіндегі Клеркенвеллдегі "Жаңа түрмемен" шатастырылмауы керек). Түрме 1881 жылы бұзылып, оның орнына 1884 жылы ашылған Ньюингтон бақтары атты қоғамдық саябақ салынды.

Әдеби байланыстар

1849 жылы Чарльз Диккенс ақша үшін досын өлтіріп, денесін ас үй еденінің астына жерлеген Фредерик пен Мария Мэннингтің түрме алдындағы асылуына куә болды. Диккенс "Таймс" газетіне мұндай қоғамдық көріністерді айыптап хат жазды. Кейін Диккенс "Блеак Хаус" романындағы Хортенс кейіпкерін Мария Мэннингтің образынан жасады, ал Миссис Чиверидің "Литтл Доррит" романындағы темекі дүкені Хорсемонгер-Лейн көшесінде орналасқан. Сара Уотерстің "Фингерсмит" романында да Хорсемонгер-Лейндегі атылу оқиғалары қамтылған.